Τρίτη 19 Απριλίου 2011

"Το Τραίνο Δεν Έχει πια Οδηγό", κείμενο του Bifo



























Σαν μέσα από μια γυάλα μαγική, οι εξεγερμένοι του 1977 μπορέσαμε να δούμε την καταστροφική πορεία που, σε είκοσι μόνο χρόνια, θα έφερνε την ανθρωπότητα πέρα από το αναστρέψιμο, πέρα από τη δυνατότητα σωτηρίας, πέρα από το όριο που την χωρίζει από το βάραθρο.
Το είδαμε καθαρά.
Γι' αυτό, είκοσι χρόνια πριν, τρέχαμε σαν τρελοί να προειδοποιήσουμε το αποβλακωμένο πλήθος. Γι' αυτό κουνούσαμε απελπισμένα τα χέρια μας, ουρλιάζοντας. Για να σας προειδοποιήσουμε, όχι για να σας τρομάξουμε. Μάταια. Προτιμήσατε να ακούσετε τους λογικούς λογιστές.
Έτσι, τώρα, οι “προφητικοί” εξεγερμένοι κάθονται άβολα, αλλά στην πρώτη σειρά, για να “απολαύσουν” το θέαμα, που η ηλιθιότητα των νικητών έκανε αναπόφευκτο.
Όποιος κερδίζει, δεν κερδίζει τίποτα, έλεγε ο Άγιος Μπίλι. Κερδίσατε, αλλά τι; Ένα εισιτήριο στο τρένο, όπου υπάρχουν μόνο επιβάτες και κάποιος ελεγκτής αυστηρός, που τραυλίζει προσπαθώντας να κρύψει τον τρόμο του.
Οδηγός πάνω στο τρένο δεν υπάρχει. Το ξέρετε; Σας το έχουν πει εκείνοι που σας αντιπροσωπεύουν, εκείνοι που αμείβονται πλουσιοπάροχα για να σας κυβερνούν; Σας έχουν πει ότι κανείς δεν οδηγεί πια τίποτα;
Όχι, δεν σας το είπαν, αλλιώς δεν θα καθόσασταν να τους ακούτε, να τους πληρώνετε κιόλας για να κραυγάζουν άναρθρες φράσεις, χωρίς πια νόημα, έτσι για να καλμάρουν το άγχος, για να συγκρατήσουν την αγωνία, που θα τους συνέτριβε, θα τους έριχνε εξαντλημένους σε μια καρέκλα, να ψιθυρίζουν την αλήθεια: Είναι πολύ αργά, κι έχω χάσει τα κλειδιά.
Το τρένο το οδηγούν αυτοματισμοί, που κανείς πια δεν μπορεί να τους σταματήσει (Προλαβαίναμε άραγε να το κάνουμε πριν από μερικά χρόνια; Ίσως, αλλά ποιος μπορεί να το πει;). Το τρένο το οδηγούν σχιζοειδείς αυτοματισμοί.
Ο αυτοματισμός της παράλογης επιτάχυνσης, σαν κάποιος να έβαλε την τσάντα με τα εργαλεία πάνω στο γκάζι αφού σκότωσε τον οδηγό. Ο αυτοματισμός του απόλυτου ανταγωνισμού: κάθε πράξη που με κάνει πιο ανταγωνιστικό από τον άλλο είναι θεμιτή. Έτσι, τελικά, η συμπεριφορά που δίνει τη «νίκη» είναι η πιο εγκληματική.
Γι' αυτό, ό,τι είναι ανθρώπινο καταστράφηκε από ό,τι πιο απάνθρωπο η ανθρωπότητα δημιούργησε: τον καπιταλισμό, τον ανταγωνισμό, την κυρίαρχη εγκληματο-οικονομική μορφή του.
Μερικοί ελπίζουν ότι θα κρατήσουν στεγανό ένα μικρό κομμάτι του κόσμου σε εικονικά κυκλώματα και θα διατηρήσουν ανέπαφες της λειτουργίες του συντονισμού από την γάγκραινα που επεκτείνεται στα κυκλώματα της πραγματικής κοινωνίας. Ίσως. Ίσως ο εγκέφαλος να επιβιώνει, ακόμα κι όταν το σώμα φλέγεται, εκρήγνυται, αποσυντίθεται και σαπίζει. Ίσως, αλλά είναι πολύ απίθανο. Οι παρανοημένοι εργαζόμενοι της γνώσης και οι παρανοημένοι εργαζόμενοι του σώματος δεν μπορούν να μείνουν μακροπρόθεσμα χωριστά. Φοράνε τα ίδια μαύρα γυαλιά, παίρνουν τα ίδια ναρκωτικά. Θα αντιδράσουν μαζί, θα ανταλλάξουν πληροφορίες για το πώς θα εισχωρήσουν στην καλωδιωμένη περιοχή, θα βρουν συνταγές για την κατασκευή φονικών μηχανισμών.
Τα ερείπια του ασυνείδητού μας, τα ερείπια του ασυνείδητου του εικοστού αιώνα, πεταγμένα έξω από τα αποστειρωμένα τραπεζικά γραφεία, συσσωρεύονται ακατάπαυστα, μέχρι να κάνουν να καταρρεύσει το πάτωμα κάτω από τα πόδια μας.
Ερείπια της ολοκληρωτικού “κομμουνισμού”, ερείπια της τηλεοπτικής και της χρηματιστηριακής απάτης, ερείπια του πολιτισμού της εργασίας και του μισθού.
Η Αλβανία είναι τα ερείπια του ασυνείδητού μας στον εικοστό αιώνα. Και να είστε σίγουροι ότι οι Aλβανίες θα πολλαπλασιαστούν και δεν θα σας είναι αρκετό τότε να βυθίζετε με τα χεράκια σας, χεράκια τραπεζίτη, ενενήντα παιδιά, άντρες, γυναίκες, στη λεκάνη της Αδριατικής. Δεν θα σας φτάνει να τους πνίγετε, να τους τεμαχίζετε, να τους βάζετε σε θαλάμους αερίων.
Όλα αυτά θα τα κάνετε, την εποχή του splatterkapitalismus, αλλά δεν θα βοηθήσει να σώσετε τη Δύση σας, δεν θα βοηθήσει να σώσετε αυτή τη συστηματική χυδαιότητα που λέγεται καπιταλισμός. Θα τα κάνετε, θα κάνετε πολύ περισσότερα από όσα κάνατε ήδη. Γιατί από την ταινία, που πρόκειται σύντομα να προβληθεί στις οθόνες της Ευρώπης, μόνο κάποιες μικρές σκηνές είδαμε τις δεκαετίες του '30 και του '40.
Η βία που το Μάαστριχτ ασκεί στην κοινωνία όλης της ηπείρου έχει, έτσι κι αλλιώς, καταστροφικά αποτελέσματα. Προκαλεί διάχυτη κατάθλιψη, μια πλήρη ψυχική και υπαρξιακή κατάρρευση, μια συνεχή κατάσταση άλογων μικροσυγκρούσεων χωρίς ελπίδα και προοπτική. Θα προκαλέσει και τεράστιες, αλυσιδωτές εκρήξεις ανεξέλεγκτης, άλογης, βίας.
Είναι πολύ αργά για επανόρθωση; Μήπως είναι πολύ αργά για να χαλαρώσει, έστω και λίγο, η φανατική μέγγενη του οικονομισμού και να επιτρέψει στη φαντασία να σκεφτεί νέα σενάρια, κατάλληλα για τις καταπληκτικές δυνατότητες που δίνει η τεχνοεπιστημονική νόηση;
Από την πολιτική δεν έρχεται κανένα σημάδι. Η πρόσφατη ιταλική εμπειρία της Ελιάς είναι η απογοητευτική απόδειξη μιας οριστικής αποτυχίας, αποτυχίας που δεν μπορεί να επανορθωθεί από τα κοτόπουλα μαζικής εκτροφής που κατεβαίνουν στις εκλογές.
Το κέντρο της αντίστασης, της εξέγερσης μπορεί να γίνει η ευαισθησία, πoυ είναι όμως σήμερα σπασμωδική, αυτοκαταστροφική, μια σύντομη έκρηξη ενέργειας χωρίς κατεύθυνση, όπως στο “Kids” του Clark (αλλά και στο “Permanent Vacation” του Jarmush υπήρχε ήδη αυτή η υστερική φρενίτιδα, αυτή η αυτιστική αυτο-καταστροφικότητα).
Από το τέλος της δεκαετίας του '70, το no wave ανήγγειλε ήδη το κακό νέο: δεν υπάρχει πια κύμα που να οδηγεί κάπου, μόνο μια διαρκής κίνηση υπό την επίδραση συνεχών ηλεκτροσόκ.
Ίσως θα έπρεπε να περιμένουμε την εξάντληση της άρρωστης ενέργειας, που ταρακουνά το συλλογικό σώμα μιας εποχής, χωρίς πια προσδοκίες ούτε μνήμη.
Το σώμα επαναστατεί απέναντι σ' αυτό που το μυαλό αναγνωρίζει ως αναπόφευκτο.
Η ευαισθησία αντιδρά απέναντι σ' αυτό, μπροστά στο οποίο η λογική, 

λογικά, υποτάσσεται.
Η μόνη ελπίδα είναι η ευαισθησία.


~ * ~

Εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη τον χειμώνα του 2003, εκφράζει πολλά από τα συναισθήματα μιας παράξενης, μελαγχολικής Άνοιξης του 2011 και το ανασύραμε από εδω :
http://www.sarajevomag.gr/vivliothiki/bifo.html

Πέμπτη 7 Απριλίου 2011

DEBTOCRACY : Mια νέα ταινία για τα αίτια της κρίσης χρέους στην Ελλάδα









 







































Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένα ντοκιμαντέρ με παραγωγό το θεατή. Το DEBTOCRACY αναζητά τα αίτια της κρίσης χρέους και προτείνει λύσεις που αποκρύπτονται από την κυβέρνηση και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Το ντοκιμαντέρ θα διανέμεται δωρεάν από τα τέλη Μαρτίου χωρίς δικαιώματα χρήσης και αναμετάδοσης και θα υποτιτλιστεί σε τουλάχιστον τρεις γλώσσες.

Ο Αρης Χατζηστεφάνου και η Κατερίνα Κιτίδη μιλούν με οικονομολόγους, δημοσιογράφους και προσωπικότητες από όλο τον κόσμο περιγράφοντας τα βήματα που οδήγησαν την Ελλάδα στην παγίδα του χρέους- τη χρεοκρατία. Το DEBTOCRACY παρακολουθεί την πορεία χωρών όπως ο Ισημερινός, που δημιούργησαν Επιτροπές Λογιστικού Ελέγχου αλλά και την αντίστοιχη προσπάθεια που ξεκίνησε στην Ελλάδα.

Στο Debtocracy μιλούν, μεταξύ άλλων, οι ακαδημαϊκοί Ντέιβιντ Χάρβεϊ, Σαμίρ Αμίν, Κώστας Λαπαβίτσας και Ζεράρ Ντιμενίλ, ο φιλόσοφος  Αλέν Μπαντιού, ο επικεφαλής της επιτροπής λογιστικού ελέγχου του Ισημερινού Ούγκο Αρίας, ο πρόεδρος του CADTM Ερίκ Τουσέν, ο Αργεντίνος σκηνοθέτης Φερνάντο Σολάνας, δημοσιογράφοι όπως  o Άβι Λιούις (συγγραφέας/σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ The Take – Η κατάληψη) και ο Ζαν Κατρμέρ (Liberation). Ακόμη προσωπικότητες όπως ο Μανώλης Γλέζος και η αντιπρόεδρος του γερμανικού κόμματος Die Linke Ζάρα Βάγκενκνεχτ.  

Τη μουσική επένδυση προσφέρει ο Γιάννης Αγγελάκας και επιστημονική επιμέλεια έχει ο δημοσιογράφος και οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης.

Την παραγωγή του DEBTOCRACY ανέλαβε η εταιρεία BitsnBytes. Το μοντάζ υπογράφει ο Άρης Τριανταφύλλου.

Σε αυτή την προσπάθειά ζητάμε τη βοήθειά σου. Οι δημιουργοί του DEBTOCRACY εργάστηκαν αφιλοκερδώς αλλά τα έξοδα ανέρχονται ήδη σε χιλιάδες ευρώ. Προκειμένου να αποφύγουμε κάθε είδους εξαρτήσεις απευθυνόμαστε σε συνδικάτα και εργατικές ενώσεις. Κυρίως όμως απευθυνόμαστε σε πολίτες που θέλουν να γίνουν συμπαραγωγοί. Ενίσχυσε και εσύ την παραγωγή  ενός ανεξάρτητου ντοκιμαντέρ, καταθέτοντας όσα χρήματα επιθυμείς μέσω Paypal ή σε τραπεζικό λογαριασμό. Όσοι το επιθυμούν θα αναφέρονται ως συμπαραγωγοί.


Για περισσότερες πληροφορίες :
 debtocracy.gr/







Debtocracy by BitsnBytes

Κυριακή 3 Απριλίου 2011

Συνέντευξη με τον Αμερικάνο καθηγητή Richard Wolff






















Η οικονομία υπό το πρίσμα της πολιτικής επιστήμης: ο οικονομολόγος καθηγητής Richard Wolff απαντά στα ερωτήματα που του θέτει η πολιτική επιστήμονας Νέλλη Ψαρρού.


Τον Μάιο, όπως πολλοί θα θυμούνται, είδαμε τον αμερικανό καθηγητή Richard Wolff στην Ελλάδα σε μία ζωντανή διάλεξη, πιο επίκαιρη από ποτέ. Λίγες μέρες μετά ο κ. Wolff είχε την ευγενή καλοσύνη να μας παραχωρήσει μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, μία κουβέντα καλύτερα στη οποία ενημερώθηκε από εμάς για τις εξελίξεις στην Ελλάδα πριν τοποθετηθεί στα ζητήματα που του θέσαμε. Η καθυστέρηση στην ανάρτησή της οφείλεται σε εμάς και μόνο και στις πολλές ανειλημμένες υποχρεώσεις των ανθρώπων που την επεξεργάστηκαν σε εθελοντική βάση. Μόνη μας «παρηγοριά» γι’ αυτό η, ούτως ή άλλως, επικαιρότητα της συνέντευξης αυτής και σήμερα – και δυστυχώς και καιρό ακόμη.

Η συνέντευξη που ακολουθεί κινείται στο γνωστό ύφος του καθηγητή, που είναι κατανοητό, ζωντανό και ιδιαιτέρως ελκυστικό. Τα ερωτήματα που του τέθηκαν, πάντως, ήταν αρκετά συγκεκριμένα, εξειδικευμένα ζητήματα που θέλαμε να μας διευκρινίσει σχετικά με την πρόταση που έχει ήδη καταθέσει. Με αυτή την έννοια, απαιτείται κατά κάποιον τρόπο, να γνωρίζει κανείς τη δουλειά του ή να έχει δει τη διάλεξή του που έχουμε ήδη αναρτήσει εδώ.

Για λόγους ευκολίας, έχουμε χωρίσει τη συνέντευξη σε 4 μέρη, όσα και τα ερωτήματα που του θέσαμε. Μπορεί όποιος επιθυμεί να διαβάσει όλη τη συνέντευξη κατεβάζοντας το αρχείο, τόσο στα αγγλικά όσο και στα ελληνικά (το ελληνικό κείμενο δεν αποτελεί ακριβή μετάφραση αλλά απόδοση για τις ανάγκες του υποτιτλισμού). Μια μικρή περίληψη της κάθε ενότητας παραθέτω πριν από κάθε βίντεο.
Προτείνω, όπως και παλιότερα, να την δείτε με παρέα, ο κ. Wolff είναι πολύ ευχάριστος και αυτά που λέει εξαιρετικά σημαντικά για περεταίρω κουβέντα. Χρήσιμο θα ήταν όσοι από εσάς δραστηριοποιείστε σε κάποιον κοινωνικό χώρο, να οργανώσετε μια δημόσια προβολή της – θεωρώ ότι αυτά που λέει μας αφορούν όλους άμεσα.

Η συνέντευξη είναι πρωτογενώς αναρτημένη στην ιστοσελίδα του Δημήτρη Μελέτη.

Ημερομηνία συνέντευξης: Κυριακή 30 Μαΐου 2010.
Επιμέλεια ερωτήσεων: Νέλλη Ψαρρού
Εικονοληψία: Δημήτρης Μελέτης
Απομαγνητοφώνηση/Μετάφραση: Μαντώ Μπουκουβάλα
Επιμέλεια μετάφρασης: Νέλλη Ψαρρού, Άννα Βλάχου
Υποτιτλισμός: Δημήτρης Μελέτης

Κατεβάστε όλο το κείμενο της συνέντευξης στα
ελληνικά και στα αγγλικά.

ΜΕΡΟΣ 1ο: περιληψη ερώτησης: Υποστηρίζετε την αυτο-διοίκηση των επιχειρήσεων, όμως υπάρχει ένα ζήτημα με τη συντεχνιακή λογική που αναπτύσουν συχνά ομάδες εργαζομένων. Πώς θεωρείτε ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό, δεδομένου ότι αρκετές επιχειρήσεις είναι κοινής ωφέλειας και άρα οι αποφάσεις των εργαζομένων έχουν άμεσο αντικτυπο και στην υπόλοιπη κοινωνία;
Περίληψη απάντησης: Η δημοκρατική διαχείριση δεν είναι ένα αποσπασματικό δεδομένο, δεν μπορείς να την έχεις σε έναν τομέα της κοινωνικής ζωής και σε άλλον όχι. Οπότε, απαιτείται αφενός γαλούχηση στην δημοκρατική συνδιαχείρηση σε όλα τα επίπεδα, αφετέρου είναι προφανές ότι οι αποφάσεις μιας επιχείρησης θα πρέπει να λαμβάνονται μαζί με την (τοπική) κοινωνία.


Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 1ο from dimitris meletis on Vimeo.

Συνέντευξη με τον Richard Wolff from dimitris meletis on Vimeo.


ΜΕΡΟΣ 2ο: περίληψη ερώτησης: Για να δημιουργήσουμε μια άλλη κοινωνία πρέπει να συζητήσουμε μεταξύ μας για τις εναλλακτικές. Ταυτόχρονα όμως αντιμετωπίζουμε έντονη προπαγάνδα και καταστολή, και πρέπει να οργανώσουμε μια αντίσταση. Πώς θα μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε και στις δύο αυτές απαιτήσεις ταυτόχρονα;
Περίληψη απάντησης: Η προφανής απάντηση είναι ότι πρέπει να οργανωθεί ταυτόχρονα και στα δυο πεδία μια αντίσταση. Όμως το σημαντικότερο είναι να επέλθει η δομική αλλάγή που θα εξασφαλίσει τις πολιτικές ελευθερίες αντί να εστιάζουμε στις ελευθερίες αυτές καθεαυτές.


Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 2ο from dimitris meletis on Vimeo.

Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 2ο from dimitris meletis on Vimeo.


ΜΕΡΟΣ 3ο: περίληψη ερώτησης: Στην Ελλάδα, αφενός οι διανοούμενοι δεν εκφέρουν κριτικό δημόσιο λόγο απέναντι σε ό,τι συμβαίνει, αφετέρου η Αριστερά αδυνατεί να προβάλει αντίσταση αλλά και πρόταση - είτε λόγω σκοπιμότητας, είτε λόγω ανικανότητας. Συμβαίνει το ίδιο και στην Αμερική; Και, πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε τα προβλήματα της πολιτικής ηγεσίας και να οργανωθούμε από τη βάση, μιας και χωρίς οργάνωση δεν γίνεται να επιτευχθεί τίποτα;
Περίληψη απάντησης:
Συμβαίνει ακριβώς το ίδιο και στην Αμερική, όμως ο ίδιος ο χώρος της ακαδημίας δημιουργεί αντιφάσεις για το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα, που την χρειάζεται. Όσον αφορά την Αριστερά, στην Αμερική υπάρχει ένας φόβος όσον αφορά την οργάνωση, κι έτσι οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται μόνο για τοπικά ή συγκεκριμένα ζητήματα πολιτικής - κι εκεί είναι επιτυχείς οι προσπάθειες. Αυτό που πρέπει να αποφευχθεί είναι ένας "Μεσσίας".

Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 3ο from dimitris meletis on Vimeo.

Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 3ο from dimitris meletis on Vimeo.


ΜΕΡΟΣ 4ο: περίληψη ερώτησης: Μας είπατε στις διαλέξεις σας ότι ο κόσμος στην Αμερική έχει στραμένο το βλέμμα στην Ελλάδα και ότι, επίσης, περιμένουν μια κίνηση από εμάς, ένα έναυσμα αν θέλετε για δράση. Αν υποθέσουμε ότι οι προσπάθειες αντίστασης στην Ελλάδα ευδοκιμούν, φοβάμαι ότι θα απειληθούμε με διεθνές θερμό επεισόδιο-προβοκάτσια. Πιστεύετε ότι σε τέτοια περίπτωση θα μας βοηθήσουν οι λαοί του εξωτερικού εμποδίζοντας τις χώρες τους να προβοκάρουν με τέτοιο τρόπο;
Περίληψη απάντησης:
Οι Αμερικανοί έχουν στρέψει το βλέμμα στην Ελλάδα επειδή αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα λιτότητας και μόνο. Επίσης το ότι "κοιτάνε" την Ελλάδα είναι καθαρά συγκυριακό, έχουν άλλωστε εντυπωσιαστεί από τη βία που ασκείται. Πρέπει φυσικά να γίνει κατανοητό ότι η βία που ασκείται στους λαούς δεν μένει αναπάντητη, κι αυτός είναι ένας κίνδυνος για το σύστημα. Το εκπληκτικό σχετικά με την Ελλάδα είναι ότι δεν οφείλατε πραγματικά να πληρώσετε τίποτε απ' όλα αυτά τα χρήματα (αναλύει γιατί) και όμως εσείς είπατε "Ναι, θα τα πληρώσουμε όλα" και μάλιστα χρεώνοντας το λαό και όχι τους πλουσίους. Θα πρέπει φυσικά να γνωρίζετε ότι δεν πρόκειται να έρθουν επενδύσεις στην Ελλάδα. Ο Παπανδρέου τα γνωρίζει πολύ καλά όλα αυτά, παίζει το παιχνίδι των ξένων τραπεζιτών πολύ καλά. Όμως, αυτές οι αντιθέσεις υπάρχουν και μέσα στο ίδιο το ΠΑΣΟΚ, ρισκάρουν τη θέση τους και τη φήμη τους, του νοιάζει τι γίνεται, και εκεί θα παιχτεί η αντιπαράθεση και η πίεση. Όχι, δεν θα σας βοηθήσεις κανείς, αν ξεσηκωθούν θα είναι επειδή αναγνωρίζουν σε σας τα δικά τους προβλήματα και θα το κάνουν γι' αυτό. Βλέπουμε τη "διεθνή αλληλεγγύη" να εγγείρεται για λόγους όχι ιδεολογικούς αλλά πρακτικούς, που τους προκαλούν οι ίδιοι οι καπιταλιστές.


Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 4ο from dimitris meletis on Vimeo.



Συνέντευξη με τον Richard Wolff - μέρος 4ο from dimitris meletis on Vimeo.

Δευτέρα 28 Μαρτίου 2011

Ζω και χωρίς λεφτά! Ανταλλακτική οικονομία: Πάνω απ' τα κέρδη ο άνθρωπος!


Για να ξεπεράσει αυτή την κρίση ο «καπιταλισμός του καζίνου» είναι υποχρεωμένος να καταστρέψει μέρος του κεφαλαίου και της εργασίας κηρύσσοντας τον πόλεμο στην κοινωνία. «Η ποσότητα επί την ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος». Η ποσότητα μειώνεται και το χρήμα που κυκλοφορεί δεν αλλάζει γρήγορα χέρια.
Αυτό δημιουργεί κυκλοφορικό πρόβλημα και απειλεί με θρομβώσεις και εγκεφαλικό το σύστημα το οικονομικό. Μπορούν οι άνθρωποι και οι κοινωνίες να επιβιώσουν χωρίς λεφτά; Η εμπειρία της Λατινικής Αμερικής και κυρίως της Αργεντινής απαντά σ' αυτό το ερώτημα θετικά. «Μπορώ και χωρίς ευρώ»! Με την αλληλέγγυα κοινωνική οικονομία του ισογείου. Με το ισοδίκαιο ανταλλακτικό εμπόριο. Με τα τοπικά και εθνικά δίκτυα ανταλλαγών. Με την επανατοπικοποίηση των διατροφικών συναλλαγών, τη γεωργία της εγγύτητας και τις αγορές απευθείας διάθεσης. Με τα εναλλακτικά-ιδεατά κοινωνικά νομίσματα που δημιουργούν μια νομισματική ποικιλότητα (diversite monetaire). Με τα δίκτυα αλληλοβοηθητικής ασφάλειας υγείας και τα ταμεία αλληλεγγύης. Με τα ανταλλάξιμα χρονομερίδια της εργασίας και το κοινωνικό χρήμα. Με διευρυνόμενα δίκτυα ανταλλαγών σε όλα: στα σπίτια, στα εξοχικά, στο πάρκινγκ, στις μετακινήσεις, στα εμπορεύματα, στις υπηρεσίες, στις διακοπές. Με τη δημιουργία κοινωνικών - ηθικών τραπεζών και χρονοτραπεζών. Με την εφευρετικότητα της νέας οικονομίας των αναγκών. Καλώς ήρθατε στη μετά ευρώ εποχή: «Εμείς θα ζήσουμε κι ας είμαστε φτωχοί»!
Ως κοινωνική ή αλληλέγγυα οικονομία θα μπορούσαμε να ορίσουμε το χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα της οικονομίας και αναπτύσσει δραστηριότητες με κοινωνικούς σκοπούς και στόχους. Πρόκειται για πολυμορφικές κινήσεις και εναλλακτικά δίκτυα, τα οποία άλλοτε αποκτούν θεσμική μορφή (θεσμοθετούνται) και άλλοτε παραμένουν εξωθεσμικά και άτυπα. Πρόκειται για την οικονομία των αναγκών. Ή όπως την ονομάτισε η Ανιές Χέλερ, «οικονομία των ριζικών αναγκών».
Οι φορείς της κοινωνικής οικονομίας δραστηριοποιούνται με μοναδικό μέλημα την εξυπηρέτηση των μελών τους και το συλλογικό όφελος. Χαρακτηρίζονται από τις ισότιμες-δημοκρατικές διαδικασίες στη λήψη των αποφάσεων και έχουν προτεραιότητα τις ανάγκες των ανθρώπων και την απασχόληση. Υπάρχει, βεβαίως, διένεξη για το αν η αλληλέγγυα οικονομία της βάσης ταυτίζεται με την κοινωνική οικονομία της αγοράς. Αφού σε πολλές περιπτώσεις τα όρια ανάμεσα στον εθελοντισμό και την κερδοφορία δεν είναι διάφανα...
Ωστόσο υπολογίζεται ότι το 10% των εργαζομένων στην Ευρώπη απασχολούνται σήμερα σε διάφορους κλάδους της κοινωνικής οικονομίας. Περίπου 40 εκατομμύρια Γάλλοι και 60 εκατομμύρια Γερμανοί είναι μέλη τέτοιων συνεταιρισμών, σωματείων, συλλόγων, δικτύων και αλληλοβοηθητικών ταμείων που συναποτελούν την κοινωνική οικονομία. Η Social Economy Europe (www.social economy.eu.org) είναι το πανευρωπαϊκό σχήμα που συγκεντρώνει κάτω από την ομπρέλα του πολλές από αυτές τις εναλλακτικές οργανώσεις και δραστηριότητες. Σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την κοινωνική οικονομία. Στην Ελλάδα, αν όλα πάνε καλά, η διαβούλευση θα αρχίσει σε λίγο καιρό, (βλέπε www.enet.gr «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», 6 Μαρτίου 2011, σχετικό αφιέρωμα του Σπύρου Φρεμεντίτη).
Ισοδίκαιο ηθικό εμπόριο
Η κοινωνική αλληλέγγυα «οικονομία του ισογείου» κατάφερε να δημιουργήσει παράλληλες ουτοπικές πραγματικότητες και οάσεις μέσα στο σύστημα αφήνοντας τις πραγματικές ουτοπίες στη δικαιοδοσία των επαναστάσεων.
Οι φτωχοί άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο για να μπορέσουν να επιβιώσουν μέσα στον τυφώνα του νεοφιλελευθερισμού και της κρίσης δημιούργησαν εκτεταμένα δίκτυα ανταλλαγών προϊόντων και υπηρεσιών που στηρίζονταν στο ισοδίκαιο ηθικό εμπόριο στην τοποφαγική γεωργία της εγγύτητας και επινόησαν τα δικά τους ιδεατά-εναλλακτικά νομίσματα. Στη Λατινική Αμερική, και κυρίως στην Αργεντινή έχουν τη μεγαλύτερη εμπειρία.
Το ισοδίκαιο ηθικό εμπόριο ήταν κομμάτι της κουλτούρας των πολιτικών κινημάτων αμφισβήτησης στις δεκαετίες του '60 και του '70 και στη συνέχεια, μετά το '80, του καταναλωτικού κινήματος. Στόχος του, οι δικαιότερες εμπορικές συμφωνίες με τις αναπτυσσόμενες χώρες, η ενίσχυση των περιθωριοποιημένων παραγωγών, οι καλύτερες συνθήκες εργασίας, οι επενδύσεις στις τοπικές κοινωνίες και ο σεβασμός στο περιβάλλον, στη βιοποικιλότητα και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Γεωργία της εγγύτητας και αγορές απευθείας διάθεσης τροφής
Στη Γαλλία υπάρχουν περισσότερες από 500 ενώσεις (ΑΜΑΡ) όπου περίπου 1.000 παραγωγοί φέρνουν βιολογικά προϊόντα, μέσω εναλλακτικών δικτύων, απευθείας στη γειτονιά, με σχεδόν μηδενικό κόστος συναλλαγής, καλύπτοντας ήδη 70 χιλιάδες καταναλωτές. Το πιο γνωστό ΑΜΑΡ στο Παρίσι είναι το «Αλληλέγγυο Κολοκύθι». Τα προϊόντα του στοιχίζουν 20% λιγότερο απ' ό,τι στις λαϊκές αγορές. Η γεωργία της εγγύτητας και τα κινήματα των τοποφάγων αναπτύσσονται ταχύτατα σ' όλη την Ευρώπη. Η Βρετανία, ας πούμε, στο πλαίσιο του κινήματος «Πόλεις σε μετάβαση» και στην Ισπανία με πιο χαρακτηριστικό το «Xarxa de consum solidari» της Βαρκελώνης. Στόχος τους, η δίκαιη τιμή μέσω της επανατοπικοποίησης των διατροφικών συναλλαγών. Οποιος δεν έχει να πληρώσει τα προϊόντα μπορεί να παρέχει ανταλλακτική εργασία στην παραγωγή και στη διανομή.
Ανταλλακτικά δίκτυα - LETS
Μέσα απ' αυτά επιβίωσε το κατεστραμμένο Βανκούβερ το 1983. Υπάρχουν παντού: στον Καναδά, στις ΗΠΑ, στη Λατινική Αμερική, στην Αυστραλία, στην Κίνα, στην Ινδία. Στην Ευρώπη τα πιο γνωστά δίκτυα ανταλλαγών είναι τα LETS, τα οποία λειτουργούν κατά βάση σε συνοικίες, γειτονιές και χωριά των αγγλοσαξονικών χωρών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα τοπικά δίκτυα είναι μέρος ενός μεγαλύτερου δικτύου που απλώνεται σε ολόκληρη τη χώρα και παρέχει τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες-μέλη να συναλλάσσονται μεταξύ τους. Ολα τα μέλη έχουν πρόσβαση στον κατάλογο των προσφερόμενων ή ζητούμενων προϊόντων-υπηρεσιών και καθένας επιλέγει τι χρειάζεται και τι θα προσφέρει. Στην πλειονότητα των συστημάτων αυτών οι τιμές καθορίζονται συλλογικά. Σε άλλα ανταλλακτικά συστήματα χρησιμοποιούνται συμβολικές μονάδες-νομίσματα, ώστε να καθορίζονται οι τιμές, και σε άλλα «εργατοώρες» με βάση τις οποίες καθορίζεται η αξία του προϊόντος.
Οι συναλλαγές γίνονται κυρίως ηλεκτρονικά, καταγράφονται σε συγκεκριμένο πρόγραμμα και κάθε μέλος μπορεί ακόμη και με ένα τηλεφώνημα να αναφέρει τη συναλλαγή που πραγματοποίησε. Στα πιο προχωρημένα ανταλλακτικά δίκτυα στη Μεγάλη Βρετανία, όπου υπάρχουν περισσότερα από 300 LETS, τα μέλη καταγράφουν απευθείας τις συναλλαγές τους στο Διαδίκτυο με τη χρήση κωδικών. Τα «έξοδα διαχείρισης» και το λειτουργικό κόστος του συστήματος, όπως οι τηλεφωνικοί λογαριασμοί, καλύπτονται από τις ετήσιες εισφορές των μελών ή και από ποσοστιαίες χρεώσεις επί της αξίας των συναλλαγών.
Στην Ελβετία, μάλιστα, υπάρχει και το Wirtschaftsring (Επιχειρηματικός κύκλος), που είναι στην ουσία ένα πιστωτικό ίδρυμα μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες της χώρας προβαίνουν σε πολυμερές ανταλλακτικό εμπόριο.
Χρονοτράπεζες
Οι τράπεζες χρόνου είναι ένα δίκτυο ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών που στηρίζεται από το δικό του εσωτερικό «νόμισμα-χρόνο» ή «νόμισμα-εργασία». Κάθε μέλος της χρονοτράπεζας μπαίνει στο ηλεκτρονικό δίκτυο και δηλώνει το είδος της υπηρεσίας που έχει τη δυνατότητα να προσφέρει και το χρόνο που μπορεί να απασχοληθεί.
Κάθε ώρα εργασίας «αμείβεται» το ίδιο. Η νταντά αμείβεται όσο και ο γιατρός. Μία ώρα μαθήματος Ισπανικών εξισώνεται με μία ώρα φροντίδας των παιδιών. Θες να χωρίσεις με τον άντρα σου αλλά δεν μπορείς να πληρώσεις τον δικηγόρο; Κανένα πρόβλημα! Αυτός σου βγάζει το διαζύγιο και εσύ του καθαρίζεις για ένα μήνα το σπίτι. Δηλαδή, στους λογαριασμούς του κάθε μέλους καταγράφονται οι ώρες που εργάστηκε και επομένως οι ώρες που του αναλογούν προκειμένου να λάβει κάποιο προϊόν ή υπηρεσία από ένα άλλο μέλος.
Οι τράπεζες χρόνου αξιοποιούν τους εθελοντές και βοηθάνε να στηριχθούν οικογένειες με οικονομικά προβλήματα. Ενεργές τράπεζες χρόνου λειτουργούν σήμερα σε περισσότερες από 26 χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Μεγάλη Βρετανία, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, η Ιταλία αλλά και η Ελλάδα.
Ηθικοί τραπεζίτες...
Εκτός από τις τράπεζες που ενδιαφέρονται μόνο για το κέρδος, υπάρχουν και οι λεγόμενες «ηθικές τράπεζες», που έχουν διαμορφώσει ένα κοινωνικό, περιβαλλοντικό προφίλ και υποστηρίζουν ότι επενδύουν με όρους κοινωνικής ευθύνης. Ολες οι τράπεζες ενδιαφέρονται να φιλοτεχνήσουν ανάλογο προφίλ. Από τις πιο γνωστές αυτού του χώρου είναι οι Triodos και GLS. Η GLS υποστηρίζει πολιτισμικές, κοινωνικές και οικολογικές πρωτοβουλίες. Δίνει χαμηλότοκα δάνεια σε αυτοδιοικούμενα σχολεία, θεραπευτήρια, βιολογικές καλλιέργειες, σε κοινόβια και ανέργους. Η Triodos στηρίζει τους πελάτες που παίρνουν πρωτοβουλίες για τον πολιτισμό, το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Στους στόχους της αναφέρεται η προσπάθεια διασφάλισης της ποιότητας ζωής, γι' αυτό χρηματοδοτεί μόνο όσους κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Από την άλλη υπάρχει και η Charity Bank, η οποία χρηματοδοτεί κι εκείνους που οι συμβατικές τράπεζες δεν τολμούν, λόγω υψηλού ρίσκου.
Διεθνή δίκτυα ανταλλαγών
Υπάρχουν πάρα πολλά. Ενα από τα πιο γνωστά είναι το site www.foodieexchange. ning.com , στο οποίο food bloggers από όλο τον κόσμο ανταλλάσσουν μεταξύ τους πακέτα με διατροφικά προϊόντα από τις χώρες τους. Το κάθε πακέτο πρέπει να έχει αξία το λιγότερο 10 δολάρια ή 10 ευρώ και να μην είναι πάνω από 500 γραμμάρια, αλλιώς υπάρχει έξτρα χρέωση.
Τράπεζα χρόνου του δικτύου γυναικών Ευρώπης (www.enow.gr)
Η τράπεζα χρόνου στη χώρα μας λειτουργεί από το 2005 με πρωτοβουλία του Δικτύου Γυναικών Ευρώπης, που βρίσκεται στη Δάφνη. Τα άτομα νιώθουν καλύτερα με την αίσθηση πως έχουν κάτι ανταλλάξιμο με αξία, δηλαδή το χρόνο τους. Η εργασία όλων στην τράπεζα αξιολογείται ποιοτικά και αυτό λειτουργεί ως ανταμοιβή αλλά και ως κίνητρο αναβάθμισης προσόντων. Σ' αυτήν συμμετέχουν άνεργοι, μετανάστες, πρόσφυγες, μονογονεϊκές οικογένειες, συνταξιούχοι, φοιτητές κ.ά.
Ανταλλαγές πάρκινγκ www.parkaro.gr
Βρες τζάμπα πάρκινγκ παντού! Ανταλλάσσοντας το δικό σου πάρκινγκ τις ώρες που δεν το χρησιμοποιείς με κάποιον άλλον που συμμετέχει στην ίδια βάση δεδομένων. Μπες στο www.parkaro.gr και θα βρεις από το κινητό σου κάθε στιγμή μια θέση κενή για να παρκάρεις δωρεάν εκεί που θέλεις.
Μάθημα στο ΤΕΙ Μεσολογγίου και διδακτορικές διατριβές
Επίσημο μάθημα στο Α' εξάμηνο του ΤΕΙ Μεσολογγίου είναι η Κοινωνική Οικονομία. Οι καθηγητές του τμήματος Διοίκησης Κοινωνικών και Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Μεσολογγίου (http://www. dikseo.teimes.gr/), Τάκης Νικολόπουλος (rokmar@ath.forthnet.gr) και Δημήτρης Καπογιάννης (ekap46@otenet.gr) και ο συνεργάτης Παναγιώτης Ζάνης (pzannis @athena-net.gr), οι οποίοι μας βοήθησαν με τις σημειώσεις τους γι' αυτή την έρευνα, διδάσκουν τους φοιτητές για τη διεθνή εμπειρία στη χρήση εναλλακτικών κοινωνικών νομισμάτων.
Πολλά διδακτορικά γίνονται για την Κοινωνική Οικονομία. «Δίκτυα ανταλλαγής και παράλληλα νομίσματα: Θεωρητικές προσεγγίσεις και το παράδειγμα της Ελλάδας», είναι το θέμα του διδακτορικού της Ειρήνης Σωτηροπούλου, η οποία συνεργάστηκε μαζί μας σ' αυτή την έρευνα και την ευχαριστούμε, με επιβλέποντα καθηγητή τον Γεώργιο Σταθάκη (stathakis@econ.soc.uoc.gr) στο Τμήμα Οικονομικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ενδιαφέρουσες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο:
και στα ιστολόγια:
Ανταλλαγές προϊόντων στο Διαδίκτυο
Δεκάδες ιστότοποι για ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών στην Ελλάδα βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό κατασκευή. Η αυξανόμενη ένταση της οικονομικής κρίσης έχει στρέψει πολλούς, κυρίως τους νέους, σε διάφορες μορφές ανταλλακτικής οικονομίας.
Λόγω τιμής (http://www.logo-timis.gr)
«Με μεγάλη μου χαρά σάς ανακοινώνω την ίδρυση διαδικτυακού συνδέσμου με σκοπό την αμοιβαία ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση χρήματος, υπό την ονομασία "Λόγω Τιμής" (http:// www.logo-timis.gr)» γράφει στο Διαδίκτυο ο δημιουργός της ιστοσελίδας Γιώργος Κολέμπας, ένας μαθηματικός που πλέον ζει στο Πήλιο και ασχολείται με την οικογεωργία.
Sporos.org
Η ομάδα τού sporos.org θέλει να αποδείξει «ότι οι εμπορικές σχέσεις δεν καθορίζονται "εκ φύσεως" από το κέρδος των λίγων· μπορούν να παραμένουν ανθρώπινες ικανοποιώντας πραγματικές ανάγκες». Το εναλλακτικό μοντέλο εμπορίου του «σπόρου» ξεκίνησε μέσω ενός δικτύου αντίστοιχων συλλογικοτήτων στην Ευρώπη και απέκτησε πρόσβαση σε προϊόντα οργανωμένων παραγωγών του παγκόσμιου Νότου που αγωνίζονται να απεξαρτηθούν από τους τοπικούς μεσάζοντες και τις μεγάλες εταιρείες. Καφές από τους συνεταιρισμούς των Ζαπατίστας της περιοχής Τσιάπας του Μεξικού. Κακάο από την κοοπερατίβα El Ceibo της Βολιβίας. Μάτε από το Κίνημα των Χωρίς Γη (MST) της Βραζιλίας. Τσάι από το κίνημα των Adivasi και άλλους παραγωγούς της Ινδίας. Ζάχαρη από συνεταιρισμούς στο Εκουαδόρ.
Παγκόσμιο δίκτυο που αριθμεί πάνω από 8 εκατομμύρια μέλη σε όλο τον κόσμο. Ανταλλάσσουν μεταξύ τους αντικείμενα, τα οποία θα κατέληγαν σε χωματερές. Το σκουπίδι του ενός είναι το διαμάντι κάποιου άλλου. Στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετοί online κόμβοι που εξυπηρετούν πολλές πόλεις. Το ελληνικό δίκτυο έχει περίπου 10.000 μέλη.
Δώσε - Πάρε (http://dwsepare.ning.com/)
Στην ίδια λογική ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών κινείται και το «Δώσε - Πάρε» που έχει πάνω από 1.200 μέλη. Θα βρεις από κρέμα για πανάδες μέχρι πλαστικές ραφιέρες. Μπες στο site και θα πάθεις πλάκα!
Κοινωνικά παντοπωλεία
Σε περισσότερες από 20 ελληνικές πόλεις λειτουργούν κοινωνικά παντοπωλεία. Χιλιάδες οικογένειες, άνεργοι και ηλικιωμένοι σιτίζονται απ' αυτά. Από τα πακέτα που μοιράζονται εκεί με βασικά είδη διατροφής και υγιεινής. Εκεί προσφέρονται αγαθά από ιδιώτες, κοινωνικούς φορείς, ακόμη κι από σουπερμάρκετ και γίνονται κάθε είδους ανταλλαγές.
Δωρεάν διακοπές διαρκείας παντού!
Ταξιδεύω παντού δωρεάν - δουλεύω λίγο! (www.helpx.net)
Ο Rob Prince από την Αγγλία είναι ο γκουρού των ανέξοδων διακοπών διαρκείας, που όπως υποστηρίζει αποτελούν τη μοναδική εναλλακτική λύση στη μισθωτή σκλαβιά. Ο Rob πήγαινε χρόνια στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία σαν τουρίστας, αλλά, επειδή δεν είχε λεφτά, ενίοτε δούλευε σε φάρμες και πληρωνόταν σε είδος. Οι ιδιοκτήτες τον κοίμιζαν, τον τάιζαν και τον χαρτζιλίκωναν. Μ' αυτό τον τρόπο ταξίδεψε σε ολόκληρη την Αυστραλία και την Ωκεανία με ελάχιστα έξοδα. Μέχρι που το 'κανε ιδεολογία και μπίζνα... Δημιούργησε το πρόγραμμα ανταλλαγών Help Exchange! Μέσω μιας βάσης δεδομένων ενημερώνει όσους ενδιαφέρονται να κάνουν ανέξοδες διακοπές, δουλεύοντας παράλληλα για εκείνους που θα τους φιλοξενήσουν. Στο site www. helpx.net βρίσκεις το μέρος του κόσμου που σου αρέσει να κάνεις διακοπές και επιλέγεις από μια λίστα πού θα μείνεις και ποιες υπηρεσίες μπορείς να παρέχεις. Ο κατάλογος περιλαμβάνει φάρμες βιολογικής καλλιέργειας, αγροτόσπιτα, ράντσα, πανδοχεία και ιστιοπλοϊκά σκάφη. Η ταρίφα; Συνήθως για δύο ώρες δουλειάς ημερησίως εξασφαλίζεις μόνο διαμονή, στις τέσσερις περιλαμβάνεται και η διατροφή. Αν πιάσεις τις έξι, θα μπορείς να χρησιμοποιείς δωρεάν και το Ιντερνετ και με 8ωρο γυρίζεις πίσω με χαρτζιλίκι.
Δωρεάν διακοπές στο εξωτερικό για πάντα (www.homelink.gr)
Θες να κάνεις δωρεάν διακοπές στο εξωτερικό; Υπάρχουν πολλοί διεθνείς οργανισμοί. Ενας από αυτούς είναι η Homelink International, όπου γίνεσαι μέλος με συνδρομή 100 ευρώ το χρόνο και έχεις τη δυνατότητα να περάσεις τις διακοπές σου σε σπίτι άλλου μέλους στο εξωτερικό, παραχωρώντας το δικό σου σπίτι ή εξοχικό για ανάλογο χρόνο. Μπορείς να ανταλλάξεις ακόμα και το αυτοκίνητό σου, εξοικονομώντας και τα χρήματα που θα δαπανούσες για τις μετακινήσεις σου. Εχεις τη δυνατότητα να μείνεις σε περισσότερα από 50 χώρες σε όλο τον κόσμο. Σ' αυτές η Homelink έχει περίπου 16.000 μέλη.
Διακοπές σ' όλο τον κόσμο από τον καναπέ σου! 
«Διακοπές σ' όλο τον κόσμο από τον καναπέ σου»! Δεν θα χρειαστεί να πληρώσεις ούτε ένα ευρώ για διαμονή. Σίγουρα η καλύτερη φάση είναι να έχεις φίλους που θα σε φιλοξενήσουν στο εξοχικό τους, έστω κι αν χρειαστεί να κοιμηθείς στον καναπέ. Αν όμως στη χώρα και στην πόλη που θες να πας δεν έχεις γνωστούς, ρίξε μια ματιά στο www.couchsurfing.com. Εκεί υπάρχουν 800.000 δωρεάν καναπέδες για να κοιμηθείς όπου κι αν βρεθείς! Αρκεί μιαν άλλη στιγμή να δεχτείς να φιλοξενήσεις κάποιον στο δικό σου καναπέ. Ανάλογες προτάσεις θα βρεις και στα sites www.hospitality club.org και www.global freeloaders.com. Επίσης μια καλή επιλογή για δωρεάν φιλοξενία είναι τα μοναστήρια...
Ανταλλαγές σπιτιών και εξοχικών (elladahomeexchange.gr)
Το home exchange είναι ένα πρόγραμμα ανταλλαγής εξοχικών που λειτουργεί στο εξωτερικό από το 1953 και τώρα, λόγω κρίσης, έχει πάρει τα πάνω του. Γίνεσαι μέλος στο www.elladahomeexchange.gr και βρίσκεις άτομα σε διάφορα μέρη της Ελλάδας που θα ήθελαν να ανταλλάξουν το εξοχικό τους με το δικό σου. Οι ανταλλαγές γίνονται χειμώνα-καλοκαίρι, Σαββατοκύριακα και αργίες. Αυτός έχει στη θάλασσα κι εσύ στο βουνό. Οπότε, αν βαρέθηκες το εξοχικό σου ή κάποιους μήνες δεν το χρησιμοποιείς, για να κάνεις δωρεάν διακοπές, αντάλλαξέ το! Αρκεί να το παραδώσεις στους μουσαφίρηδες καθαρό, με πετσέτες, σεντόνια και τακτοποιημένο.
Πάω παντού με διαδικτυακό οτοστόπ! (www.carpooling.gr)
Μέσω του www.carpooling.gr μπορείς να ταξιδέψεις στην Ελλάδα και σ' όλο τον κόσμο από το «διαδικτυακό κέντρο οτοστόπ». Μια πρωτοβουλία που ξεκίνησαν το 1990 Γερμανοί φοιτητές και στην οποία συμμετέχουν πλέον εκατοντάδες φορτηγατζήδες, πουλμαντζήδες κ.ά., οι οποίοι σε πάνε τζάμπα παντού. *

Εναλλακτική Κοινότητα Πελίτι (www.peliti.gr)

Βασικοί στόχοι του είναι: η συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών, η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση χρήματος και η δημιουργία μιας εναλλακτικής κοινότητας. Περιλαμβάνει ένα γενικό δίκτυο ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών και ένα εξειδικευμένο δίκτυο ανταλλαγής ποικιλιών σπόρων (φρούτων, λαχανικών, λουλουδιών κ.λπ.) με δυνατότητα απόκτησης οικόσιτων ζώων και μόνη επιβάρυνση την εκτροφή τους.
«Οι πολυεθνικές κάνουν τη δουλειά τους κι εμείς τη δική μας. Δεν καταναλώνουμε και δεν στηρίζουμε τα προϊόντα που καταστρέφουν το περιβάλλον. Δεν πολεμάμε με κανέναν έξω από μας, αυξάνουμε τη συνειδητότητά μας και αυτό είναι αρκετό για να φέρει τεράστιες αλλαγές», λέει ο ιδρυτής του Πελίτι, Παναγιώτης Σαϊτανούδης.

XariseTo.gr

Το xariseTo.gr είναι ένας ιστότοπος και τα μέλη του χαρίζουν τα αντικείμενα που δεν χρειάζονται. Με τη σειρά τους μπορούν να πάρουν δωρεάν όποιο αντικείμενο θέλουν από όσα διατίθενται. Η σελίδα του στο Facebook αριθμεί 7.500 μέλη, ενώ διοργανώνει και «χαριστικά» παζάρια σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας.



Παρασκευή 25 Μαρτίου 2011

Οι Λαϊκές Επιτροπές της Λιβύης πρέπει να είναι το θεμέλιο μιας νέας ζωής, όχι ένα προσωρινό μέτρο



























O αγώνας του λαού της Λιβύης, που αποτελεί μέρος του κύματος λαϊκών εξεγέρσεων που εξαπλώνονται σαν τη φωτιά σε όλο τον αραβικό κόσμο, αποκτά ένα χαρακτήρα πραγματικά δραματικό, με το λαό να συνεχίζει τον αγώνα του ενάντια σε ένα καθεστώς αποφασισμένο να παραμείνει στην εξουσία με όλα τα μέσα. Ο Καντάφι, παρά το παρελθόν του ως ένας πονοκέφαλος για τις ΗΠΑ, έχει γίνει βασικός σύμμαχος τους στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, γεγονός που αποδεικνύεται από την αδέξια και καθυστερημένη αντίδραση των ΗΠΑ στα γεγονότα στη Λιβύη, καθώς και η εξίσου καθυστερημένη διακοπή του σημαντικού εμπορίου όπλων της ΕΕ με το καθεστώς της Λιβύης. Ενώ οι ΗΠΑ και οι δυτικές δυνάμεις φαίνεται να ξαναανακαλύπτουν, για τα μάτια του κόσμου, ότι, τελικά, στην πραγματικότητα δεν τους άρεσε ο Καντάφι (μετά από μια δεκαετία φιλικών σχέσεων μαζί του), έχει αρχίσει να γίνεται λόγος για μια πιθανή επέμβαση και τα αεροπλανοφόρα των ΗΠΑ έχουν προσεγγίσει τις ακτές της Λιβύης. Τα αποτελέσματα που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια περιπέτεια, θα ήταν τουλάχιστον τρομακτικά. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στη Δύση διερευνούν τρόπους για να εξασφαλίσουν ότι αυτή η εξέγερση, τόσο στη Λιβύη και στον υπόλοιπο αραβικό κόσμο, δεν θα διευθετηθεί με έναν επαναστατικό τρόπο, και ότι τα οικονομικά και στρατηγικά τους συμφέροντα θα εξυπηρετηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε μια μετα-Καντάφι εποχή. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τι συμβαίνει εκεί, είχαμε μια συζήτηση με το φίλο και σύντροφο μας, τον αναρχικό από την Συρία Μάζεν Καμαλμάζ, ο οποίος εργάζεται για το επαναστατικό μπλογκhttp://www.ahewar.org/m.asp?i=1385.
Xοσέ Αντόνιο Γκουτιέρρες,
3 Μαρτίου 2011

Τι συμβαίνει πραγματικά στη Λιβύη και στον αραβικό κόσμο;
Είναι μια επανάσταση. Μετά από 42 χρόνια διακυβέρνησης από το καθεστώς Καντάφι, οι μάζες βγήκαν στους δρόμους. Το άσχημο είναι ότι λόγω της βίαιης καταστολή του καθεστώτος, αυτή η επανάσταση μπόρεσε να έχει επιτυχία μόνο στο ανατολικό τμήμα της χώρας, στο οποίο ζουν διάφορες φυλές και από την Κεντρική και τη Δυτική Λιβύη. Σύντομα οι δυνάμεις του καθεστώτος συνήλθαν από την έκπληξη και συνέτριψαν την εξέγερση στην πρωτεύουσα Τρίπολη και αλλού στη Λιβύη, κάνοντας χρήση μιας εξαιρετικά ωμής βίας. Οι μάζες προσπάθησαν να βγουν στους δρόμους και πάλι την Παρασκευή, η οποία ήταν μια μέρα οργισμένων διαμαρτυριών σε πολλές αραβικές χώρες, αλλά δεν κατόρθωσαν να υπερκεράσουν τις δυνάμεις του καθεστώτος. Τώρα υπάρχει μια ένα status quo μεταξύ δύο εξουσιών, αυτή του λαού και αυτή του καθεστώτος, αν και οι δύο προσπαθούν και πάλι να αξιοποιήσουν την κατάσταση προς όφελός τους.
Εκτός από τις διαδηλώσεις στη Λιβύη, και η Υεμένη φλέγεται εδώ και εβδομάδες. Στη χώρα αυτή υπάρχουν διάφορες φυλές και σεχταριστικές μειονότητες, εκτός από τη σύγκρουση μεταξύ ενός κυρίαρχου Βορρά και ενός περιθωριοποιημένου Νότου που ζητά αυτονομία. Οι φοιτητές και οι μαθητές γυμνασίου έχουν επιτύχει, χάρη στην πλήρη αφοσίωση τους στην ελευθερία και την προθυμία τους να θυσιαστούν για τον σκοπό αυτό, να αποτελέσουν σε ένα παράγοντα σύγκλισης για όλες τις φατρίες του έθνους, γύρω από το στόχο της ανατροπής της δικτατορίας.
Η περασμένη Παρασκευή ήταν πολύ θερμή και στο Ιράκ, όπου χιλιάδες Ιρακινοί νέοι, τόσο Σουνίτες όσο και Σιίτες- που είχαν φτάσει πριν από λίγα χρόνια στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου- βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν κατά της διεφθαρμένης φιλοαμερικανικής κυβέρνησης. Η αστυνομία χρησιμοποίησε τα ίδια μέτρα καταστολής όπως και σε άλλες χώρες, πράγμα που προκάλεσε το θάνατο μερικών από τους διαδηλωτές.
Επίσης, το Σουλτανάτο του Ομάν, μόλις προσχώρησε στην ομάδα των εξεγερμένων χωρών. Οι νέοι εκεί βγήκαν στους δρόμους για να φωνάξουν, όπως και αλλού, για δουλειά, περισσότερες ελευθερίες και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής.
Υπάρχουν ακόμα κάποιοι που βλέπουν τον Καντάφι σαν σοσιαλιστή και αντι-ιμπεριαλιστή …είναι αλήθεια αυτό;
Αυτό είναι ένας πολύ παραπλανητικός και απατηλός μύθος, που δημιουργήθηκε από την εξουσιαστική (αυταρχική) αριστερά του παρελθόντος και που εξακολουθεί να υπάρχει. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην αναγέννηση της εξουσιαστικής αριστεράς από φιγούρες όπως ο Τσάβες.
Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι σχέσεις του καθεστώτος Καντάφι με τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά από το 2003, αφότου ο Λίβυος δικτάτορας εγκατέλειψε το πυρηνικό του πρόγραμμα. Στη συνέχεια, η πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις, ανακοίνωσε μία σειρά βημάτων, ως ένα μοντέλο για την αποκατάσταση των ομαλών σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και των χωρών του Τρίτου Κόσμου, ακόμη και αυτών που οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει ως «εγκληματικά καθεστώτα». Αυτό άνοιξε το δρόμο στους Μπερλουσκόνι, Μπλερ και Σαρκοζί για να επισκεφθούν τη Λιβύη και να υπογράψουν συμβόλαια πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων με δυτικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων και συμβολαίων πώλησης όπλων. Έτσι, ο Καντάφι εμφανίστηκε ακόμη και στην Σύσκεψη G8 όπου συζήτησε με τον Ομπάμα. Όπως και με τον Μπεν Αλί και τον Μουμπάρακ, οι μεγάλες καπιταλιστικές δυνάμεις, απλά αγνόησαν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που το καθεστώς Καντάφι διέπραξε εναντίον του λαού του. Ακόμα και όταν ο Καντάφι δήλωνε πριν από πολύ καιρό ότι ήταν αντι-ιμπεριαλιστής, αυτά δεν ήταν τίποτα περισσότερο από λόγια που χρησιμοποιούσε ενόσω συμμετείχε, ως εξουσιαστής που είναι, σε τρομοκρατικές πράξεις, οι οποίες δεν έγιναν βέβαια για να υποστηρίξουν τους ελευθεριακούς στόχους των θυμάτων του ιμπεριαλισμού.
Θα πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα στο να είναι κάποιος αντι-αμερικανός και αντι-καπιταλιστής και στο να είναι ένας γνήσιος σοσιαλιστής, δεδομένου ότι δεν είναι λίγοι οι αντι-αμερικανοί που είναι τόσο εξουσιαστές και καταπιεστές, όπως το παγκόσμιο σύστημα του παγκόσμιου καθεστωτικού φασισμού ή τα φιλο-αμερικανικά καθεστώτα. Ας μην ξεχνάμε τον σταλινισμό. Ο ίδιος ο Καντάφι ήρθε στην εξουσία, όταν ο αραβικός εθνικισμός βρισκόταν στο απόγειό του, και ο οποίος ήταν αντι-ιμπεριαλιστής μόνο στα λόγια, ενώ οδήγησε τις αραβικές χώρες από ήττα σε ήττα σε όλες τις συγκρούσεις τους με τον ιμπεριαλισμό και τον πιο σημαντικό ντόπιο πράκτορά του, το Ισραήλ . Η τελευταία από αυτές τις ήττες ήταν στο Ιράκ το 2003. Μετά την ήττα της Αιγύπτου, της Συρίας και της Ιορδανίας από το Ισραήλ, το 1967, πολλοί αριστεροί κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι η εκμεταλλευτική και καταπιεστική φύση αυτών των καθεστώτων ήταν υπεύθυνες γι’ αυτήν την ήττα. Το επόμενο έτος, Αιγύπτιοι νέοι και φοιτητές ξεκίνησαν τις διαμαρτυρίες ενάντια στο καθεστώς του Νάσερ, διαμαρτυρίες οι οποίες είχαν ελευθεριακό χαρακτήρα. Το γεγονός είναι ότι η Αίγυπτος υπό τον Νάσερ, το Ιράκ υπό τον Σαντάμ ή τη Συρία υπό τον Άσσαντ, είναι όλα απλά παραδείγματα ενός γραφειοκρατικού κρατικού καπιταλισμού, δηλαδή, καθεστώτα που καταπιέζουν και εκμεταλλεύονται τον ίδιο τους το λαό.

Ποιος ήταν ρόλος των ΗΠΑ στην κρίση; Είναι γνωστό ότι Καντάφι έχει καλές σχέσεις μαζί τους εδώ και αρκετό καιρό…
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, και οι δύο υπερδυνάμεις καταστολής, οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ, έπαιξαν ένα διπλό παιχνίδι: από τη μία πλευρά, καταπίεζαν τους λαούς στη δική τους σφαίρα επιρροής τους και από την άλλη «υποστήριζαν» τους απελευθερωτικούς αγώνες στη σφαίρα επιρροής του αντιπάλου. Έτσι, η Σοβιετική Ένωση υποστήριξε τον αγώνα του Βιετνάμ λαού κατά της εισβολής των ΗΠΑ και την Κουβανέζικη Επανάσταση, καθώς και άλλες εξεγέρσεις στη Νότια Αμερική και σε άλλες περιοχές που ήταν υπό φιλοαμερικανικά δικτατορικά καθεστώτα. Από την άλλη, οι ΗΠΑ και το καπιταλιστικό μπλοκ υποστήριξαν το κύμα των εξεγέρσεων στην Ανατολική Ευρώπη, κλπ. Αυτό το υποκριτικό παιχνίδι παίζεται μέχρι σήμερα . Οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να υποστηρίξουν εξεγέρσεις στο Ιράν, για παράδειγμα, αλλά ποτέ στη Σαουδική Αραβία. Στο Ιράκ, η κυβέρνηση Μπους βοήθησε τον Σαντάμ επιστρέψει στην εξουσία μετά την ήττα του στον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου το 1991, σε μια εποχή που αντιμετώπιζε μια μαζική λαϊκή επανάσταση, και μόνο ένα μικρό μέρος του Ιράκ ήταν υπό την ηγεμονία του. Πρόθεσή τους ήταν να ανατρέψουν όποτε ήταν πιο εύκολο, και όταν θα το έκαναν δεν θα έθετε σε κίνδυνο την κυριαρχία τους στην περιοχή.
Τα πράγματα όμως αλλάζουν συνεχώς, μερικές φορές παρά τη θέληση των ΗΠΑ, όπως συνέβη στην Αίγυπτο και την Τυνησία. Παρ ‘όλες τις προσπάθειές τους να κρατήσουν τον Μπεν Αλί και τον Μουμπάρακ στην εξουσία, οι μάζες δημιούργησαν μια νέα πραγματικότητα, στην οποία οι ΗΠΑ προσπαθούν να προσαρμοστούν. Στη Λιβύη, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Οι ΗΠΑ είναι σαν ένα αρπακτικό, καθώς το καθεστώς Καντάφι είναι πλέον αδύναμο και μισητό από το λαό, και κυρίως, επειδή το έδαφος της Λιβύης είναι γεμάτο πετρέλαιο και φαίνεται να είναι ένας μεγάλος και εύκολος στόχος. Εκτός αυτού, αυτό θα μπορούσε να κάνει τις ΗΠΑ, τον κυριότερο υποστηρικτή των δικτατορικών καθεστώτων στην περιοχή μας, να φανεί σαν ένας αγωνιστής της ελευθερίας που απελευθερώνει ένα αδύναμο έθνος από τον αιμοσταγή δικτάτορα του, τον οποίο μέχρι πρόσφατα θεωρούσε σαν έναν καινούργιο φίλο. Το μειονέκτημα του αρπακτικού είναι ότι δεν είναι σε θέση να αντισταθεί στον πειρασμό μιας εύκολης λείας , παρά τις προηγούμενες οδυνηρές εμπειρίες του. Ένα πολύ σημαντικό πράγμα που πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν μας όταν μιλάμε για αυτό το πιθανό σχέδιο των ΗΠΑ να επέμβουν, είναι ότι κανένας στη Λιβύη σήμερα, ούτε οι εξεγερμένες μάζες, ούτε καν η Λιβυκή αντιπολίτευση που βρίσκεται στη Δύση, είναι υπέρ μιας ξένης στρατιωτικής επέμβασης.
Βέβαια, αυτό θα ήταν ένα πλήγμα στον αγώνα ολόκληρου του Λιβυκού έθνος, ένα πραξικόπημα κατά του ανεξάρτητου αγώνα του για απελευθέρωση, και επίσης θα αποτελούσε μία απειλή για το μέλλον του. Οι Λίβυοι είναι στα όρια τους να ανατρέψουν το καθεστώς και να κερδίσουν την κατοχή του πετρελαίου και τη ζωή τους. Δεν νομίζω πως , τουλάχιστον οι περισσότεροι από αυτούς, είναι πρόθυμοι να θυσιάσουν αυτό που έχουν κατακτήσει μέχρι τώρα σε αντάλλαγμα για μια εύκολη νίκη, η οποία δεν θα είναι δική τους.

Ποια είναι η φύση της πολιτικο-στρατιωτικής κυβέρνησης που σχηματίστηκε σήμερα (27 Φεβρουαρίου) στη Βεγγάζη;
Ακόμα δεν υπάρχουν σαφείς κρατικοί θεσμοί στις απελευθερωμένες περιοχές. Υπάρχουν κάποιοι που προσπαθούν να εδραιώσουν την ηγετική τους θέση ως ελίτ, αλλά χωρίς επιτυχία μέχρι στιγμής.
Πρόσφατα, ο αμερικανικός και φιλοαμερικανικός αραβικός Τύπος άρχισε να μιλά για ένα προσωρινό (μεταβατικό) Συμβούλιο στη Βεγγάζη, το οποίο θα διευθύνεται από έναν πρώην υπουργό της κυβέρνησης Καντάφι. Το λέω απλά για να επισημάνω τη θέση τους υπέρ μιας ενδεχόμενης επέμβασης των ΗΠΑ . Εκτός από αυτό το επονομαζόμενο προσωρινό (μεταβατικό) Συμβούλιο, καμία άλλη δύναμη ή ομάδα στις απελευθερωμένες περιοχές δεν δέχεται ή καλεί για μία επέμβαση.

Ποιος είναι ο ρόλος των Λαϊκών Επιτροπών της Λιβύης; Οι μάζες δημιουργούν τα ίδια τους τα μέσα για την άμεση δημοκρατία;
Στην πραγματικότητα, οι επιτροπές αυτές έχουν καταστεί αναπόσπαστο μέρος όλων των επαναστάσεων στον αραβικό κόσμο. Δέχομαι ότι αυτές είναι κάποια καλά παραδείγματα άμεσης δημοκρατίας. Όλες οι απελευθερωμένες περιοχές λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο πλέον, όπως συνέβη μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπεν Αλί στην Τυνησία και αφότου ο Μουμπάρακ, για να εκφοβίσει τις επαναστατημένες μάζες διέταξε τις δυνάμεις ασφαλείας του να ανοίξουν το δρόμο στους κακοποιούς να λεηλατήσουν παντού. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι να το κάνουμε αυτό τρόπο ζωής, και όχι απλώς ένα προσωρινό μέτρο, αυτό θα πρέπει να είναι το μήνυμά μας προς τις μάζες.

Κάποιοι σήκωσαν τη σημαία της μοναρχίας…πιστεύεις ότι το φάντασμα της επιστροφής του παλαιού καθεστώτος των Idris είναι στον ορίζοντα;
Για να είμαι ειλικρινής, όλα μπορούν να συμβούν. Νομίζω ότι και οι ίδιοι οι εξεγερμένοι Λίβυοι δε γνωρίζουν ποιος ή πως θα κυβερνήσει τη χώρα αν καταφέρουν να ανατρέψουν τον Καντάφι. Πρέπει να βρoύν οι ίδιοι το δικό τους τρόπο για να το κάνουν. Θαρρώ όμως ότι, αν και αυτό είναι δύσκολο να συμβεί, δεν θα υποταχτούν εύκολα σε ένα νέο καθεστώς. Έμαθαν τη δύναμή τους και αυτό δεν θα είναι εύκολο να το αφαιρέσει κάποιος ξανά.

Ποιές είναι οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές γι’ αυτήν την εξέγερση;
Εξαρτάται. Ακόμα ο αγώνας κατά της δικτατορίας δεν έχει τελειώσει, δεν έχει κερδηθεί. Αλλά πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τις τεράστιες δυνατότητες που υπάρχουν. Η νίκη της επανάστασης θα επιφέρει μία σημαντική αλλαγή στην περιοχή. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η Νέα Παγκόσμια Τάξη έχει κηρυχθεί και εφαρμόζεται εδώ για πρώτη φορά μετά την κρίση του Κόλπου το 1990-1991. Από τότε, η περιοχή αυτή έχει αντικαταστήσει τη Νότια Αμερική ως την πίσω αυλή της Ουάσιγκτον. Εκτός από αυτό που είδαμε στην Τυνησία ή την Αίγυπτο, οι αλλαγές θα είναι διαρκείς και βαθιές. Όπως πάντα, υπάρχουν δύο επιλογές: είτε να εγκαθιδρυθεί ένα νέο καθεστώς των ελίτ, είτε οι μάζες να οικοδομήσουν μια πραγματικά ελεύθερη κοινωνία, οργανωμένη κατά τα πρότυπα αυτών των λαϊκών επιτροπών που οι ίδιοι οι άνθρωποι δημιούργησαν στη θέρμη του αγώνα τους.

Μετάφραση από http://gr.contrainfo.espiv.net/

Το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ: