Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αντιφασισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αντιφασισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2015

Tί συμβαίνει με τους πρόσφυγες στην Μυτιλήνη και πως να βοηθήσουμε?



























Λάβαμε αυτό το μήνυμα από τον ακτιβιστή Δημήτρη Μουτσόπουλο από την Μυτιλήνη ο οποίος δίνει κάποια άμεσα στοιχεία για την κατάσταση των προσφύγων στην Μυτηλίνη και καλεί όλους μας σε δράσεις και πράξεις αλληλεγγύης.

Με τις προσφυγικές ροές να συνεχίζονται αμείωτες, όπου κατά μέσο όρο το νησί δέχεται περίπου 1000 άτομα/μέρα​, και με την αδυναμία του κράτους να πράξει τα αυτονόητα, δηλαδή να διευκολύνει την καταγραφή και τον απόπλου των 10-14 χιλιάδων προσφύγων, το νησί της Λέσβου βρίσκεται αυτή τη στιγμή -όντως- σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Θα προσπαθήσω να σας ενημερώσω σύντομα για κάποια από τα βασικά γεγονότα-προβλήματα των τελευταίων ημερών, έτσι όπως φτάσαν σε μένα από ανθρώπους και συλλογικότητες που δρούν στο νησί.

1. Βασικές ανθρώπινες ανάγκες (στέγη-τροφή-περίθαλψη)

Τα 2 κέντρα προσωρινής κράτησης που διαθέτει το νησί έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια δυνατότητας φιλοξενίας. Υπάρχει υγειονομικό πρόβλημα από την έλλειψη αποχωρητηρίων. Τα σκουπίδια μαζεύονται επικίνδυνα. Κόσμος στεγάζεται όπως όπως σε σκηνές, κάτω από δέντρα ή απλά κοιμάται στο έδαφος ακόμα και στο πλάι του εθνικού δρόμου με κίνδυνο ατυχήματος.

Η τροφή που διανέμεται από ανθρωπιστικές οργανώσεις ή από τις 2-3 συλλογικές κουζίνες που δρούν εδώ δεν αρκεί για να ταίσει τους πρόσφυγες. Οι Σύριοι στην πλειοψηφία τους έχουν κάποια οικονομική άνεση και αγοράζουν την τροφή τους από σουπερμαρκετ ή εστιατόρια. Οι Αφγανοί και άλλοι πρόσφυγες που δεν έχουν δυνατότητα πεινάνε. Δεν υπάρχει ούτε η ελάχιστη υποδομή για να μαγειρέψουν μόνοι τους (γκαζάκι-κουζίνα-κατσαρόλες).

Το νερό κόβεται το βράδυ στο λιμάνι, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν στην αγορά εμφιαλωμένου νερού για το οποίο έχουν ακουστεί εξωφρενικές τιμές πώλησης μέχρι και 5Ε/μπουκάλι. Στο κέντρο κράτησης της Μόριας μαθαίνουμε ότι υπάρχει κρούσμα διάρροιας στα παιδιά, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε διατροφικούς λόγους.

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες, στο νησί δρούν οι Γιατροί χωρίς σύνορα και μερικές ακόμα οργανώσεις με προσωπικό που ούτε καν φτάνει να καλύψει τις ευρύτερες ανάγκες περίθαλψης.

2. Εκμετάλλευση από την κοινωνία (παραοικονομία)

Η σχετική οικονομικη άνεση κυρίως των Σύριων προσφύγων έχει οδηγήσει σε άνθιση την ντόπια παραοικονομία. Είδη πρώτης ανάγκης όπως το νερό, οι κάρτες sim κινητής τηλεφωνίας, οι σκηνές, τα δωμάτια ξενοδοχείων, ακόμα και το εισητήριο του πλοίου της φυγής έχουν ειδικές τιμές για τους πρόσφυγες.

Υπάρχουν αμοιβές για την μεταφορά πρός το λιμάνι (ωτοστόπ), υπάρχει τιμή χρήσης δημόσιας τουαλέτας που δεν υπήρχε προηγουμένως, υπάρχουν καρότσες με τρόφιμα και καντίνες στα μέρη που μαζεύονται οι πρόσφυγες που πουλάνε λάθρα προιόντα σε τιμές πολλαπλάσιες του κανονικού χωρίς κανέναν κρατικό έλεγχο φυσικά. Ακόμα και οι λιμενικοί που βγάζουν τις περιούσιες κάρτες 30ημερών που επιτρέπουν στους πρόσφυγες να φύγουν, βγάζουν λεφτά πουλώντας κάρτες sim.

Στα μέρη όπου φτάνουν οι βάρκες, δραστηριοποιούνται κυκλώματα που παίρνουν τις βάρκες και τις μηχανές και τις πουλάνε πιθανότατα στο ίδιο κύκλωμα που φέρνει τους πρόσφυγες στο νησί.

3. Επιθέσεις, ρατσιστική βία

​Δεν λείπουν οι αγανακτισμένοι κάτοικοι που συνεργάζονται με την αστυνομία και το λιμενικό προσπαθώντας να εκδιώξουν τους πρόσφυγες από το λιμάνι. Τις τελευταίες μέρες έχουμε επίθεση σε πάρκο όπου κατασκηνώνουν πρόσφυγες από ντόπιους με μηχανή και μολότοφ.
Οι λιμενικοί που απωθούν τους πρόσφυγες από το λιμάνι χρησιμοποιούν λεκτική και σωματική βία ακόμα και μπροστά σε οικογένειες και βρέφη. Έχουν σταλεί 2 διμοιρίες (από την αριστερή μας κυβέρνηση) αντί για ανθρώπους που να βοηθήσουν στην καταγραφή και τον απόπλου.​
Τέλος με επιφύλαξη παραθέτω το γεγονός ότι τσιγγάνοι με πέτρες επιτέθηκαν σε βάρκα προκειμένου να διώξουν τους προσφυγες και να τους κλέψουν..

4. Απόπλους προς Πειραιά

Εκτός από το EL VENIZELOS (χωρητικότητα: 2000-2500άτομα) στον απόπλου συνδράμει και το TERRA JET (1300 άτομα) με συχνότητα απόπλου κάθε 2 μέρες περίπου. Παρ' όλ' αυτά η ροή εισόδου 1000/μέρα και η δυσχέρεια καταγραφής από τις αρχές, δημιουργούν συνωστισμό στο νησί και τελικά η ροή εξόδου είναι μικρότερη.

5. Ανάγκες (ανθρωπιστική βοήθεια)

Χρειάζονται είδη πρώτης ανάγκης που παραθέτω παρακάτω:
- εμφιαλωμένο νερό
- φάρμακα (διάρροια, πονοκέφαλος, κρύωμα, αλοιφές για καψίματα από τον ήλιο, επίδεσμοι και betadine)
- υλικά για στήσιμο πρόχειρης κουζίνας (κατσαρόλες-γκαζάκια-πιάτα ποτήρια)
- σκηνές, κουβέρτες

Προτεινόμενες δράσεις αλληλεγγύης:
- όσοι/ες από Αθήνα-Θεσ/κη ή άλλες μεγάλες πόλεις μπορείτε να οργανώσετε εκδηλώσεις οικονομικής συνεισφοράς και αγοράς ειδών πρώτης βοήθειας είστε παραπάνω από ευπρόσδεκτοι/ες.
- όσοι/ες θέλετε να έρθετε σε επικοινωνία με τις οργανώσεις/συλλογικότητες που βρίσκονται εδώ μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου στο email mhtcka@gmail.com και εγώ θα προσπαθήσω να σας φέρω σε επαφή.
- όσοι/ες μπορείτε να δημοσιοποιήσετε τις παραπάνω πληροφορίες και να ευαισθητοποιήσετε την ελληνική κοινή γνώμη μέσα από blog, site, κοινωνικά δίκτυα μην διστάσετε.


Αυτή είναι η κατάσταση αυτή τη στιγμή στη Μυτιλήνη,
Ελπίζουμε στην δράση σας,

6.9 2015
Μητσόπουλος Δημήτρης

Κυριακή 15 Ιουνίου 2014

"Τί Athens Pride δικαιούμαστε; Τί Athens Pride μας σερβίρουνε;" Παρέμβαση της ομάδας QueerTrans στο Athens Pride 2014












 

























Κύριο αίτημα του Athens Pride είναι ο γάμος μεταξύ δύο (και όχι παραπάνω) αντρών ή γυναικών μεταξύ τους.  Το συμφώνο συμβίωσης και ο γάμος είναι βασικά θεσμικά δικαιώματα  που στερούμαστε οι λεσβίες και γκέι στην ελλάδα, και η αξία τους είναι αδιαμφισβήτητη. Αλλά εκεί τελειώνουμε;
Η κεντρική φιγούρα του Athens Pride είναι μόνιμα ένας γκέι άντρας, στρέιτ-λούκινγκ, νέος, αδύνατος, ημεδαπός και γυμνασμένος. Πάντα ένας γκέι άντρας, πάντα γύρω από αυτόν όλα. Για να δείτε το μέγεθος της ανισότητας, πέρσι, για ισορροπία, η θεματική του Athens Pride ήταν η Αθηνά Λεσβία και το επίσημο κείμενο έγραφε ""Η θεά Αθηνά δεν ταιριάζει στα στεγανά ούτε των φύλων ούτε των εποχών. Ο μύθος τη θέλει να ήταν παρθένα. Αυτό που ξέρουμε ήταν ότι αντιστέκεται στους άντρες και δεν έχει σχέσεις μαζί τους. ʽΟπως όλες οι λεσβίες."
Οι λεσβίες είναι παρθένες; Οι λεσβίες «αντιστέκονται» στους άντρες και «δεν έχουν σχέσεις μαζί τους;» Αυτή είναι η στερεοτυπική εικόνα που προβάλλει το Pride για τις λεσβίες; Γιατί νομίζετε ότι ο θεσμός που σημαίνει αγώνα και διεκδίκηση για εμάς τα lgbtqi άτομα, γράφει εξονόματός μας τέτοιες απαράδεκτα σεξιστικές, λεσβοφοβικές, αντιφεμινιστικές θέσεις; Είναι απλά ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα της μονοθεματικής ενασχόλησής του γύρω απ’τον μη-τρανς, γκέι άντρα.


Κυριακή 26 Ιανουαρίου 2014

"Η βασική αποκτήνωση" του Μιχάλη Παναγιωτάκη

Συρία


Ιταλία-Λαμπεντούζα








































Στις 6 Σεπτεμβρίου του 2012, ένα καράβι γεμάτο ανθρώπους, πρόσφυγες από Συρία, το Ιράκ και την Παλαιστίνη εξόκειλε στα ανοιχτά της Σμύρνης καθ'οδόν προς την Σάμο, από ότι φαίνεται. Στο ναυάγιο πνίγηκαν 61 άνθρωποι, ανάμεσά τους 31 παιδιά. Με δεδομένο ότι οι χώρες προέλευσης ήταν κυρίως το Ιράκ και η Συρία, χώρες δηλαδή σε εμφύλιο πόλεμο, αν έπρεπε να προσδιορίσει κανείς την ιδιότητα των θυμάτων μάλλον το ορθό θα ήταν "πρόσφυγες". Είναι μια επιλογή λέξης που δεν δυσκολεύτηκαν να κάνουν οι περισσότερες Αγγλικές π.χ. εφημερίδες, ούτε Ρωσικά και Τουρκικά μίντια. Τούτου δοθέντος, εντύπωση προκαλεί πως στην περίπτωση των πνιγμένων στην Λαμπεντούσα τα Νέα αποφάσισαν να μην εστιάσουν στο νομικό καθεστώς της μη-εισόδου των νεκρών στην Ιταλία, αντίθετα με την πρώτη αντίδραση της εφημερίδας στα νέα από την Τουρκία.

Δεν είναι φυσικά μόνο αυτό. Παρότι η περσινή τραγωδία της Σμύρνης ήταν μικρότερη από την πρόσφατη στην Ιταλία, ήταν εξαιρετικά μεγάλης κλίμακας και ακόμα και σήμερα συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα σε αριθμό θυμάτων προσφυγικά ναυάγια. Κι όμως: μια ματιά στα πρωτοσέλιδα εκείνων των ημερών δείχνει πως μόνο στην Καθημερινή και στην Αυγή το θέμα παίζει στο πρωτοσέλιδο.


Αλλά και η ίδια η κάλυψη είναι αποκαλυπτική. Ενώ στην Ιταλία η τραγωδία αντιμετωπίζεται σαν τραγωδία πρώτα από όλα για τα ίδια τα θύματά της και οι κάτοικοι της Λαμπεντούσα, που έχουν σίγουρα δει εξίσου πολλούς μετανάστες να περνάνε με το μέσο Ελληνικό παραμεθόριο νησί, αποδοκιμάζουν τον Λέττα και τον Μπαρόσο επειδή αφήνουν το θανατικό να συνεχίζεται και έχουν την ευθύνη για τις ψυχές που χάνονται, εδώ, πέρυσι, η έμφαση ήταν αλλού. Στο ίδιο ρεπορτάζ που αναφέρεται η τραγωδία (στην Καθημερινή, που κράτησε από τις προσεκτικότερες στάσεις σε αυτά τα θέματα από όλο τον αστικό τύπο - αλλού είναι πολύ χειρότερα), οι Σύριοι (νεκροί και επιζώντες) αποκαλούνται "παράνομοι μετανάστες" (παράνομοι και στο επέκεινα, άραγε;), το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την τραγωδία είναι πως "επιβεβαιώνει με τον πιο δραματικό τρόπο, ότι μετά την ενίσχυση της αστυνόμευσης στον Έβρο, καταγράφεται αύξηση της ροής παράνομων μεταναστών προς τα νησιά" και μνημονεύεται ο Δήμαρχος Λέρου που "απέστειλε επιστολή στον υπουργό Δημόσιας Τάξης κ. Νίκο Δένδια, στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «τις τελευταίες ημέρες γίναμε ξανά μέρος του προβλήματος άφιξης παράνομων μεταναστών και στο νησί της Λέρου»". Στη συνέχεια ο δήμαρχος εξεγείρεται για το "στίγμα" της παρουσίας κέντρου μεταναστών στο νησί.

Αντίθετα, η δήμαρχος της Λαμπεντούσα είχε από την αρχή της θητείας της, πέρυσι τον Νοέμβριο, επ' αφορμή 11 πνιγμών μεταναστών εκφράσει με μια συγκλονιστική ανοιχτή επιστολή της την οργή της για το μακελειό του Φρουρίου Ευρώπη:



"Εξοργίζομαι με την φυσιολογικότητα που μοιάζει να έχει εξαπλωθεί παντού σαν επιδημία. Σκανδαλίζομαι με την σιωπή μιας Ευρώπης που μόλις έχει λάβει το Νόμπελ Ειρήνης και παρόλα αυτά στέκει σιωπηλή μπροστά σε μια σφαγή που έχει την κλίμακα ενός πραγματικού πολέμου. Πείθομαι όλο και περισσότερο πως η Ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση θεωρεί αυτή την θυσία ανθρώπινων ζωών έναν τρόπο για να περιορίσει τις ροές ανθρώπων, ή μια μέθοδο αποτροπής τους. Αλλά αν για τους ανθρώπους αυτούς, το ταξίδι σε τούτα τα καράβια παραμένει η μόνη δυνατότητα για να ελπίσουν, πιστεύω πως ο θάνατός τους στα κύματα θα πρέπει να είναι ένας λόγος για την Ευρώπη να νιώσει ντροπιασμένη και ατιμασμένη... Όλοι θα πρέπει να μάθουν πως είναι η Λαμπεντούσα με τους κατοίκους της, και τις μονάδες που αφιερώνει για να προσφέρει βοήθεια και φιλοξενία που προσφέρει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια στον κόσμο αυτό, που προσφέρει αξιοπρέπεια στην χώρα μας και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αν λοιπόν οι άνθρωποι αυτοί είναι απλά δικοί μας, θέλω να λάβω συλλυπητήρια τηλεγραφήματα για καθέναν από τους πνιγμένους που μου έχει παραδοθεί. Σαν να είχαν λευκό δέρμα, σαν να ήταν καθένας τους το παιδί κάποιου που πνίγηκε στις διακοπές του"

Η Λαμπεντούσα είναι ένα νησί με 6000 κατοίκους, που ζει και αυτό από τον τουρισμό. Αυτό δεν έχει εμποδίσει τους κατοίκους να δείχνουν την αλληλεγγύη τους στους πρόσφυγες με κάθε τρόπο, εδώ και καιρό, την ώρα που το νησί τους βρίσκεται στο μάτι του μεταναστευτικού κυκλώνα. Παρότι η Λέγκα του Βορρά προσπάθησε να κάνει το νησί θέατρο τρόμου , οι ίδιοι οι κάτοικοι αντιστάθηκαν και αντιστέκονται. Συνειδητοποίησαν πως η μη-μετατροπή του νησιού τους σε Μεσογειακό Αλκατράζ περνάει από την αλληλεγγύη στους συλληφθέντες και έσπευσαν όταν δραπέτευσαν και έκαναν πορεία στους δρόμους του νησιού κάποιοι από τους μετανάστες, να τους χειροκροτήσουν και να δηλώσουν την αλληλεγγύη τους.







Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2013

Κράτος και Τρομοκρατία: Η "Στρατηγική της έντασης"



















«Υπάρχουν ακόμη αφελείς που πιστεύουν ότι το παράδειγμα της ασφάλειας έχει σκοπό να προλάβει τρομοκρατικές πράξεις. Αυτό είναι τελείως λάθος. Η βασική ιδέα είναι μάλλον: «θα αφήσουμε να συμβούν καταστροφές, αναταραχές, ή και θα βοηθήσουμε να συμβούν, επειδή αυτό θα μας επιτρέψει να παρέμβουμε και να τις διακυβερνήσουμε προς την ορθή κατεύθυνση». Π.χ. η αμερικανική πολιτική εδώ και είκοσι χρόνια είναι σαφώς αυτή: ποτέ δεν εμποδίζει την εμφάνιση της αταξίας, της καταστροφής, αντίθετα τις βοηθά να παραχθούν σε ορισμένες περιοχές, αλλά μετά επωφελείται προκειμένου να τις κατευθύνει σε μια κατεύθυνση «ασφαλή».
Εξάλλου θυμάμαι το 2001 όταν υπήρχαν μεγάλες ταραχές στη Γένοβα της Ιταλίας κατά τη σύνοδο του G8, και υπήρχαν σοβαρά επεισόδια με την αστυνομία, υπήρξε μια δικαστική έρευνα, στην οποία εξετάστηκε και ο αρχηγός της αστυνομίας. Αυτός ήταν και ο ίδιος οργισμένος, και είπε: «η κυβέρνηση σήμερα δεν θέλει πλέον να διατηρήσει την τάξη, θέλει να διαχειριστεί την αταξία».
Πρέπει να το καταλάβουμε καλά: οι κυβερνήσεις σήμερα δεν αποσκοπούν να διατηρήσουν την τάξη, αλλά να διαχειριστούν την αταξία. Και η αταξία πάντοτε υπάρχει, τη βλέπουμε: η κρίση, οι ταραχές, τα συμβάντα, η κατάσταση ανάγκης … όλα αυτά τα επικαλούνται ανά πάσα στιγμή. Αλλά το ζητούμενο είναι να παρέμβουν εκ των υστέρων. Γι’ αυτό και σήμερα, όταν βλέπουμε πολύ ενδιαφέροντα φαινόμενα, ας πούμε πρώτα όσα γίνανε στην Ελλάδα, αλλά και μετά στην Τυνησία, την Αίγυπτο, όλα αυτά είναι πράγματα προφανώς πολύ ωραία, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι εξουσίες που υπάρχουν απέναντι γνωρίζουν ότι συμβάντα και αναταραχές μπορεί να συμβούν, και αναζητούν τρόπους να τις διαχειριστούν, να τις στρέψουν σε μια κατεύθυνση που θεωρούν χρήσιμη»
Giorgio Agamben

πηγή:
http://nomadicuniversality.wordpress.com/2012/08/15/%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%BD-%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%85%CE%BE%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CF%843-%CF%80%CE%BB%CE%AE%CF%81%CE%B5%CF%82/#more-947



















απόσπασμα από το άρθρο της Κατερίνας Σκαργιώτη 
«Η στρατηγική της έντασης»: τρομοκρατικά χτυπήματα και ενοχοποίηση της Aριστεράς στην Ιταλία του 1970

Η έρευνα για την ανάπτυξη της τρομοκρατίας στην Ιταλία του 1970 έχει αναδείξει πολλές πτυχές της λειτουργίας του παρακράτους, της σύνδεσής του με το επίσημο κράτος καθώς και την ενοχοποίησης των αριστερών κινημάτων. Η δράση των παρακρατικών οργανώσεων κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης δεκαετίας αποτελούν παράδειγμα και αντικείμενο μελέτης για εκείνους που επιθυμούν να κατανοήσουν πως ο φασισμός μπορεί να γίνεται εργαλείο στα χέρια του συνασπισμού εξουσίας.

Εργατικοί αγώνες και κοινωνικός αναβρασμός

Μια προσεκτική ανάγνωση στη μεταπολεμική ιστορία της Ιταλίας μας καθιστά σαφές ότι οι χαμένοι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (όσοι υποστήριζαν το φασιστικό κόμμα του Μουσολίνι) παρεισέφρησαν είτε σε παράνομες είτε σε νόμιμες ακροδεξιές οργανώσεις ή ακόμα και σε καίριες θέσεις του Στρατού. Αυτές οι οργανώσεις έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο ψυχροπολεμικό κλίμα της μεταπολεμικής περιόδου. Όπως συνέβη και σε άλλα κράτη (π.χ. Ελλάδα) οι ακροδεξιοί αποτέλεσαν την ανομολόγητη βοήθεια της κυβέρνησης των Χριστιανοδημοκρατών ώστε να πληγεί η Αριστερά και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να κυβερνήσει.



Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στην Ιταλία αναπτύσσονται φοιτητικοί αγώνες, κοινωνικά κινήματα καθώς και ο συνδικαλισμός στο βιομηχανοποιημένο Βορρά. Οι εργατικοί αγώνες του 1968-69, το Autumno Caldo (Θερμό Φθινόπωρο) της Ιταλίας, υπονόμευσαν βαθιά την οικονομική εξουσία της χώρας και άλλαξαν τον συσχετισμό ισχύος. Οι απεργίες ξεκίνησαν σταδιακά από την άνοιξη του 1968 σε μεγάλες επιχειρήσεις όπως η Fiat, η Pirelli και η Siemens, με κύρια αιτήματα  την μείωση του ωραρίου και την αύξηση των μισθών, όπως προβλεπόταν στη συλλογική σύμβαση του 1966. Τα συνδικάτα των εργαζομένων στις αυτοκινητοβιομηχανίες υπήρξαν πρωτοπόρα, καθώς το Σεπτέμβριο του 1969 προχώρησαν σε αναστολή των εργασιών (με μεγάλες απώλειες στη παράγωγη) και σε μεγαλειώδεις πορείες στο κέντρο του Μιλάνο και του Τορίνο. Ακόμη, ορόσημο για τις κινητοποιήσεις του 1969 αποτέλεσε η «διασταύρωση» του εργατικού κινήματος με τις φοιτητικές πορείες: στις 3 Ιουλίου 1969 οι φοιτητές διαδήλωσαν στο Τορίνο μαζί με τους εργάτες και πραγματοποίησαν συνελεύσεις στις οποίες αποφάσισαν να συστήσουν κοινό αγνωστικό μέτωπο.


Τετάρτη 23 Οκτωβρίου 2013

Ας τελειώνουμε πια με τις ιστορίες για «μπαμπούλες και τσιγγάνους» της Αντιρατσιστικής Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης
























Η ιστορία της τετράχρονης Μαρίας που βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όταν διαπιστώθηκε ότι το ζευγάρι των Ρομά με τους οποίους ζούσε δεν είναι οι βιολογικοί της γονείς –χωρίς να έχουν διευκρινιστεί ως τώρα οι συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε υπό την κηδεμονία τους- έδωσε άλλη μια φορά στα τηλεοπτικά κανάλια και τον κίτρινο τύπο, έντυπο και ηλεκτρονικό, τη χρυσή ευκαιρία να κάνουν εμπόριο συναισθημάτων και φτηνής συγκίνησης. 



Η ξαφνική ευαισθησία όμως που τους κατέλαβε, μάλλον δεν έφτανε για να μην αποδυθούν σε ένα ρατσιστικό παραλήρημα που παρουσιάζει λίγο-πολύ την αρπαγή-απαγωγή παιδιών ως μια «συνήθεια» όλων των Ρομά. Είδαμε κρεμασμένο σε όλα τα περίπτερα το πρωτοσέλιδο γνωστής κίτρινης φυλλάδας με οκτάστηλο τίτλο: «ΡΟΜΑ αρπάζουν μωράκια», ενώ ανάλογες διατυπώσεις υπάρχουν και σε άλλες εφημερίδες, καθώς και στο διαδίκτυο. Ακόμη και τα πιο «ουδέτερα» ή «νηφάλια» σχετικά ρεπορτάζ δεν παραλείπουν να αναφέρουν σε κάθε αράδα τους το γεγονός ότι οι γονείς είναι Ρομά.



Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Από τους «βρομοέλληνες» μετανάστες στην Αμερική των αρχών του 20ου αιώνα που κατηγορούνταν συλλήβδην για κάθε πιθανό ή απίθανο έγκλημα, μέχρι τα πογκρόμ σε όλη την «πολιτισμένη» Ευρώπη ενάντια στους «βρεφοφάγους» Εβραίους που κορυφώθηκαν με το ναζιστικό Ολοκαύτωμα, και από τους Αλβανούς «δολοφόνους» της δεκαετίας του ’90 ως τους «Γύφτους που κλέβουν μωρά» του αιώνιου θαρρείς αστικού μύθου, ολόκληρες εθνοτικές ή θρησκευτικές ομάδες μπαίνουν στο στόχαστρο, με υποτιθέμενη αφορμή τις υπαρκτές -ή ακόμη χειρότερα τις ανύπαρκτες- παραβατικές συμπεριφορές κάποιων μεμονωμένων ατόμων, αλλά στην πραγματικότητα επειδή είναι διαφορετικοί, φτωχοί κι εκμεταλλεύσιμοι.



Αυτές τις μέρες λοιπόν το προαιώνιο πρόσχημα για τη στοχοποίηση των Ρομά, η καταστολή της εγκληματικότητας, γνωρίζει νέες δόξες. Από τα χρόνια της Εσμεράλδας οι κοινότητες των Τσιγγάνων αποτελούν τον αποδιοπομπαίο τράγο για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ανάμεσα στις οποίες φυσικά και η ελληνική: θεωρούνται μονίμως μιάσματα, ζούνε γενικά και αόριστα σε «καταυλισμούς», κατηγορούνται για όλων των ειδών τα εγκλήματα, η ύπαρξή τους συνοδεύεται από ρατσιστικούς μύθους και καταδιώκονται ομαδικά με την πρώτη ευκαιρία. Άλλωστε ξεχωρίζουν εύκολα από το χρώμα, την ενδυμασία, τον τρόπο ζωής τους. Η κορύφωση των διωγμών υπήρξε την περίοδο της ναζιστικής κυριαρχίας, όταν χιλιάδες Ρομά και Σίντι εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Αλλά οι διακρίσεις και οι διώξεις συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Οι Ρομά αντιμετωπίζονται από το ελληνικό κράτος ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας και βιώνουν τον αποκλεισμό σε κάθε τους βήμα –κι αντί να αναζητηθούν σε αυτά οι λόγοι για τους οποίους κάποιοι από αυτούς εξωθούνται σε παράνομες δραστηριότητες και στο μικροέγκλημα, βλέπουμε με κάθε αφορμή να ξεσπά ιερή αγανάκτηση εναντίον τους στα ΜΜΕ και στην ευυπόληπτη κοινωνία, τροφοδοτώντας και υποστηρίζοντας νέες διώξεις, εναντίον ολόκληρης φυσικά της κοινότητας των Ρομά.



Και το σημερινό κυνήγι μαγισσών λοιπόν δεν πρόκειται για τίποτα άλλο παρά για έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα του διάχυτου ρατσιστικού λόγου και των φασιστικών πρακτικών του ελληνικού κράτους: μετανάστες, οροθετικές, lgbt κοινότητα, διεμφυλικά άτομα, πρόσφυγες, μουσουλμάνοι, Ρομά, και άλλες κοινωνικές ομάδες, αποτελούν τον τόσο βολικό για την εξουσία -ιδίως σε περιόδους κρίσης- εσωτερικό εχθρό και ως τέτοιοι αντιμετωπίζονται. Με πρόσχημα -πάντα- την “ασφάλεια των πολιτών” άνθρωποι και ολόκληρες ομάδες διαπομπεύονται, μαντρώνονται, διώκονται, στιγματίζονται, αποκλείονται, αφήνονται να πεθάνουν.



Απέναντι σε όλα αυτά δεν μπορούμε παρά να δείχνουμε την αλληλεγγύη μας στους Ρομά και σε κάθε κοινωνική ομάδα που στοχοποιείται λόγω της διαφορετικότητάς της και να πολεμάμε το ρατσισμό και το φασισμό “από όπου κι αν προέρχονται.”



Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2013

"Η ακτινογραφία της Χρυσής Αυγής. Ανάδυση και σταθεροποίηση του ακροδεξιού φαινομένου", ανάλυση του Γιάννη Μαυρή

 


















Η εκλογική ανάδυση και εδραίωση της Χρυσής Αυγής στο κομματικό σύστημα της εποχής του μνημονίου συντελέσθηκε σε 2 φάσεις: α) στην περίοδο Φεβρουαρίου-Μαίου 2012 και β) μετά τις εκλογές. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2012, η εκλογική επιρροή της παρέμενε ανύπαρκτη (γράφημα 1). Μετά την ψήφιση του ΙΙ Μνημονίου πυροδοτήθηκαν ραγδαίες αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό. Το πολιτικό σύστημα της χώρας εισήλθε σε περίοδο ριζικής αναδόμησης.

 Πολιτικές προϋποθέσεις της ανόδου

Εκτός από τους δομικούς παράγοντες που τροφοδοτούν το ακροδεξιό φαινόμενο, οι πολιτικές προϋποθέσεις που ευνόησαν την άνοδο της ΧΑ, κατά η διάρκεια του 2012, και της επέτρεψαν να καταγραφεί με 7% στις εκλογές του Μαΐου είναι τουλάχιστον τέσσερις: 1) Η νομιμοποίηση της ακροδεξιάς, που το εγχώριο πολιτικό σύστημα επιδίωξε ή αποδέχθηκε, προωθώντας τη συμμετοχή του ΛΑΟΣ στην κυβέρνηση Παπαδήμου, παρότι κοινοβουλευτικά δεν ήταν αναγκαία. 2) Η κατάρρευση της εκλογικής επιρροής του ΛΑΟΣ και της εικόνας του αρχηγού του, που επήλθε, ακριβώς εξαιτίας αυτής της συμμετοχής. Από 9% τον Οκτώβριο του 2011, η πρόθεση ψήφου στο ΛΑΟΣ θα κατρακυλήσει δημοσκοπικά μέχρι τον Απρίλιο του 2012 στο 2%. Θα απολέσει, δηλαδή, μέσα σε 6 μήνες, σχεδόν 7 μονάδες. Στις εκλογές του Μαΐου, με ποσοστό 2,9% θα μείνει τελικά εκτός Βουλής. Η απόπειρα του Γ.Καρατζαφέρη να μετατρέψει ένα κόμμα διαμαρτυρίας σε κυβερνητικό εταίρο δεν πέτυχε. Αντιθέτως, το εκλογικό του ακροατήριο δεν ακολούθησε και έστρεψε το ενδιαφέρον του στην νέα αναδυόμενη δύναμη της ακροδεξιάς, τη Χρυσή Αυγή. 3) Η καθυστερημένη εμφάνιση των ΑΝΕΛ, που συνιστά και τον βασικό ανταγωνιστή στο χώρο της λαϊκής δεξιάς. Οι ΑΝΕΛ ιδρύθηκαν στις 24/2/2012, όταν είχε ήδη καταρρεύσει ο ΛΑΟΣ και είχε αρχίσει ήδη η άνοδος της ΧΑ. Ο Νίκος Μιχαλολιάκος πρόλαβε τον Πάνο Καμμένο. 4) Τέλος, ο μετασχηματισμός της ελληνικής ακροδεξιάς και η ανάδειξη της ΧΑ ευνοήθηκε καθοριστικά από την επιχείρηση κατά της λαθρομετανάστευσης, που κήρυξε ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη. Η ανάδειξη της ανασφάλειας και του μεταναστευτικού, του Νόμου και της Τάξης, σε βασικό άξονα της προεκλογικής εκστρατείας γύρισε μπούμερανγκ στα κόμματα της διακυβέρνησης.

 Η τομή των εκλογών

Στις εκλογές του Μαΐου 2012, η ΧΑ έλαβε 441.000 ψήφους (7%). Με την επαναληπτική εκλογή του Ιουνίου εδραίωσε την παρουσία της στην πολιτική σκηνή, διατηρώντας στο ακέραιο την επιρροή της (6,9%, 426.000), παρά την αύξηση της αποχής και κυρίως παρά τη στοχοποίησή της, πλέον, από τα Μέσα Ενημέρωσης. Στις πρώτες εκλογές, 4 στους 10 ψηφοφόρους του νεοπαγούς κόμματος (41%) προήλθαν από τη ΝΔ, 2 στους 10 (20%) από το ΠΑΣΟΚ  και  1 στους 10  (9%) από τον ΛΑΟΣ. Στις εκλογές του Ιουνίου, το 71% των ψηφοφόρων του Μαΐου ξαναψήφισε την ΧΑ. Τα δηλωμένα κριτήρια των ψηφοφόρων της είναι αποκαλυπτικά για τον χαρακτήρα της ψήφου της: Το 29% δήλωσε ότι την ψήφισε για «Διαμαρτυρία» και 27% για το θέμα της «Μετανάστευσης» και των «Συνόρων». Μόνον 1 στους 7 (14%) αιτιολόγησε την ψήφο του με βάση το «Πρόγραμμά» της και 1 στους 8 (13%), λόγω των «Εθνικών θεμάτων» ή από «πατριωτικά αισθήματα»  (γράφημα 5). Η επίδραση της ξενοφοβίας γίνεται εύκολα κατανοητή με μια απλή ανάγνωση του εκλογικού χάρτη του Δήμου Αθηναίων.  Στο μεγαλύτερο δήμο της χώρας (7,8%), συγκέντρωσε τα υψηλότερα ποσοστά της στις περιοχές  με την πυκνότερη παρουσία μεταναστών. Πρόκειται για τις δυτικές και κεντρικές συνοικίες, όπως π.χ. η Πλ.Βάθης (12,1%), η Πλ.Αττικής (11,6%), η Πλ.Αμερικής (11%), το Μεταξουργείο (10,9%), ο Κολωνός (10,2%) και το ιστορικό Κέντρο (10%) (γράφημα 3).

 Εκλογική γεωγραφία

Η εκλογική γεωγραφία της ΧΑ αποκαλύπτει ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία ιστορικής «συνέχειας» με την εκλογική γεωγραφία της Δεξιάς παράταξης, μεταπολιτευτικής, αλλά και προδικτατορικής. Η Πελοπόννησος (8,95%), η Στερεά Ελλάδα (8,07%), η Αττική (7,6%) και η Κεντρική Μακεδονία (7,2%) αποδείχθηκαν  οι καλύτερες εκλογικές περιφέρειές της. Στις υπόλοιπες, βρέθηκε κάτω από τον εθνικό μέσο όρο της και κάτω από 5%, στην Ήπειρο (4,8%) και στην Κρήτη (3,9%), κυρίως στην ανατολική. Με όρους του παρελθόντος, στην εκλογική της γεωγραφία φαίνεται να αναβιώνει η διαίρεση «Παλαιάς Ελλάδας / Νέων Χωρών». Η Χρυσή Αυγή, εκτός από την Κρήτη, υστερεί στις «Νέες Χώρες» (Θράκη, Αν.Μακεδονία, Δυτ.Μακεδονία, Ήπειρος), και πλεονεκτεί στην «Παλαιά Ελλάδα» (Πελοπόννησος, Στερεά και Αττική). Στους καλύτερους νομούς της, τον Ιούνιο, (ξεπέρασε το 9%), συγκαταλέγονται η Λακωνία (10,9%), η Κορινθία (10%), η Αργολίδα (9,4%), το υπόλοιπο Αττικής (10%), η Β’ Πειραιώς (9,3%), η Βοιωτία (8,8%) και η Εύβοια (8,6%- γράφημα 2). Σε χαμηλότερο γεωγραφικό επίπεδο ανάλυσης κατά νομό, αποδεικνύεται ότι η ΧΑ συγκέντρωσε υψηλότερα  ποσοστά επιρροής, σε περιοχές με πληθυσμούς αρβανίτικης καταγωγής. Πχ. στη Μάνδρα 13,6%, τη Μαγούλα 12,4%, τη Φυλή 12,9%, τα Σπάτα και το Κορωπί 13% (Αττική), στα Δερβενοχώρια 16,4% και στην Τανάγρα 12% (Βοιωτία), στο Μαρμάρι 12% (Ν.Εύβοια), στην Άνδρο (Γαύριο, Μπατσί) 13,4% (Κυκλάδες), στο Κρανίδι 11,5% και στην Ερμιόνη 10,8% (Αργολίδα), στο Σοφικό 18,5% (Κορινθία), στην Τροιζήνα 11,4% και το Αγκίστρι 11,3% (Α’ Πειραιώς) και στη Σαλαμίνα 13% (Β’ Πειραιώς).

 Διάσπαση της κοινωνικής συμμαχίας της Δεξιάς

Στο επίπεδο της εκλογικής βάσης, η Χρυσή Αυγή (όπως και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες) αποτελεί κοινωνική διάσπαση της συντηρητικής παράταξης, η οποία εκδηλώνεται με διττό τρόπο: α) Η αυξημένη επιρροή της στις περιοχές της «Παλαιάς Ελλάδας» υποδηλώνει σαφώς την πολιτική-ιδεολογική παραταξιακή συνέχεια, αλλά και τη στενή σχέση που διατηρεί με τον κρατικό μηχανισμό. β) Από την άλλη πλευρά, η ενισχυμένη παρουσίαση της στα αστικά κέντρα, συσχετίζεται με την παρουσία των ξένων μεταναστών, την αποβιομηχάνιση και την ύπαρξη υψηλής ανεργίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρώτης τάσης αποτελεί η Λακωνία, περιοχή με ανεξίτηλη την επίδραση του εμφυλίου και ισχυρή αντικομμουνιστική παράδοση. Η Λακωνία, εκτός από καλύτερος νομός της ΧΑ (στην Ανατ. Μάνη πήρε 18,6%, στο Οίτυλο 16%) και δεύτερος της ΝΔ, υπήρξε στο δημοψήφισμα του 1974 καλύτερος νομός της Μοναρχίας (59,5%), αλλά και δεύτερος καλύτερος της διάσπασης της Εθνικής Παράταξης, το 1977 (16,2%). Γενικότερα, από τους 15 καλύτερους νομούς της Μοναρχίας, οι 5 (4 στην Πελοπόννησο) συγκαταλέγονται και στους καλύτερους της Χρυσής Αυγής (Λακωνία, Αργολίδα, Κιλκίς, Μεσσηνία και Ηλεία). Αυτό συμβαίνει και με 6, από τους 15 χειρότερους: Όπως και η Μοναρχία, έτσι και η ΧΑ συγκέντρωσε τα χαμηλότερα ποσοστά της, στους 4 νομούς της Κρήτης (Λασίθι , Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Χανιά), στη Χίο και τη Λέσβο. Ενώ η Λακωνία υποδηλώνει ομοιότητες και «συνέχεια» με την προδικτατορική και μεταπολιτευτική δεξιά, το κέντρο βάρους της κοινωνικής της επιρροής εστιάζεται αλλού. α) Η ΧΑ δεν διαθέτει ιδιαίτερη επιρροή στις αγροτικές περιοχές (κλιμακώνεται από 6% στις αστικές, σε 7% στις αγροτικές), ενώ αντίθετα στη ΝΔ (και παλιότερα στην ψήφο της Μοναρχίας), η ψαλίδα παραμένει ιδιαίτερα έντονη. Επομένως, τα συντηρητικά αγροτικά στρώματα εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη ΝΔ. β) Ο κύριος όγκος της επιρροής της συγκεντρώνεται στα αστικά κέντρα. Όχι όμως ομοιόμορφα. Η ΧΑ υστερεί σημαντικά στις κατεξοχήν αστικές περιοχές. Στα Βόρεια και βορειοανατολικά και Νοτιοανατολικά προάστια της Πρωτεύουσας περιορίσθηκε τον Μάιο, σε ποσοστά κάτω από 5% και τον Ιούνιο κάτω από 4% (Εκάλη 2,3%, Φιλοθέη 2,9%, Ψυχικό 3,7%, Βούλα 4,4%, αλλά 4% και στο Πανόραμα της Θεσσαλονίκης). Αντιθέτως, στις (ιστορικά) κατ’ εξοχήν εργατικές-λαϊκές περιοχές της Πρωτεύουσας, στη συμπαγή δυτική ζώνη της Β’ Αθηνών και κυρίως της Β’ Πειραιώς (9,3%), η επιρροή της υπήρξε διπλάσια (Σαλαμίνα 13%, Ταύρος 11,1%, Πέραμα 10,9%,  Ρέντη 10,3%, Καματερό 9,9%). Εδώ, η εκλογική βάση της Δεξιάς τον Μάιο κυριολεκτικά τριχοτομήθηκε. Ενδεικτικά, στο Περιστέρι, η ΧΑ έλαβε 8,4%, η ΝΔ μόλις 9,9% και οι ΑΝΕΛ προηγήθηκαν και των δύο με 10,8%. Το ίδιο συνέβη στο Αιγάλεω (ΧΑ:7,9%, ΝΔ: 10,3%, ΑΝΕΛ: 11,6%), στο Κερατσίνι (ΧΑ:9,4%, ΝΔ: 8,7%, ΑΝΕΛ: 12,6%) και στη Νίκαια (ΧΑ:8,7%, ΝΔ: 8,9%, ΑΝΕΛ: 11,4%).
Η ανατροπή του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης, που επιχειρεί η νεοφιλελεύθερη πολιτική του Μνημονίου, έχει ως αποτέλεσμα να διαρραγεί η κοινωνική συμμαχία που συγκρότησαν μετεμφυλιακά οι κυρίαρχες τάξεις στην Ελλάδα. Σε ανοικτό κομματικό ανταγωνισμό, με το άλλο τμήμα της αντιμνημονιακής Δεξιάς, τους Ανεξάρτητους Έλληνες, η ΧΑ φιλοδοξεί να αναλάβει την εκπροσώπηση των συντηρητικών λαϊκών, εργατικών, αλλά και «υπο-προλεταριακών» ερεισμάτων της καραμανλικής μεταπολιτευτικής ΝΔ, που δεν ακολουθούν πλέον τον Α.Σαμαρά.
Θα πρέπει τέλος να επισημανθεί, ότι η ΧΑ διατηρεί ισχυρούς δεσμούς πολιτικής εκπροσώπησης και με τον στενό πυρήνα του κρατικού μηχανισμού. Αυτό το γεγονός, με προφανή πολιτική σημασία, αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στην εκλογική συμπεριφορά των Σωμάτων Ασφαλείας. Σύμφωνα με μια εμπειρική εκτίμηση, προκύπτει, ενδεικτικά, ότι στους Αμπελόκηπους (27ο και 28ο εκλογικό διαμέρισμα του ΔΑ), όπου ψήφισε το προσωπικό της Δ/νσης Άμεσης Δράσης Αττικής (Ζ, ΔΙΑΣ, ΔΕΛΤΑ), η ΧΑ έλαβε τον Μάιο ποσοστό 50,7%, ενώ στην Καισαριανή (1ο εκλογικό διαμέρισμα), όπου ψήφισε το προσωπικό των Αστυνομικών Επιχειρήσεων Αττικής (ΥΜΕΤ-ΥΑΤ-ΜΑΤ), ποσοστό 46,7%, μεταβάλλοντας ταυτόχρονα και την παραδοσιακή πολιτική φυσιογνωμία του ιστορικού Δήμου (γράφημα 4).

 Το μετεκλογικό άλμα

Η διπλή εκλογική επιτυχία της ΧΑ δημιούργησε δυναμική στο εκλογικό σώμα και ώθησε σε νέα ύψη της κοινωνική της απήχηση. Μετεκλογικά, η ΧΑ ενισχύθηκε στους νέους 18-24 ετών (19,5% +6,5%) και αναδείχθηκε σε 3ο κόμμα. Ταυτόχρονα, διεύρυνε την παρουσία της και στις μεσαίες ηλικιακές ομάδες. Ενισχύθηκε επίσης στους ανέργους (18%, +6%), όπου είναι 2η δύναμη μετά τον ΣΥΡΙΖΑ, στις νοικοκυρές (13%, +10% – η μεγαλύτερη αύξηση) και στους συνταξιούχους (9%, +6%), όπου εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά.
Η ανοδική της τάση τερματίσθηκε το φθινόπωρο, έχοντας προσεγγίσει τον Οκτώβριο, στην εκτίμηση εκλογικής επιρροής της PI, το 12%. Στο Α’ εξάμηνο του 2013, με μικρές διακυμάνσεις, η επιρροή της έχει σταθεροποιηθεί, σε επίπεδα της τάξης του 10-12%. Τους τελευταίους 2 μήνες, που προηγήθηκαν της κρίσης της ΕΡΤ, παρέμενε σε 11,5% (γράφημα 1). Με μια παράλληλη εκτίμηση, η οποία στηρίζεται στο δείκτη κομματικής ταύτισης, ο σκληρός πυρήνας της ΧΑ υπολογίζεται σε  3,7% και ο άμεσο περίγυρος σε 6,9%, αθροιστικά σε 10,7%.
Η ΝΔ με τη στροφή δεξιά (η οποία προφανώς θα συνεχισθεί) και την κλιμάκωση του νέου αυταρχικού κρατισμού μπορεί ενδεχομένως να έχει συγκρατήσει την περαιτέρω άνοδο της ΧΑ, δεν έχει εντούτοις καταφέρει να τη συμπιέσει στο ελάχιστο. Στο Α’ εξάμηνο του 2013, τα ¾ (75%) των ψηφοφόρων της ΧΑ, το 2012, παραμένουν σταθεροί στην κομματική τους επιλογή, ενώ το εκλογικό ακροατήριο του κόμματος έχει διευρυνθεί περαιτέρω, εις βάρος τόσο της ΝΔ όσο και των ΑΝΕΛ. Λόγω της επιπρόσθετης μετεκλογικής μαζικοποίησης της επιρροής της, οι «παλαιοί» ψηφοφόροι της αντιπροσωπεύουν πλέον μόνον 1 στους 2 (47%) των σημερινών. Εκείνοι που έχουν προστεθεί, προερχόμενοι από τη ΝΔ, αποτελούν το 15%, οι προερχόμενοι από τους ΑΝΕΛ το 10% και από τον ΣΥΡΙΖΑ το 7%. Η μάχη για τη Δεξιά συνεχίζεται.







Δημοσιεύθηκε στην ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ (1/7/2013)

Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου 2013

Ποιοί ακριβώς είναι θαμμένοι στην πηγάδα του Μελιγαλά;










































Η διακριτική αποσιώπηση της ταυτότητας των νεκρών αποτελεί συστατικό στοιχείο των «μνημοσύνων» του Μελιγαλά ήδη από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια και συνδέεται με τη γενικότερη στρατηγική βάσει της οποίας επιχειρήθηκε στη χώρα μας η «δικαίωση» του ένοπλου δωσιλογισμού.

Με δυο λόγια: αυτό που συνήθως αποκρύπτει η φιλολογία περί «αθώων θυμάτων» είναι (α) το ιστορικό γεγονός ότι ο Μελιγαλάς υπήρξε βάση και ορμητήριο των ένοπλων συνεργατών της Βέρμαχτ που το 1943-44 έπνιξαν στο αίμα τη Μεσσηνία και τους γύρω νομούς και (β) ότι το μακελειό του 1944 ήταν το αποτέλεσμα μιας από τις σκληρότερες μάχες που έδωσε ο ΕΛΑΣ, με εξουσιοδότηση του συμμαχικού στρατηγείου και της κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Ας δούμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

*Κωμόπολη 2.482 κατοίκων το 1940, ο Μελιγαλάς χρησιμοποιήθηκε το 1941-43 ως βάση ιταλών καραμπινιέρων (1941-43) και μιας διλοχίας γερμανικού στρατού (1943-44).

*Οταν την άνοιξη του 1944 οι Γερμανοί συγκρότησαν τα Τάγματα Ασφαλείας, ένοπλους δωσιλογικούς σχηματισμούς με αποστολή την «αξιοποίηση της αντικομμουνιστικής μερίδας του ελληνικού λαού» για τη μετατροπή της αντιφασιστικής Αντίστασης σε εμφύλιο πόλεμο και την «εξοικονόμηση γερμανικού αίματος», εγκαταστάθηκε εκεί το 3ο Τάγμα Ασφαλείας Καλαμών-Μελιγαλά. Την υποστήριξή του ανέλαβε μια «πολιτική επιτροπή», με πρόεδρο τον πολιτευτή Περικλή Μπούτο και μέλη τον κοινοτάρχη, δυο δικηγόρους κι ένα γιατρό (Θεοδωρόπουλος 2001, σ. 133-4).

Ο τρόπος με τον οποίο «αξιοποιήθηκε» από τους ναζί αυτή η δωσίλογη «μερίδα του ελληνικού λαού» ήταν αναμενόμενος: Δεν πρόλαβε να εγκατασταθεί το Τάγμα στο Μελιγαλά, και τα γερμανικά αρχεία καταγράφουν τη συμμετοχή του σε «εκκαθαριστικές επιχειρήσεις» των κατοχικών στρατευμάτων. Στηριγμένοι στη Βέρμαχτ, οι ταγματασφαλίτες αναλαμβάνουν να κονιορτοποιήσουν τη μαζική βάση του ΕΑΜ με μαζικές συλλήψεις, βασανιστήρια, εκτελέσεις και κάψιμο σπιτιών, εγκαινιάζοντας ένα φαύλο κύκλο βίας και αντεκδικήσεων, που θα οδηγήσει στις εκτελέσεις των ημερών της Απελευθέρωσης.

Η μάχη και η σφαγή

Η συμβολή τους στην πολεμική προσπάθεια του Αξονα υπήρξε ουσιαστική. Δεν είναι μόνο ο προϊστάμενός τους, αντιστράτηγος των SS Βάλτερ Σιμάνα που, στην τελική έκθεσή του προς τον Χίμλερ (2.11.44), διαπιστώνει ότι τα Τάγματα Ασφαλείας «ήταν πολύτιμες βοηθητικές μονάδες στην ενεργό καταπολέμηση των συμμοριών». Βρετανική έκθεση του 1944 τονίζει πως «η τοπική γνώση των προσώπων και του χώρου από τα Τάγματα Ασφαλείας, τους προσδίδει μοναδική αξία για τους Γερμανούς, που μπορούν έτσι να κρατήσουν την Ελλάδα με έναν ελάχιστο αριθμό δυνάμεων», (ΔΙΣ 1998, σ. 43). Αποκαλυπτική είναι τέλος η πρακτική της Βέρμαχτ να περιλαμβάνει τους νεκρούς, τραυματίες ή αγνοούμενους ταγματασφαλίτες στους πίνακες των δικών της απωλειών.

*Για τη στάση του πληθυσμού, αρκετά εύγλωττες είναι οι μεταπολεμικές αναμνήσεις του υποδιοικητή του Τάγματος Μελιγαλά, ταγματάρχη Καζάκου, για τις εκκαθαριστικές του καλοκαιριού του 1944 στον Ταΰγετο: «Η επιχείρησις αύτη απέβη άκαρπος», σημειώνει, «καθ’ όσον ο ΕΛΑΣ είχεν οργανώσει σχεδόν ολόκληρον την ύπαιθρον (Μεσσηνίας και Λακωνίας) από του εργάτου μέχρι του ανωτάτου τιτλούχου, ώστε επληροφορήθη εγκαίρως φαίνεται την όλην προπαρασκευήν» των Γερμανών και των συνεργατών τους.

Αντισυνταγματάρχης πλέον του ελληνικού στρατού, ο συντάκτης των παραπάνω γραμμών φροντίζει πάντως να διευκρινίσει, εν έτει 1955, ότι «η στάσις των Αρχών κατοχής υπήρξε ειλικρινής και φιλική» απέναντι στη μονάδα του (ΔΙΣ 1998, σ. 193). Αναφερόμενος πάλι στην αποχώρηση της Βέρμαχτ, δεν διστάζει να καταγγείλει τους Γερμανούς για «προδοτικήν στάσιν» (σ. 197).

*Οι Γερμανοί εγκατέλειψαν το Μελιγαλά στις 4.9.1944 και την Καλαμάτα την επομένη. Ο ΕΛΑΣ μπήκε στην μεσσηνιακή πρωτεύουσα στις 9 Σεπτεμβρίου, μετά ολοήμερη μάχη με τον εκεί «λόχο ασφαλείας» και τη χωροφυλακή. Στις 13 Σεπτεμβρίου ήρθε η σειρά του Μελιγαλά, όπου είχαν οχυρωθεί οι εναπομείναντες ταγματασφαλίτες. Οταν η ηγεσία τους απέρριψε το κάλεσμα του ΕΑΜ να καταθέσουν τα όπλα και να τεθούν στη διάθεση της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, το λόγο είχαν τα όπλα. Οι αντίπαλες δυνάμεις ήταν ισοδύναμες αριθμητικά (1.000-1.200 ένοπλοι εκατέρωθεν), ενώ οι αντάρτες διέθεταν την υποστήριξη χιλιάδων χωρικών του εφεδρικού ΕΛΑΣ, που συνέρρεαν από τα πέριξ με αυτοσχέδιο οπλισμό.

Η μάχη κράτησε τρεις ολόκληρες μέρες (13-15.9.44). Το τελικό ανακοινωθέν του ΕΛΑΣ αναφέρει ότι σκοτώθηκαν 60 αντάρτες και 800 «ράλληδες». Ο δεύτερος αριθμός περιλαμβάνει προφανώς χοντρικά και τους εκτελεσμένους των επόμενων ημερών.

*Παρά τις αντιφάσεις, τις υπερβολές και τις αποσιωπήσεις τους, οι διαθέσιμες αφηγήσεις δίνουν μια γενική ιδέα όσων συνέβησαν μετά τη μάχη: Αρχικά σημειώθηκαν σποραδικοί φόνοι και καταστροφές περιουσιών. Ακολούθησε το ξεκαθάρισμα των συλληφθέντων με συνοπτικές διαδικασίες, από μια επιτροπή με επικεφαλής τους δικηγόρους Βασίλη Μπράβο και Γιάννη Καραμούζη. Από σημειώματα που δημοσιεύθηκαν αργότερα στον τοπικό εθνικόφρονα τύπο προκύπτει ότι αποφασιστικό ρόλο σ’ αυτή τη διαδικασία έπαιξαν οι τοπικές οργανώσεις της Εθνικής Πολιτοφυλακής, στις οποίες είχε ανατεθεί η συγκέντρωση στοιχείων για την προηγούμενη δράση κάθε αιχμαλώτου. Οσοι καταδικάζονταν οδηγούνταν σε ένα εγκαταλειμμένο ξεροπήγαδο έξω απ’ την κωμόπολη (την «Πηγάδα») κι εκτελούνταν.

*Πόσοι ήταν; Το 1945, το ιατροδικαστικό συνεργείο του Καψάσκη ανακοίνωσε ότι ξέθαψε 708 πτώματα. Στο μνημείο είναι γραμμένα 787 ονόματα από 61 πόλεις και χωριά. Η εθνικόφρων φιλολογία προβάλλει φυσικά πολύ μεγαλύτερα νούμερα: «περί τους 1.500 εις την Πηγάδα» μετρά ο Κώστας Καραλής (1958), «περί τα 1.800 άτομα πάσης ηλικίας και φύλου» βρίσκουν το Αρχηγείο Χωροφυλακής (1962) και ο καθηγητής Απόστολος Δασκαλάκης (1973), 1.900 τους θέλει ο Κων/νος Αντωνίου (1965), «άνω των 3.500 κατά τους μετριωτάτους υπολογισμούς» τους προτιμά η χουντική ιστορία του ΓΕΣ (1973). Ο Κοσμάς Αντωνόπουλος, πάλι, αναφέρει 2.100 «δολοφονηθέντες», παραθέτει όμως τα στοιχεία μόλις 699. Το βιβλίο που διανέμει ο «Σύλλογος Θυμάτων» περιέχει 1.144 ονόματα, ο συγγραφέας του όμως δείχνει μάλλον αναποφάσιστος: αλλού μιλάει για 1.500 νεκρούς (σ. 118), αλλού για «1.500 και πλέον» (σ. 115), αλλού για πάνω από 2.000 (σ. 26 & 166) κι αλλού για «5.000 εκατέρωθεν» (σ. 23). Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί περιλαμβάνουν όχι μόνο τους «σφαγιασθέντες» αλλά και τους νεκρούς της τριήμερης μάχης.

*Την αντίθετη τάση επιδεικνύουν οι συγγραφείς της εαμικής πλευράς. Η αναλυτικότερη σχετική πηγή υπολογίζει 120 σκοτωμένους στη μάχη και 280-350 εκτελεσμένους στην Πηγάδα (Ξιάρχος 1982, σ. 38), ενώ δεν λείπουν αναφορές μέχρι και σε 1.200 νεκρούς.

*Πιο ενδιαφέρουσα απ’ αυτή την… κολοκυθιά αποδεικνύεται η εξέταση του καταλόγου της έκδοσης του «Συλλόγου Θυμάτων». Σε σύνολο 1.144 ονομάτων (οι 108 κάτοικοι Μελιγαλά) υπάρχουν μόνο 18 γυναίκες, 18 ηλικιωμένοι, ένας έφηβος και κανένα παιδί. Ολοι οι υπόλοιποι, το 96,8% του συνόλου, είναι άντρες λίγο πολύ μάχιμης ηλικίας. Κάθε άλλο παρά σφαγή «γυναικόπαιδων», δηλαδή…

Μνημόσυνο ακατονόμαστων

Ευθύς εξαρχής, οι εκδηλώσεις στη μνήμη των «σφαγιασθέντων» πήραν ρεβανσιστικό χαρακτήρα.

*Το πρώτο μνημόσυνο (24.6.45) καταλήγει σε απόπειρα λιντσαρίσματος των αντιστασιακών που κρατούνταν στη φυλακή της κωμόπολης (Β. Κλεφτόγιαννης, «Οπως τα ‘ζησα», σ. 143-4).

*Από το Σεπτέμβριο του 1945 η τελετή τυποποιείται, με φαινομενικό οργανωτή την κοινότητα και ουσιαστικό τη νομαρχία. Συμμετέχουν οι πολιτικές, εκκλησιαστικές, αστυνομικές και στρατιωτικές αρχές, τοπικοί πολιτικοί, τα σχολεία. Επί χούντας θα καθιερωθεί και αθλητικό τουρνουά ποδοσφαίρου και ανώμαλου δρόμου, με κύπελλα που αθλοθέτησαν τοπικοί παράγοντες και οι κυλινδρόμυλοι «Ευαγγελίστρια» («Θάρρος» 17.9.67).

*Παράλληλα, «διευθετείται» ο χώρος των εκδηλώσεων. Βασιλικό διάταγμα του 1953 συστήνει ερανική επιτροπή με πρόεδρο το μητροπολίτη και μέλη το νομάρχη, το διοικητή Χωροφυλακής κ.ά. Από τον δημοσιευμένο απολογισμό του εράνου, πληροφορούμαστε ότι τη μερίδα του λέοντος «συνεισέφεραν» τα σχολεία και οι φαντάροι: 244.413 και 65.529 δρχ. αντίστοιχα, σε σύνολο 332.614 («Σημαία» 19.9.54). Μ’ αυτά τα λεφτά χτίζεται παρεκκλήσι, «καλλωπίζεται» η Πηγάδα και υψώνεται ένας τεράστιος σταυρός.

Η τελική διαμόρφωση (μάντρες, πάρκινγκ κ.λπ.) θα γίνει επί χούντας, με πιστώσεις και επίβλεψη Ασλανίδη.

*Η χουντική επταετία γνωρίζει άλλωστε το απόγειο του ιδιότυπου αυτού γιορτασμού. Το 1967 το μνημόσυνο τιμά με την παρουσία του ο Παττακός, εξηγώντας ότι «η 21η Απριλίου απέτρεψε νέον Μελιγαλάν» και ανακοινώνοντας την αναβάθμιση της κοινότητας των 1.800 κατοίκων σε «ιστορικό» δήμο («Εθνος» 18.9.67).

*Το 1968 παρευρίσκεται πρώτη φορά ο «ανώτατος άρχων» της χώρας, στο πρόσωπο του αντιβασιλιά Ζωιτάκη («Θάρρος» 24.9.68). Το 1969, η επιμνημόσυνη λειτουργία μεταφέρεται από την κεντρική εκκλησία της κωμόπολης στο χώρο της Πηγάδας και η τροχαία εκδίδει προληπτικές οδηγίες για την κυκλοφορία («Θάρρος» 21.9.69).

*Το 1973, ενόψει φιλελευθεροποίησης, οι αρχές δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους για το μνημόσυνο. Ειδικά δρομολόγια λεωφορείων και τρένων μεταφέρουν «προσκυνητάς» απ’ τους γύρω νομούς («Θάρρος» 14-16.9.73).

Αποκαλυπτικότερη είναι η «φρονηματιστική» λειτουργία της Πηγάδας τον υπόλοιπο χρόνο. Από τις τακτικές καταχωρίσεις του δελτίου πληροφοριών της νομαρχίας, πληροφορούμαστε ότι μεταφέρονται ομαδικά εκεί για «προσκύνημα» φαντάροι, ευέλπιδες, σπουδαστές επαγγελματικών σχολών, «κλιμάκια φοιτητών», δημόσιοι υπάλληλοι, φιλοξενούμενοι της «Εθνικής Εστίας», ταξιδιώτες των προγραμμάτων του «Εθνικού ιδρύματος» και -φυσικά- ολόκληρα σχολεία.

*Μετά τη Μεταπολίτευση ο επίσημος γιορτασμός συνεχίζεται, χωρίς ιδιαίτερους ενθουσιασμούς. Τον τόνο δίνουν τώρα οι δυναμικές εμφανίσεις της ακροδεξιάς: βασιλόφρονες που διαβεβαιώνουν ότι «σύντομα θα επιστρέψει ο Κωνσταντίνος», χουντικοί που προπηλακίζουν τον κοινοτάρχη «διότι ανεφέρθη στην αποκατάσταση του κοινοβουλευτισμού» (1976) και γιουχάρουν το νομάρχη (1977), χιτλερικοί που ψαρεύουν στα θολά νερά μιας εθνικοφροσύνης σοκαρισμένης απ’ την περιθωριοποίησή της… Ο τοπικός τύπος καταγράφει τα συνθήματα: «Τη λύση θα δώσει ο στρατός», «Ο Φλωράκης στο Γουδί», «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους».

*Ο κύκλος κλείνει το 1982, όταν το υπ. Εσωτερικών γνωστοποιεί στο δήμο τον τερματισμό της συμμετοχής των επίσημων κρατικών αρχών, «επειδή οι εκδηλώσεις αυτές αποτελούσαν κηρύγματα μισαλλοδοξίας και τροφοδοτούσαν επί 40 χρόνια το διχασμό». Τη σκυτάλη στην οργάνωση του μνημοσύνου παίρνει πια ο «Σύλλογος Θυμάτων Πηγάδας», που ιδρύθηκε το 1980.

*Από κοντά και η Ν.Δ., που βλέπει το μνημόσυνο του 1982 ως τη δέουσα απάντηση στην επίσημη αναγνώριση της εαμικής Αντίστασης. Ο νεαρός βουλευτής Αντώνης Σαμαράς ανακοινώνει π.χ. με ειδικό δελτίο τύπου την έλευσή του «για να παραστεί στο Μνημόσυνο των σφαγιασθέντων από τους εαμοκομμουνιστές» («Ελευθερία» 18.9.82). Σταδιακά, ωστόσο, η λογική του «μεσαίου χώρου» επικρατεί και τα φερέλπιδα στελέχη αποφεύγουν πια να δίνουν το παρών.

Η σταδιακή αυτή περιθωριοποίηση έχει, ωστόσο, ένα απροσδόκητο αποτέλεσμα: πρώτη φορά τα πράγματα λέγονται με το όνομά τους και οι πεσόντες ταγματασφαλίτες «τιμώνται» ως τέτοιοι. Ενα χαρακτηριστικό των επίσημων γιορτασμών ήταν η διακριτική αποφυγή κάθε αναφοράς στα δωσίλογα Τάγματα Ασφαλείας, με την προσφυγή σε εξωραϊστικά σχήματα λόγου: «αγρίως σφαγιασθέντες υπό αναρχικών στοιχείων», «μαρτυρικώς σφαγιασθέντες εθνικόφρονες πατριώτες», «θυσιασθέντες διά το μεγαλείον και την ελευθερίαν της Πατρίδος», «Ηρωες και Μάρτυρες οίτινες προσεφέρθησαν ολοκαύτωμα εις τον βωμόν της υπερτάτης θυσίας», ακόμη και «αδίκως σφαγιασθέντες διά την ελευθερίαν και τα ανθρώπινα δικαιώματα»!

*Μετά το 1982, αντίθετα, οι ομιλητές του «απολίτικου», «οικογενειακού» μνημοσύνου δεν αισθάνονται τέτοιου είδους αναστολές: «Το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και το ΕΛΑΣ υπήρξε χειρότερος κατακτητής από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς» διαβάζουμε π.χ. στον πανηγυρικό που εκφώνησε το 1999 η Ειρήνη Δορκοφίκη, διαβεβαιώνοντας τους συγκεντρωμένους ότι ο χαρακτηρισμός των ταγματασφαλιτών ως «προδοτών» και «συνεργατών των κατακτητών» δεν είναι παρά «αισχρή συκοφαντία» των κομμουνιστών και λοιπών «ευρωλιγούρηδων».

Στην ομιλία πάλι του 1997, ο δικηγόρος Βασίλειος Δημαρέσης ξεκαθαρίζει: «Οι ηρωικοί νεκροί μας δεν πολέμησαν με Ελληνες, διότι οι Κομμουνιστές έπαυσαν να είναι Ελληνες, τα εγκλήματά τους είναι εγκλήματα ξένων, εγκλήματα γενοκτονίας»!

Αραγε, τι απ’ όλα αυτά θα μπορούσαν να «αμαυρώσουν» οι επίσημοι νοσταλγοί του Χίτλερ;


Τα ξεχασμένα θύματα

Μια ελάχιστα γνωστή πτυχή της τραγωδίας του Μελιγαλά αφορά τα θύματα των «αγρίως σφαγιασθέντων» ταγματασφαλιτών της Πηγάδας. Εδρα ιταλών καραμπινιέρων, γερμανικής διλοχίας και του Τάγματος Ασφαλείας, η κωμόπολη χρησιμοποιήθηκε σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής ως στρατόπεδο συγκέντρωσης, χώρος βασανιστηρίων και τόπος εκτελέσεων αντιστασιακών και ομήρων. Η απουσία μιας ολοκληρωμένης καταγραφής όσων σκοτώθηκαν απ’ τους ταγματασφαλίτες είναι αποκαλυπτική για το κλίμα που επικράτησε στην περιοχή, τόσο κατά τα μετεμφυλιακά χρόνια όσο και αργότερα. Καταφανώς ελλιπή, τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ωστόσο διαφωτιστικά.

Ο απολογητής των ταγματασφαλιτών Κοσμάς Αντωνόπουλος παραθέτει τα ονόματα 27 ατόμων που εκτελέστηκαν στο Μελιγαλά από τις κατοχικές δυνάμεις. Οι 6 είναι κάτοικοι της κωμόπολης. Από τον πίνακα απουσιάζουν ωστόσο τα περισσότερα ονόματα που γνωρίζουμε από άλλες πηγές («Η Ελληνική Αντίστασις 1941-1945», Αθήναι 1964).

Στο «Μεσσηνιακό βιογραφικό λεξικό» του Νίκου Καράμπελα (1962) αναφέρονται τα ονόματα 16 εκτελεσμένων στο Μελιγαλά το 1943-44. Στο δικό του βιβλίο ο Σπύρος Ξιάρχος καταγράφει τρεις ομαδικές εκτελέσεις 22 ατόμων κι άλλους 23 μεμονωμένους φόνους («Η αλήθεια για το Μελιγαλά», Καλαμάτα 1982, σ. 46-47). Απροσδιόριστο παραμένει, τέλος, πόσοι απ’ τους 924 εκτελεσμένους Μεσσήνιους που μνημονεύονται σε πρόσφατη έκδοση, θανατώθηκαν στην έδρα του Τάγματος (Τάσος Αποστολόπουλος, «Μεσσηνιακή εκατόμβη 1940-1944», Καλαμάτα 2000).

Αποκαλυπτικότερες είναι κάποιες επιμέρους λεπτομέρειες: Στις 27.4.44 ο ΕΛΑΣ Λακωνίας σκότωσε σε ενέδρα τον γερμανό στρατηγό Κρεντς και 3 συνοδούς του. Ο «Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος» διέταξε σε αντίποινα τον τουφεκισμό 200 «κομμουνιστών» στο σκοπευτήριο της Καισαριανής κι όσων χωρικών θα συναντούσαν τα στρατεύματά του στην ύπαιθρο μεταξύ Μολάων και Σπάρτης. Οπως διαβάζουμε στη σχετική ανακοίνωση, οι ταγματασφαλίτες του Παπαδόγκωνα έσπευσαν να τιμήσουν με τον τρόπο τους τη μνήμη του γερμανού στρατηγού: «Υπό την εντύπωσιν του κακουργήματος τούτου, Ελληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς» («Καθημερινή» 30.4.44). Σαράντα απ’ αυτές τις «αυτόβουλες» εκτελέσεις έγιναν από το Τάγμα Ασφαλείας Καλαμών-Μελιγαλά την Πρωτομαγιά του 1944 – τριάντα στην Καλαμάτα και δέκα στο νεκροταφείο του Μελιγαλά. Μεταξύ των τελευταίων ήταν και μια 18χρονη επονίτισσα, η Ασπασία Ξιάρχου, από τη γειτονική Ανθούσα. Είχε πιαστεί (και βασανιστεί) από τους ταγματασφαλίτες ενώ επέστρεφε από την Καλαμάτα για το μνημόσυνο της μάνας της. Ενας κρατούμενος διέφυγε και, την επομένη, εκτελέστηκαν στη θέση του άλλοι δύο (Γιάννης Σχινάς, «Η εθνική Αντίσταση στη Μεσσηνία», Αθήνα 1984, σ. 98-99).

Ακολούθησε στις 15.6.44 ο τουφεκισμός 10 κρατουμένων στο Μελιγαλά (ανάμεσά τους 2 γυναίκες κι ένας ηλικιωμένος ανάπηρος) -σε αντίποινα, προφανώς, για το θανάσιμο τραυματισμό του ταγματασφαλίτη ταγματάρχη Γεωργανά στην Καλαμάτα. Την επομένη, 27 κρατούμενοι, 22 άντρες και 5 γυναίκες, τουφεκίστηκαν από το λόχο Καλαμάτας στις όχθες του Νέδοντα.

Δυόμισι δεκαετίες μετά την επίσημη αναγνώριση της ΕΑΜικής Αντίστασης, μάταια θ’ αναζητήσει κανείς στο Μελιγαλά ή τα περίχωρά του κάποιο μνημείο γι’ αυτούς τους πεσόντες. «Δεν έχω ακούσει ποτέ κάτι τέτοιο», ήταν η απάντηση του προέδρου του «Συλλόγου Θυμάτων Πηγάδας» κ. Μανιάτη, όταν τον ρωτήσαμε για τους εκτελεσμένους από το Τάγμα Ασφαλείας. Στην Καλαμάτα, μια λιτή στήλη (χωρίς ονόματα ή αριθμούς) στήθηκε από το Δήμο στο χώρο των εκτελέσεων, μακριά από τα μάτια του κοινού, μόλις το 2002. Η επιγραφή κάνει λόγο για «εκτελεσθέντες πατριώτες από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους», αποφεύγει όμως να αναφέρει την ακριβή ταυτότητα των εκτελεστών.

Επιστρέφοντας στην Αθήνα, σταματήσαμε στο επιβλητικό μνημείο για τους 204 εκτελεσμένους της Παλιόχουνης, λίγο πριν από τη Μεγαλόπολη. Απ’ αυτούς, οι 154 είχαν συλληφθεί από ταγματασφαλίτες στην Καλαμάτα και τουφεκίστηκαν απ’ τη Βέρμαχτ σε αντίποινα για την καταστροφή γερμανικής φάλαγγας απ’ τον ΕΛΑΣ. Το τμήμα της επιγραφής που πληροφορεί ότι σκοτώθηκαν «από τους Γερμανούς» έχει σβηστεί με φαιοπράσινη μπογιά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Τάσος Κωστόπουλος
«Η αυτολογοκριμένη μνήμη. Τα Τάγματα Ασφαλείας και η μεταπολεμική εθνικοφροσύνη» (Αθήνα 2005, εκδ. «Φιλίστωρ»).
Η κατοχική δράση των ταγματασφαλιτών, οι διασυνδέσεις και η αντιμετώπισή τους από το μεταπολεμικό «κράτος των εθνικοφρόνων». Εμφαση στην επιχειρηματολογία και τα ιδεολογήματα με τα οποία επιχειρήθηκε (και επιχειρείται ξανά στις μέρες μας) η «δικαίωση» του ένοπλου δωσιλογισμού.

Ηλίας Θεοδωρόπουλος
«Η πηγάδα του Μελιγαλά» (2α έκδοσις, Αθήνα 2001).
Προπαγανδιστική έκδοση που διανέμεται από το «Σύλλογο Θυμάτων Πηγάδας Μελιγαλά». Ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο αναλυτικός πίνακας με τα στοιχεία των σκοτωμένων και οι φιλοχουντικές κορόνες του συγγραφέα.

Σπύρος Ξιάρχος
«Η αλήθεια για το Μελιγαλά» (Καλαμάτα, Μάιος 1982).
Περιγραφή της μάχης του Μελιγαλά από ένα τοπικό εαμικό στέλεχος. Χρήσιμη, κυρίως γιατί διασώζει πολλές κρίσιμες «λεπτομέρειες» που η κυρίαρχη αφήγηση κατά κανόνα αποσιωπά.

Διονύσιος Παπαδόπουλος
«Η ιστορία των Ταγμάτων Ασφαλείας» (εφημ. «Μεσσηνία» 19.5-8.9.1952).
Η εκδοχή του (επιζήσαντος) διοικητή των ταγματασφαλιτών του Μελιγαλά, δημοσιευμένη λίγο μετά την αποστρατεία και απαλλαγή του για το αποτυχημένο πραξικόπημα του ΙΔΕΑ. Ακολούθησε η περιγραφή της αιχμαλωσίας και της διάσωσής του, την οποία ο ίδιος αποδίδει στις σχέσεις του με την Ιντέλιτζενς Σέρβις («Μεσσηνία» 15.9-17.11.1952).

Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, «Αρχεία Εθνικής Αντίστασης» (Αθήνα 1998, 8 τόμοι).
Στον 8ο τόμο περιλαμβάνεται η μεταπολεμική (1955) εξιστόρηση της δράσης του Τάγματος Ασφαλείας Καλαμών-Μελιγαλά από τον (επιζήσαντα) υποδιοικητή του, Παναγιώτη Καζάκο.

Βασίλης Κλεφτόγιαννης
«Οπως τα ‘ζησα. Μαρτυρία μιας βασανιστικής πορείας» (Αθήνα 1994).
Αυτοβιογραφία ενός ελασίτη από το Μελιγαλά που πήρε μέρος στις μάχες με τους ταγματασφαλίτες της κωμόπολης.


πηγή: http://ilesxi.wordpress.com
βασισμένο στο άρθρο του Ιού της Κυριακής: "Η Μάυρη Εθνική Πιγάδα"
http://www.iospress.gr/ios2005/ios20050911.htm 

Πέμπτη 22 Αυγούστου 2013

"Νέα Ομιλία (από τα "στρατόπεδα συγκέντρωσης" στα "κέντρα κλειστής φιλοξενίας"), του SilentCrossing

















Ξεκινάμε απ’ τα βασικά: η Αμυγδαλέζα δεν είναι «κέντρο κλειστής φιλοξενίας», μεταναστών, δεν είναι σταθμός συγκέντρωσης, δεν είναι κέντρο προσωρινής κράτησης, είναι το ελληνικό Γκουαντάναμο. Οι άνθρωποι που μένουν εκεί (από φήμες μόνο υπολογίζονται ανάμεσα σε 1.380 και 1.600, αφού το ελληνικό κράτος αρνείται να δώσει το παραμικρό στοιχείο, προφανώς για να είναι ευκολότερη η “εξαφάνιση” τους αν χρειαστεί), στοιβαγμένοι σε κοντέινερ κάτω από τον καυτό ήλιο του Αυγούστου τόλμησαν να άναψαν κλιματιστικό για να δροσιστούν. Οι ανθρωποφύλακες τους έκοψαν τελείως το ρεύμα για τρεις μέρες. Οι άνθρωποι εξεγέρθηκαν ρισκάροντας τη ζωή και την υγεία τους, αφού στο κολαστήριο που τους πέταξαν δεν είχαν πλέον τίποτα να χάσουν. Είχαν προηγηθεί ξυλοδαρμοί,βασανιστήρια, εν ψυχρώ δολοφονίες. Πολλοί παρατηρούν ότι η γλώσσα που χρησιμοποιούν τα τελευταία χρόνια τα στελέχη της κυβέρνησης, ψεύτικη, αφαιρετική, κατακρεουργημένη από κάθε ίχνος ηθικής υπόστασης και εμπειρικών δεδομένων, θυμίζει τη Νέα Ομιλία του Όργουελ. Εμένα περισσότερο μου θυμίζει τη γλώσσα του ιδεολογικού τους προγόνου Γιόζεφ Γκαίμπελς και των υφισταμένων του.

Μερικά χρόνια πριν ο Τζωρτζ Όργουελ επινοήσει τη Νέα Ομιλία στο 1984, οι δήμιοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης στη Γερμανία και την Πολωνία χρησιμοποιούσαν ήδη μια άτυπη διοικητική γλώσσα που έμοιαζε πολύ με τη Νέα Ομιλία, και ήταν απαλλαγμένη από ηθικά νοήματα. Ο Michel Borwicz στο βιβλίο του Γραφτά των Μελλοθανάτων από τη Ναζιστική Κατοχή 1939-1945 (Εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα, 1997) μελετάει την τεχνητή διάλεκτο που χρησιμοποιούσαν οι Ες-Ες με σκοπό να ξεγελάσουν τα θύματα τους, που ήταν παράλληλα κι ένα λεξιλόγιο διοικητικό, απαλλαγμένο από συναισθηματικό περιεχόμενο, ώστε να μπορούν να κάνουν τη «δουλειά» τους χωρίς ενοχές. Με τον τρόπο αυτό, οι δολοφόνοι έχαναν την ηθική τους φυσιογνωμία, οι δολοφονημένοι το ανθρώπινο πρόσωπο τους, και τα βασανιστήρια τη συγκινησιακή τους όψη.

Το γνωστότερο παράδειγμα ήταν οι πινακίδες έξω από τα στρατόπεδα εξόντωσης (καθόλου στρατόπεδα συγκέντρωσης ή στρατόπεδα εργασίας, αφού μοναδικός τους σκοπός ήταν εξαρχής η δολοφονία των αιχμαλώτων): «Η εργασία απελευθερώνει», «Η τιμιότητα εξασφαλίζει την επιτυχία», «Ο καθένας με την αξία του» κ.τλ. Τα σλόγκαν αυτά δεν είχαν κανένα ειρμό, περισσότερο θα έλεγε κανείς ότι έμοιαζαν με προσωπικό καλαμπούρι ανάμεσα στους Ες-Ες, όπως εξάλλου και οι ονομασίες που έχει δώσει μέχρι τώρα το ελληνικό κράτος για την εξόντωση των κοινωνικά αποκλεισμένων («Επιχείρηση Θέτις» για τους τοξικοεξαρτώμενους, «Επιχείρηση Ξένιος Ζευς» για τους μετανάστες και τις ιερόδουλες, υποθέτω ότι στο άμεσο μέλλον θα προκύψουν και νέα ευφυολογήματα για να διασκεδάζουν τα ΜΑΤ και οι πολιτικοί τους προϊστάμενοι, στοιχηματίζω ας πούμε στο «Επιχείρηση Ήφαιστος» για τα ΑμεΑ, «Επιχείρηση Ποσειδώνας» για την βύθιση καραβιών με πρόσφυγες, «Επιχείρηση Εστία» για τους άστεγους,  «Επιχείρηση Κάστωρ και Πολυδεύκης» για τους τσιγγάνους, «Επιχείρηση Γανυμήδης» για τους ομοφυλόφιλους). Είναι γνωστό εξάλλου ότι σε όλους τους δικτάτορες αυτής της χώρας άρεσαν τα αρχαιοελληνικά, ακόμα και αν δεν τα πολυκαταλάβαιναν. Κανένας ευφημισμός πάντως δεν φτάνει σε θράσος τον τίτλο “Υπουργός Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη”.
Σκοπός της Νέας Ομιλίας ήταν να απαλλάξει τη γλώσσα από κάθε είδους νόημα, αφήνοντας απλές έννοιες που εξυπηρετούν τους σκοπούς του κράτους και ενισχύουν τη συνολική του κυριαρχία. Με αυτόν τον τρόπο, αφαιρέθηκαν όσο το δυνατόν περισσότερες λέξεις από τη γλώσσα. Η θεωρία πίσω από τη Νέα Ομιλία είναι ότι, εάν κάτι δεν μπορεί να ειπωθεί, τότε δεν μπορεί να γίνει και αντικείμενο σκέψης. Για παράδειγμα, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε την ανάγκη μας για ελευθερία ή να οργανώσουμε μία εξέγερση, εάν δεν διαθέτουμε καν τις λέξεις. Αν και το 1984 γράφτηκε λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, δεν προκύπτει από πουθενά ότι ο Όργουελ εμπνεύστηκε τη Νέα Ομιλία από τη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν οι Ες-Ες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πιθανότερο είναι ότι εμπνεύστηκε από την διεθνή τεχνητή γλώσσα εσπεράντο. 
Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης λοιπόν, οι δήμιοι δημιούργησαν ένα νέο, ανώδυνο και άνευ νοήματος λεξιλόγιο. Τα ρήματα δολοφονώ, σκοτώνω, στραγγαλίζω αντικαταστάθηκαν από άλλα, απονευρωμένα από οποιαδήποτε συναισθηματική φόρτιση, όπως για παράδειγμα ακυρώνω, αποσύρω, αποστέλλω, διαγράφω, μεταθέτω, καταργώ, παραμερίζω, σβήνω, τακτοποιώ, απομακρύνω, τελειώνω κ.τλ. Ανάμεσα στα ντοκουμέντα που διασώθηκαν στο Άουσβιτς, βρέθηκε ένα βιβλίο που περιείχε 17.000 ονόματα με την ένδειξη δίπλα «αναπαύεται». Πρόκειται για ονόματα Εβραίων που κανείς τους δεν αναπαύτηκε: όλοι δολοφονήθηκαν. Στο στρατόπεδο Μαουτχάουζεν, η δολοφονία των αιχμαλώτων πολέμου ονομάστηκε «επιχείρηση σφαίρα».

Αυτές οι μεταφορές του λόγου συναντιόνται σε πολλά γερμανικά υπηρεσιακά έγγραφα. Για παράδειγμα, η λέξη «οδοντογιατρός» δεν σήμαινε καθόλου κάποιο ιατρείο, αλλά για μια υπηρεσία εγκατεστημένη στα στρατόπεδα, που έχει σαν σκοπό να βγάζει τα χρυσά δόντια των σκοτωμένων. Επίσης, οι ληστείες και οι λεηλασίες σε σπίτια Εβραίων από τους Ες-Ες αντικαταστάθηκαν με λέξεις όπως δήμευση, εξασφάλιση, ομάδα προάσπισης αγαθών.

Νύχτα και ομίχλη για το λεξιλόγιο των Ες-Ες σήμαινε την κατηγορία των ανθρώπων που θα σκότωναν επί τόπου ή θα μετέφεραν σε στρατόπεδα εξόντωσης. Εκεί, όλα τέλειωναν πραγματικά, μέσα στην κόλαση ενός φούρνου του κρεματορίου κι ο καπνός ήταν ίδιος με την ομίχλη που διαλύεται μέσα στη νύχτα.
«Δίνουμε στη γλώσσα την τελική της μορφή, τη μορφή που θα έχει όταν κανείς δε θα μιλάει άλλη γλώσσα. Οταν τελειώσουμε, οι άνθρωποι σαν εσένα θα πρέπει να τη μάθουν απ’ αρχής. Πιστεύεις, φαντάζομαι, ότι η κύρια δουλειά μας είναι να εφεύρουμε νέες λέξεις. Αλλά δε συμβαίνει καθόλου κάτι τέτοιο! Καταστρέφουμε λέξεις – εικοσάδες, εκατοντάδες κάθε μέρα. Πετσοκόβουμε τη γλώσσα ως το κόκαλο» Τζωρτζ Όργουελ, 1984.
Το κυνήγι του κουνελιού για τους «παιχνιδιάρηδες» Ες-Ες σήμαινε τον πυροβολισμό των θυμάτων που προσπαθούσαν να αποδράσουν από το τραίνο του θανάτου. Στο Άουσβιτς γινόταν ένα παιχνίδι οργανωμένο από τους Ες-Ες: χτυπώντας μια ομάδα φυλακισμένων με κλομπ και κάτω από την απειλή του πιστολιού, τους κυνηγούσαν ως τα συρματοπλέγματα. Εκεί μια ομάδα φρουρών έριχνε πάνω τους για διασκέδαση. Όχι για να τους σκοτώσει, μόνο για να τραυματίσει χέρια ή πόδια. Ανάμεσα στα πυρά, πανικόβλητοι οι κρατούμενοι ρίχνονταν εδώ κι εκεί, κι αυτό προκαλούσε στις καρδιές των δήμιων μια ιδιόμορφη αγαλλίαση.

Ένας προσφιλής όρος στα στρατόπεδα εξόντωσης ήταν η λέξη «ουρανός». Οι Ες-Ες στη Μπιάλα Ποντολάσκα αποκαλούσαν τις επιχειρήσεις ως «ανάληψη». Στο Μπίρκεναου, ο θάλαμος των μελλοθανάτων βαφτίστηκε από τους Ες-Ες «θάλαμος για εκείνους που θα ανέβουν στον ουρανό». Στο Κόλο, το απόσπασμα των Ες-Ες που εκτελούσε τις επιχειρήσεις, είχε το ωραίο όνομα «τάγμα αναλήψεως».

Ακόμα, στο στρατόπεδο του Οράνιενμπουργκ, η πλατεία των εκτελέσεων λεγόταν «προαύλιο βιομηχανίας». Στο Μαουτχάουζεν μια αποστολή Ες-Ες εξέταζε κάθε άρρωστο κρατούμενο χωριστά, για να αποφασίσει αν θα έπρεπε να τον οδηγήσει στο «σταθμό». Έτσι λεγόταν το κελί των μελλοθάνατων, γιατί βρισκόταν «στον τελευταίο σταθμό, ανάμεσα γη και ουρανό». Στο στρατόπεδο Πβοφ, υπήρχε ένας θάλαμος γεμάτος ξύλα, όπου-ελλείψει κρεματορίων-έκαιγαν τα πτώματα. Οι κρατούμενοι εκεί, απομονωμένοι, ονομάζονταν «είδωλα» («να κάνει το είδωλο», «δέκα είδωλα βγέστε έξω» κ.τλ.)
«Δε βλέπεις ότι ο σκοπός της Νέας Ομιλίας είναι να στενέψει τα όρια της σκέψης; Στο τέλος θα κάνουμε κυριολεκτικά αδύνατο το έγκλημα της σκέψης, γιατί δε θα υπάρχουν λέξεις για να το εκφράσει κανείς. Κάθε γενική έννοια που μπορεί ποτέ να εκφραστεί θα καλύπτεται με μια μόνο λέξη, που το νόημά της θα είναι αυστηρά καθορισμένο και όλες οι παραπλήσιες έννοιές της θα έχουν εκλείψει και ξεχαστεί. Η Παλαιά Ομιλία θα εκτοπιστεί μια για πάντα και θα σπάσει και ο τελευταίος κρίκος με το παρελθόν» Τζωρτζ Όργουελ, 1984.
Στα περισσότερα στρατόπεδα υπήρχαν «κοπάδια άγριων σκύλων». Ο σκύλος λεγόταν «άνθρωπος». Οι κρατούμενοι, αντίθετα, ήταν οι «σκύλοι». Ο Γερμανός Ες-Ες απευθυνόμενος στο σκύλο του, δείχνοντας του έναν κρατούμενο, έλεγε: «Άνθρωπε! Ξέσκισε αυτόν τον σκύλο!». Ο κρατούμενος εξάλλου ήταν υποχρεωμένος να απευθύνεται στο σκύλο στον πληθυντικό: «Κύριε σκύλε».

Η λέξη σκατά καταλάμβανε περίοπτη θέση στο λεξιλόγιο των Ες-Ες, και συνήθως σήμαινε τα πτώματα των δολοφονημένων ανθρώπων: «παραμέρισε αυτό το σκατό…». Ιδιαίτερα συχνά, ο όρος σκατά αναφερόταν στα σκοτωμένα παιδιά. Έριχναν τα σκοτωμένα παιδιά μέσα στο λάκκο και τα σκέπαζαν με πτώματα. Ο Γερμανός κράταγε το παιδί απ’ τον λαιμό και φώναζε: «πάρε αυτό το σκατό και ρίξτο μέσα».
.
Περισσότερα για το λεξιλόγιο των ναζί εδώ.

πηγή: