Παρασκευή 26 Αυγούστου 2011

Εξάρχεια: 35 χρόνια πολιορκία, «αρετή» και αστυνομική βία.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τα Εξάρχεια είναι μια από τις πιο ζωντανές γειτονιές του κέντρου της Αθήνας, όπου οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και της νύχτας οι κάτοικοι και οι επισκέπτες κυκλοφορούν αμέριμνοι ακόμη και τις πιο προχωρημένες ώρες χωρίς να νιώθουν ότι κινδυνεύουν. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι ώρες που οι συνήθεις ρυθμοί της περιοχής παραβιάζονται από τους «εξωτερικούς εισβολείς» των ΜΑΤ της ΕΛ.ΑΣ. τα οποία αντιμετωπίζουν τους Εξαρχειώτες (γηγενείς και επισκέπτες), με πρότυπο τη συμπεριφορά του ισραηλινού στρατού στη κατεχόμενη Λωρίδα της Γάζας, τότε τα Εξάρχεια χαρακτηρίζονται σαν «άβατο ανομίας και παράνομων πράξεων».

Τα Εξάρχεια έχουν ιστορία…
Όσοι έχουν ασχοληθεί με την ιστορία της περιοχής, τονίζουν ένα πράγμα: τα Εξάρχεια συνιστούν μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη γειτονιά, δίπλα στο διοικητικό κέντρο της πρωτεύουσας και –το κυριότερο– σε μικρή απόσταση από τα τέσσερα ιστορικά πανεπιστημιακά συγκροτήματά της (Πολυτεχνείο, Νομική, Χημείο, ΑΣΟΕΕ). Εξού και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας της, ως τόπου συγκέντρωσης φοιτητών, τυπογραφείων, εκδοτικών οίκων και μορφών διασκέδασης της νεολαίας.
Παλαιότερα η περιοχή ονομαζόταν Πιθαράδικα λόγω των εργαστηρίων που υπήρχαν στην περιοχή μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα και κατασκεύαζαν πιθάρια. Το νεώτερο όνομα της περιοχής προήλθε από έναν έμπορο ονόματι Έξαρχο, που διατηρούσε στην οδό Θεμιστοκλέους μεγάλο –για τα δεδομένα της εποχής– κατάστημα γενικού εμπορίου.
Στις αρχές του 19ου αιώνα τα Εξάρχεια, και συγκεκριμένα η οδός Τζαβέλα, θεωρούνταν το σύνορο της πόλης της Αθήνας. Αρχικά στη συνοικία αυτή κατοικούσαν οικοδόμοι και τεχνίτες από τις Κυκλάδες, ενώ από το 1865 που εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης άρχισε σταδιακά να αναπτύσσεται. Η στέγαση εκεί των τμημάτων του Πανεπιστημίου και του Πολυτεχνείου της Αθήνας, προσέλκυσε από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι και τις μέρες μας, διανοούμενους και φοιτητές. Στα Εξάρχεια έγινε η πρώτη εξέγερση φοιτητών, τα γνωστά «Σκιαδικά», αποτελώντας έτσι ήδη από τότε σημείο αγώνα των φοιτητών… Η πρώτη συνάντηση ιδρυτών του ΕΑΜ έγινε στις 27 Σεπτεμβρίου 1941 σε σπίτι της οδού Μαυρομιχάλη.
Πίσω από το Πολυτεχνείο, Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα, διαδραματίστηκε στις 5/3/1943 πολύνεκρη σύγκρουση ένοπλων κατακτητών με άοπλους Αθηναίους, που διαδήλωναν διαμαρτυρόμενοι για τα σχέδια να σταλούν Έλληνες πολίτες για αναγκαστική εργασία στη Γερμανία… Στα Δεκεμβριανά του 1944, η περιοχή βρισκόταν ανάμεσα σε δύο στρατόπεδα. Συγκεκριμένα οι Ελασίτες ήταν οχυρωμένοι στον λόφο του Στρέφη και τα γύρω κτίρια ενώ οι κυβερνητικοί στο Χημείο και Κολωνάκι. Κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών  σημειώθηκαν πολλές μάχες, ενώ για λίγο καιρό μέχρι και η περίφημη «μπλε πολυκατοικία» στη γωνία πλατείας Εξαρχείων και οδού Αραχώβης, είχε καταληφθεί από Ελασίτες για να εγκατασταθεί πολυβόλο. Oι ΕΛΑΣίτες που είχαν στήσει το πολυβόλο στη μπλε πολυκατοικία ήταν ο… Λεωνίδας Κύρκος! Από το μπαλκόνι του πατρικού του πυροβολούσε το τανκ των βρετανών που ήθελε να μπει στο Πολυτεχνείοαπό την πύλη της Στουρνάρη. Το ίδιο, μάλλον, τανκ προσπάθησε να εξουδετερώσει ένας φοιτητής αρχιτεκτονικής από το λόχο Λόρδος Βύρων της ΕΠΟΝ (Πολυτεχνείου) με μία χειροβομβίδα αλλά αυτή έσκασε νωρίτερα και τον τραυμάτισε στο πρόσωπο χάνοντας το ένα του μάτι. Ήταν ο Ιωάννης Ξενάκης που μετά έφυγε για Γαλλία με το «Μαραρόα» κι έγινε γνωστός συνθέτης. Επίσης, στη Μπουμπουλίνας, σχεδόν γωνία με Στουρνάρη, στο πεζοδρόμιο του Πολυτεχνείου, υπήρχε παλιότερα το μνημείο ενός πρύτανη, που τον εκτέλεσε ο λόχος Λόρδος Βύρων επειδή συνεργάστηκε με τους Γερμανούς. Τώρα το έχουν κρύψει μέσα σε ένα μυστήριο κουτί, στυλ ΚΑΦΑΟ.
Στην οδό Μπουμπουλίνας επί κατοχής λειτουργούσαν κρατητήρια των Γερμανών και αργότερα, επί χούντας, ήταν η Γενική Ασφάλεια. Στην ταράτσα της βασάνιζαν του Αντρέα (Λεντάκη) και τον έκανε τραγούδι ο Θεοδωράκης. Το κτίριο το αγόρασε το 1991 το ΚΚΕ και μετά το ξαναπούλησε στο κράτος όπου και εγκαταστάθηκε το Υπουργείο Πολιτισμού.
1974 -1981. Η Ελλάδα βγαίνει από το «γύψο» (τα Εξάρχεια θα παραμείνουν)

Από την αντίσταση και τα Δεκεμβριανά του ’44  ως τις φοιτητικές κινητοποιήσεις του 1-1-4 και τον αντιδικτατορικό αγώνα, τα Εξάρχεια είχαν ένα ξεχωριστό ρόλο στην ιστορία.
Στη μεταπολίτευση η περιοχή μετατράπηκε στο επίκεντρο των πολιτικοϊδεολογικών ζυμώσεων και διεργασιών της εποχής, στεγάζοντας γραφεία πολιτικών οργανώσεων και στέκια αντιεξουσιαστών.
Η κρίση των επίσημων σχηματισμών της αριστεράς και η υιοθέτηση πολιτικών ρευμάτων και συλλογικών στάσεων εκτός του γνωστού μπολσεβίκικου μοντέλου θα δώσουν στη συνοικία ένα ιδιαίτερο χρώμα, που από κάποιο σημείο και μετά σοκάρει τα παραδοσιακά συντηρητικά κοινωνικά στρώματα και πολιτικές δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας. Αντίθετα απ’ ότι πιστεύεται, οι “επιχειρήσεις αρετής” δεν ξεκίνησαν τέλη Σεπτέμβρη-αρχές Οκτώβρη του ’84 στα Εξάρχεια, αλλά 8 χρόνια νωρίτερα, την άνοιξη του 1976. Ήταν εκτεταμένες επιχειρήσεις αστυνομικής καταστολής σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα, παρόμοιες με τις πρόσφατες “επιχειρήσεις πόλις”, κατά τις οποίες δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι προσάγονταν χωρίς λόγο. Αν όμως στις πρόσφατες, ο “εσωτερικός εχθρός” ήταν κυρίως οι μετανάστες, στις παλιότερες ήταν αντίστοιχα η νεολαία. Ήταν ουσιαστικά επίδειξη μιας αναίτιας, αδιάκριτης (όσο και σκληρής) αστυνομικής βίας σε μαζικό επίπεδο.
Το 1978-80 από τα Εξάρχεια ξεκινούν οι πρώτες καταλήψεις στέγης στην Ελλάδα, οι οποίες θα κατασταλούν σαν «άντρα ανομίας και ναρκωτικών» πριν συμπληρώσουν ένα χρόνο λειτουργίας. Αποκαλυπτικότερα είναι κάποια δημοσιεύματα της εποχής στα έντυπα του ΚΚΕ όπου όποιος νέος είχε μακριά μαλλιά και άκουγε Rock μουσική συχνάζοντας στη περιοχή ήταν αλλοτριωμένος από τον «αμερικάνικο τρόπο ζωής» και «μόνιμος προβοκάτορας»:
«Πυρήνας “αναρχικών” η πλατεία Εξαρχείων. Μαζεύτηκαν στα Εξάρχεια για να ‘ναι πιο κοντά στο Πανεπιστήμιο, τη Νομική, το Πολυτεχνείο, τη Φυσικομαθηματική. Να δρουν μέσα στις σχολές, παίζοντας το γνωστό ρόλο τους… Ειδικά στη μοναδική πλατεία της περιοχής έχουν κάνει κατοχή! Όποια ώρα κι αν περάσεις βλέπεις μακρυμάλληδες με κουρελιασμένα ρούχα να είναι ξαπλωμένοι ανενόχλητοι στο γρασίδι. Δεν φτάνουν τα τόσα και τόσα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, έρχεται να προστεθεί η διαφθορά με τους “αναρχικούς”, τα ναρκωτικά, τα φανερά πορνεία, τον αγοραίο έρωτα σε κρυφή μορφή στα ξενοδοχεία. Η κυβέρνηση φταίει γι’ αυτή την απαράδεκτη κατάσταση. Δεν παίρνει κανένα μέτρο. “Αναρχικοί”, ναρκομανείς κ.ά. δρουν ανενόχλητα με την ανοχή της αστυνομίας»
(Ριζοσπάστης 16/12/1980)
Η αστυνομία κάθε άλλο παρά έμενε φυσικά αδρανής. Παράδειγμα στις 8/4/1980. αστυνομικοί εισέβαλαν στην ταβέρνα «Τιπούκειτος» στα Εξάρχεια, διέκοψαν το μουσικό πρόγραμμα και προσήγαγαν τον τραγουδιστή κι όλους τους θαμώνες (κάπου 100 άτομα) για εξακρίβωση στοιχείων. Δεν κρατήθηκε κανείς, ανακρίθηκαν όμως όλοι τους ρωτώντας τους «τι δουλειά είχαν εκεί»!

1981 «Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ ενωμένο δυνατό…» (και κίτρινα προπαγανδιστικό)
 

Αν η δεκαετία του ’70 ήταν το πρόταγμα μιας επανάστασης, η δεκαετία του ’80 ήταν μια ζωντανή και διαρκώς ανανεούμενη διαδικασία εξέγερσης. Είναι η εποχή που η μαζική κουλτούρα αποικίζεται από ένα σαφώς αντιεξουσιαστικό πρόταγμα – όχι όμως με την έννοια μιας σαφώς ορισμένης πολιτικής ταυτότητας, αλλά ως μια διάχυτη άρνηση σχεδόν αποκλειστικά στη νεολαία. Τα Εξάρχεια ως το κεντρικό σημείο αναφοράς στον πόλεμο για το έδαφος που κήρυξε η εξουσία, γίνονται το σημείο εκείνο που οι αυτόνομες νεανικές ταυτότητες συντίθενται για να δημιουργήσουν τον σύγχρονο αντιεξουσιαστικό/αναρχικό χώρο. Το 1982-83 η ελληνική επαρχία θα γνωρίσει τα Εξάρχεια σαν «άβατο παρανομίας και διαφθοράς», μέσα από ένα σίριαλ στη κρατική τηλεόραση. Το σίριαλ «Κάθοδος» διαδραματιζόταν στη περιοχή και τη παρουσίαζε σαν περίπου γκέτο, όπου τα ναρκωτικά ήταν η κυρίαρχη κουλτούρα και οι νεανικοί έρωτες των «δεκαεξάχρονων φρικιών», παραβατική συμπεριφορά (οι οποίοι παρατούσαν οικογένειες και σχολείο για να μείνουν σε  κτήρια που παρέπιπταν σε καταλήψεις). Ουκ ολίγοι τρομοκρατημένοι γονείς θα εξόρκιζαν τα τέκνα τους (μαθητές ή επαρχιώτες φοιτητές), να μην πατήσουν ποτέ το πόδι τους στη περιοχή που η μικρή οθόνη εμφάνιζε σαν άντρο ακολασίας, χρήσης ναρκωτικών και εγκλήματος!









































«Οι Πάνκς τα σπάνε!»

Το 1984, οι εφημερίδες της εποχής «ανακαλύπτουν» το «νέο εσωτερικό εχθρό»  τους πανκς. «Αφορμή» τα επεισόδια έξω από την ΑΣΟΕΕ για τη μη παραχώρηση της σχολής  για μια πανκ συναυλία αλληλεγγύης σε πολιτικούς κρατούμενους από φοιτητές της ΚΝΕ. Την επόμενη μέρα ενδεικτικά είναι τα ρεπορτάζ του τύπου τα οποία στην ουσία προανήγγειλαν τις «επιχειρήσεις αρετή». Στις 14 Σεπτεμβρίου 1984, σ’ένα τρομολαγνικό δισέλιδο του «Έθνους» που έφερε τον εύγλωττο τίτλο: «Και τώρα οι… “Σιού”. Εξάρχεια: μετά τα ναρκωτικά και τους αναρχικούς, ήρθαν οι πανκς με τα ξυρισμένα κεφάλια», διαβάζουμε στο ρεπορτάζ της δημοσιογράφου Καρίνας Λάμψα: «…με μαλλιά κομμένα σαν βούρτσα, βαμμένα συχνά σε διάφορα χρώματα, ζητιανεύουν, φοβίζουν τους ηλικιωμένους, παρατάνε μπουκάλια μπίρας εδώ κι εκεί και κατουράνε δημόσια όπου βρουν».
Όλα αυτά αφορούν μια παρέα 20 πιτσιρικάδων με το μεγαλύτερο να μην είναι πάνω από 17-18 χρονών. Πράγματα μάλλον αστεία σήμερα, φοβερά και τρομερά όμως τότε για μια κοινωνία που ταύτιζε τα «ευρωπαϊκά όνειρά» της με τον πιο συντηρητικό «ευπρεπισμό» και σοκαριζόταν αφάνταστα από κάθε ενδυματολογική ή κομωτική «ιδιαιτερότητα».
Κεντρική ιδέα του δημοσιεύματος ήταν η «ανάγκη εκκαθάρισης της περιοχής από τους περιθωριακούς». Τις ίδιες ακριβώς μέρες συγκροτούνταν η ΕΛ.ΑΣ., με την ενοποίηση Αστυνομίας Πόλεων και Χωροφυλακής. Η «εκκαθάριση των Εξαρχείων» θα αποτελέσει έτσι κι ένα «test drive» για τη διαπίστωση (και επίδειξη) των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του νέου σώματος.

«Επιχείρηση Αρετή ή ΜΑΤ και ΜΕΑ για μια Ελλάδα νέα…»

Η ΠΑΣΟΚικής έμπνευσης πρώτη «επιχείρηση αρετή», με «αφορμή» τους πανκς, ξεκίνησε στις 28/9/1984 μετά από διαταγή του αστυνομικού διευθυντή Αττικής της ΕΛ.ΑΣ. Μποσινάκη με επιδρομή περίπου 100 ένστολων αστυνομικών, δεκάδων ασφαλιτών και ΜΕΑτζήδων (Μονάδες Ειδικών Αποστολών) με πολιτικά. Οι λιγοστοί πανκς  συνελήφθησαν στο άψε σβήσε και σύρθηκαν στις κλούβες με κλοτσιές, μαζί με δεκάδες άλλους νέους που το ντύσιμο ή τα μαλλιά τους δεν άρεσαν στα όργανα της τάξης. Το επόμενο διήμερο το σενάριο επαναλήφθηκε. Την 1η Οκτωβρίου 1984, τα πράγματα αγρίεψαν και ο κόσμος αντέδρασε. Τις πρώτες συλλήψεις ακολούθησε πετροπόλεμος, ενώ οι αστυνομικοί μπούκαραν μέχρι και στον κινηματογράφο «Βοξ» ξυλοκοπώντας τους θεατές!
Δεν ήταν παρά η αρχή. Επί δύο ολόκληρα χρόνια, όποτε τα ΜΑΤ εμφανίζονται στην πλατεία ακολουθούν συγκρούσεις με σαφή κλιμάκωση της βίας, καθώς οι πέτρες παραχωρούν σταδιακά τη θέση τους στις μολότοφ και την παθητική άμυνα των θαμώνων διαδέχεται μια πιο επιθετική τακτική δυναμικών μικρών ομάδων, με  επιθέσεις στις κλούβες μόλις αυτές παρκάρουν στη Στουρνάρη ή στη Χαριλάου Τρικούπη. Όσο για τους πανκς, τα χρωματιστά μαλλιά των οποίων προσέφεραν το πρόσχημα για την καταστολή, ταχύτατα θα χάσουν τη θέση τους στα ΜΜΕ από το αυθεντικότερο «φόβητρο» του «αναρχικού».
Την Άνοιξη του 1985 οι επεμβάσεις της αστυνομίας στη πλατεία και τη περιοχή γίνονται σχεδόν καθημερινές με συλλήψεις χωρίς κανένα ενδυματολογικό κριτήριο πια. Πανκς, μακρυμάλληδες και κουστουμαρισμένοι μαζεύονται στο σωρό στις κλούβες με συνοδεία ανελέητου ξύλου.
Ενδεικτική στιγμή  τη νύχτα της 27/4/1985, η επιδρομή της ΕΛ.ΑΣ. στα Εξάρχεια αντιμετωπίστηκε από κάποιες δυναμικές ομάδες με βροχή από μολότοφ. Μετά από διαδοχικές επιθέσεις, ΜΑΤ και ΜΕΑ επέλασαν στην πλατεία λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ενώ όσοι συγκρούστηκαν διέφυγαν μέσω Στρέφη. Ελλείψει συλληφθέντων, τα όργανα της τάξης ανέβηκαν τροχάδην την οδό Αραχώβης, όρμησαν στο πρώτο ουζερί που βρήκαν και μάζεψαν 14 θαμώνες. Οι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν στις κλούβες μέσα από δυο σειρές αστυνομικών, που ανεβοκατέβαζαν στα κεφάλια τους κλομπς και παλούκια που είχαν ξεριζώσει απ’ τα δενδρύλλια της πλατείας. Η δίκη των συλληφθέντων έγινε δυο μέρες αργότερα στο αυτόφωρο. Παρ’ όλο που οι μπάτσοι μάρτυρες κατηγορίας δεν ήξεραν τι έλεγαν, 8 κατηγορούμενοι έφαγαν από 10 μήνες για περιύβριση αρχής. Η είδηση της καταδίκης και οι ποινές μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση τρεις ολόκληρες ώρες πριν βγει η (μεταμεσονύκτια) απόφαση!

“Είμαστε τρελοί κι ευτυχισμένοι…”

Αποκορύφωμα των καθημερινών επελάσεων της ΕΛ.ΑΣ. την Άνοιξη του 1985 είναι η κατάληψη του Χημείου (9-13/5/85) μετά την απαγόρευση πορείας που είχε καλέσει η αναρχική εφημερίδα «Σπάστης» στις 9 Μάη στο χώρο της πλατείας με αίτημα να φύγει η αστυνομία από τα Εξάρχεια.
Η συγκέντρωση περικυκλώνεται από πλήθος ΜΑΤ και ΜΕΑ και απαγορεύεται από τον εισαγγελέα και τον αστυνομικό διευθυντή Χοχτούλα με την εξής ανακοίνωση προς τους συγκεντρωμένους: «Απαγορεύεται η πορεία αλλά και συγκέντρωση στο χώρο της πλατείας. Έχετε πέντε λεπτά καιρό να διαλυθείτε. Αν τολμήσετε να φωνάξτε συνθήματα όπως –μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι– τότε θα συλληφθείτε και θα ισοπεδωθείτε!»
Τα ΜΑΤ δε περιμένουν ούτε πέντε λεπτά. Η επίθεση είναι σφοδρή με ανελέητο ξύλο, δεκατέσσερα άτομα συλλαμβάνονται. Μια ομάδα  40 περίπου κυνηγημένων καταφεύγει στο κτήριο του χημείου όπου και το καταλαμβάνει. Για πέντε μέρες και νύχτες, δεκάδες κλούβες και χιλιάδες μπάτσοι έχουν αποκλείσει ολόκληρη την περιοχή γύρω από το Χημείο. Οι συγκρούσεις στα οδοφράγματα του χημείου είναι συνεχείς μέρα και νύχτα. (Δεν είναι υπερβολή ότι οι καταληψίες κοιμόνταν με τα μάτια ανοικτά επάνω στα οδοφράγματα) «Από χθες το βράδυ μέχρι και σήμερα (την ώρα πού γράφεται αυτό)οι κατασταλτικές δυνάμεις τού “σοσιαλισμού”(ΜΑΤ καί ΜΕΑ)συνεχίζουν να μας δείχνουν την πραγματική τους μορφή. Αφήνοντας τελείως ελεύθερους τους φασίστες τής ΕΠΕΝ και της ΕΝΕΚ να μας βρίζουν και να μας απειλούν θέλουν να μας δείξουν πόσο δίκαιοι και αμερόληπτοι είναι νοσταλγοί της χούντας βλέπουν ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι ποτ δεν ξεχνούν την πραγματική μορφή της εξουσίας και συσπειρώνονται για να μας εκμηδενίσουν. Όμως δεν θα τους κάνουμε το χατήρι. Στηριζόμαστε στη δύναμή μας και σ’ όλους αυτούς που θα θελήσουν να μας βοηθήσουν απ’ έξω…»(από τη προκήρυξη που κυκλοφόρησε η ομάδα κατάληψης χημείου)
Η αναφορά στους φασίστες της ΕΠΕΝ και της ΕΝΕΚ  δεν είναι τυχαία. Όταν τα ΜΑΤ ξεκουράζονταν, το ρόλο τους αναλάμβαναν οι φασίστες (ενεργή η συμμετοχή του σημερινού βουλευτή του ΛΑΟΣ Μάκη Βορίδη) μαζί με τους εθνοπατριώτες της κεντρικής επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, που από τις πρώτες ώρες συγκεντρωθήκαν σε μεγάλες ομάδες και χτυπούσαν βρίζοντας, με πέτρες, ξύλα κλπ  από την  Ιπποκράτους αλλά και από τη Χ. Τρικούπη.
Διάχυτη ήταν εκείνες τις μέρες και η φήμη ανάμεσα στους καταληψίες, ότι ένας από τους τραυματίες της κατάληψης  είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο νεκρός, πράγμα το οποίο ποτέ δε μάθαμε αν ήταν αλήθεια η έπεσε συγκάλυψη από τη κυβέρνηση η οποία  βρισκόταν σε προεκλογική περίοδο για τις ευρωεκλογές. Με αφορμή τις εκλογές και παρά τις φήμες για εισβολή της αστυνομίας στο κτήριο, μια επιτροπή της βουλής με επικεφαλής τους Μανόλη Γλέζο, Λεωνίδα Κύρκο και τον υπηρεσιακό υπουργό Σταθόπουλο προσπάθησε να έρθει σε επαφή με τους καταληψίες ώστε να μάθει τι ζητάνε και πώς μπορεί να σταματήσει η κατάληψη.
Τα αιτήματα προς αυτούς ήταν: «να φύγουν οι μπάτσοι από την πλατεία, να απελευθερωθούν οι συλληφθέντες, να έλθει πορεία να μας παραλάβει και να αδειάσει η Αθήνα από αστυνομία», ενώ υπήρξε προειδοποίηση ότι σε περίπτωση εισβολής θα ανατιναζόταν το κτήριο μαζί με όσους μπάτσους τολμούσαν να μπουν. Από έναν απαλλοτριωμένο ασύρματο της αστυνομίας που ήταν και η μοναδική επαφή με τον «έξω» κόσμο μαθεύτηκε ότι τα αιτήματα έγιναν αποδεκτά, και οι συλληφθέντες απελευθερώθηκαν με βούλευμα.
Την επόμενη (13/5) μια μεγαλειώδη πορεία από περίπου 4.000 κόσμου ερχόταν προς το Χημείο μέσω της Ακαδημίας. Η επιτροπή που αποτελούνταν κι από ανθρώπους του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και είχε αναλάβει τη πρωτοβουλία απεγκλωβισμού ήρθε στα οδοφράγματα. Οι καταληψίες βγήκαν έξω, οι της επιτροπής ρώτησαν: “που είναι οι άλλοι;”. Μόλις κατάλαβαν ότι ήταν μόνο 35 άτομα γούρλωσαν τα μάτια, πίστευαν ότι στο κτήριο βρίσκονταν τουλάχιστον 100 άτομα.
 
















Με ένα πανώ μπροστά που έγραφε: Ε=mxc2 και το σύνθημα «είμαστε τρελοί κι ευτυχισμένοι», ενώθηκαν με μια πορεία 5000 ανθρώπων. Γέροι, νέοι, μανάδες, σύντροφοι κι αλληλέγγυοι που φώναζαν το σύνθημα: «Μέσα στο Χημείο μια χούφτα αναρχικοί, ξεφτίλισαν το κράτος και τη καταστολή».
Το Νοέμβρη του 1985, στην επέτειο του πολυτεχνείου δολοφονείται ο 16 ετών Μιχάλης Καλτεζάς από τον αστυνομικό Θανάση Μελίστα. Το ΕΜΠ καταλαμβάνεται από κοντά 2.000 κόσμο (ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και αναρχικούς) ενώ το βράδυ της δολοφονίας καταλαμβάνεται  το χημείο, κατάληψη η οποία κατεστάλη άγρια τα ξημερώματα της 18/11 από δυνάμεις των ΕΚΑΜ, των ΜΑΤ και ΜΕΑ οι οποίες μπαίνουν από τη ταράτσα μέσω κλίμακας της πυροσβεστικής. ρίχνουν δεκάδες δακρυγόνα μέσα στο κτήριο και με τα αυτόματα στα χέρια με το δάχτυλο στη σκανδάλη οδηγούν 40 περίπου συντρόφους στις κλούβες κάτω από καταιγιστικό ξύλο. Στις μεγάλες συγκρούσεις που ακολουθούν την επόμενη μέρα  και νύχτα στην Πατησίων, τα ΜΑΤ για πρώτη φορά από το 1976 καταπνίγουν την Αθήνα με δακρυγόνα, ενώ κάνουν την εμφάνιση τους σε συνεργασία μαζί τους φασίστες και πρασινοφρουροί του ΠΑΣΟΚ τους οποίους ο τύπος ονομάζει την επόμενη μέρα για πρώτη φορά «αγανακτισμένους πολίτες».

Το «κράτος των Εξαρχείων», ο στρατηγός Δροσογιάννης και η «αρετή» που έγινε μόνιμη… κάτοικος.
 

Από τα τέλη του 1985 ο τότε δεξιός τύπος κυρίως θα αναλάβει να συνδράμει τη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για το «κράτος των Εξαρχείων». Νέος υπουργός δημοσίας τάξης είναι  ο στρατηγός Αντώνης Δροσογιάννης  (πρώην αξιωματικός των ΛΟΚ στον εμφύλιο με τον εθνικό στρατό).
Υιοθετώντας  τον όρο περί «κράτους των Εξαρχείων» δηλώνει: «Δεν πρόκειται να ανεχθώ να υπάρχει κράτος αναρχικών ή οποιωνδήποτε άλλων στα Εξάρχεια. Η πλατεία θα γίνει όπως όλες οι άλλες, και όλοι θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα» (Το Βήμα 18/5/86) και δημαγωγώντας ασύστολα συνεχίζει: «…έβαλαν στην πλατεία Εξαρχείων ένα στρώμα και εξέδιδαν εκεί έναντι πενήντα δραχμών δύο κοριτσάκια δεκαπέντε ετών», ή ότι «οι μισοί θαμώνες της πλατείας είναι παιδιά 10-12 χρόνων που δεν συνοδεύονται». Παράλληλα «υπενθυμίζει» πως: «ο αναρχισμός έχει γίνει μανδύας για ποικίλες παράνομες δραστηριότητες, όπως το εμπόριο ναρκωτικών». Όταν όμως, στις 17/2/1986 ομάδες αναρχικών έδιωξαν διά ροπάλου τους εμπόρους της ηρωίνης από την πλατεία, τα ΜΑΤ επενέβησαν για να οδηγήσουν στο δικαστήριο τους… αναρχικούς! Η εμφάνιση της πρέζας στη περιοχή σε μαζικό επίπεδο ξαφνικά με ταυτόχρονη εμφάνιση πολλών χρηστών και εμπόρων ήταν μια παράλληλη καταστολή βάση σχεδίου με αυτή των ΜΑΤ. Άλλη μια διαρκής, σχεδόν καθημερινή  επίθεση της ΕΛ.ΑΣ. θα ξεκινήσει στα μέσα Μαΐου 1986 με αφορμή τις  κινητοποιήσεις και τις συγκρούσεις για την πυρηνική καταστροφή στο Τσέρνομπιλ τον Μάη του1986, η οποία «αναγγέλθηκε» πρώτα μέσω των ΜΜΕ: «Νέα επεισόδια δημιούργησαν χθες οι αναρχικοί “υπήκοοι του κράτους” των Εξαρχείων» («Ακρόπολη», 14/5/86). Με πολυήμερες μαζικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις κι εκατοντάδες προσαγωγές ανθρώπων κάθε ηλικίας: μεσήλικες, κουστουμαρισμένοι, περίοικοι, οδηγούνται στις κλούβες μαζί με πιτσιρικάδες, δημοσιογράφους, ακόμη κι έναν Κινέζο τουρίστα! Οι διαδηλώσεις απαγορεύονται, ο υπουργός Δροσογιάννης  υπερασπίζεται με πάθος τις «προληπτικές συλλήψεις» (20/5/86), ενώ ο αστυνομικός διευθυντής Τασιάκος ανακοινώνει ότι τα Προπύλαια «είναι χώρος περιπάτου κι όχι πολιτικών εκδηλώσεων» («Τα Νέα», 13/5/86). Τριάντα φεμινίστριες που επιχειρούν να οργανώσουν δημόσια συζήτηση στο χώρο της πλατείας συλλαμβάνονται κι αυτές (22/5/86). Ο υπουργός θα τις χαρακτηρίσει «παρδαλές διανοούμενες», ενώ το «Εθνος» σχολιάζει το συμβάν με τον τρόπο του: «Τα ΜΑΤ τις πήραν αγκαλιά»!

Η ανάπλαση και το σχέδιο μετατροπής των Εξαρχείων σε τουριστική ατραξιόν.
 

Το σχέδιο καταστολής μέσω της «ανάπλασης» στη περιοχή είναι αρκετά παλιό ,οι πρώτες αναφορές γίνονται στα μέσα της δεκαετίας του ’70. Στα πλαίσια του κεντρικού πολεοδομικού ανασχεδιασμού, τρεις ιδιαίτερες περιοχές της Αθήνας μπαίνουν στο στόχαστρο: Πλάκα, Φωκίωνος Νέγρη, Εξάρχεια. Τί σύμπτωση! Κατά τύχη συμβαίνει να είναι εκείνες ακριβώς οι περιοχές που συγκεντρώνεται η νεολαία της εποχής – η ίδια εκείνη νεολαία που οι εφημερίδες χαρακτήριζαν ως  τεντυμπόϊδες, πανκς, καμικάζι, μαλλιάδες.
Στα τέλη Μαΐου 1985, ο τότε υπουργός ΥΠΕΧΩΔΕ  Β. Κουλουμπής δίνει στη δημοσιότητα ένα σχέδιο «ανάπλασης» των Εξαρχείων και μετατροπής  της συνοικίας, στα βήματα του Θησείου και της Πλάκας: πεζοδρομήσεις, απομάκρυνση σουβλατζίδικων και μπαρ, ανάπτυξη ήπιας τουριστικής υποδομής, γκαλερί κ.λπ.
Το σκεπτικό, όπως αναλυόταν στο σχετικό φυλλάδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ, ήταν εύγλωττο: η «αποθάρρυνση των διαφόρων περιθωριακών κοινωνικών ομάδων στη μονοπώληση και υποβάθμιση του χώρου», μέσω της μετατροπής της συνοικίας σε «πόλο έλξης επισκεπτών και τουριστών» και της «τόνωσης της κατοικίας» ευπορότερων κοινωνικών στρωμάτων φυσικά.
Ο επικεφαλής αυτής της ομάδας (σύμβουλος του Κουλουμπή τότε), Σπύρος Τσαγκαράτος, αναφέρει σχετικά: «Κατά την τελευταία συνάντηση πάνω στην πλατεία, συμφωνήσαμε με τους κατοίκους ότι θα απορρίψουμε το σχέδιο “Πλάκα”, να πεζοδρομήσουμε δηλαδή μία διαδρομή από την πλατεία μέχρι το Μουσείο, ώστε να ανεβάσουμε τουρίστες μέχρι τα Εξάρχεια, συμφωνήσαμε να καλέσουμε τον Τύπο την επόμενη και να αναγγείλουμε ένα σύνθετο “πακέτο” από πεζοδρομήσεις και κίνητρα για κατοικία με ανάπτυξη άλλων, ήπιων παρεμβάσεων. Ο Κουλουμπής ήταν έτοιμος να τα ανακοινώσει το ίδιο βράδυ, όταν έγινε ένα εντελώς αδικαιολόγητο “ντου” των MAT στην πλατεία. Κυριάρχησε στα μέσα ενημέρωσης, έγιναν καταστροφές, οπότε άντε μετά να βγεις και να μιλήσεις για επιστροφή κατοικίας και ήπιες παρεμβάσεις. Η επέμβαση στην πλατεία έγινε, διότι όπως μου εξήγησε αργότερα ο κ. Σταθάτος, υφιστάμενος του Νίκωνα Αρκουδέα (Ατικάρχη της ΕΛ.ΑΣ.), η αστυνομία χρειάζεται τα “πρεζάκια” και τα “βαποράκια” ως πηγές πληροφόρησης. Δεν ρισκάρουμε να τους χάσουμε με πεζοδρομήσεις και αναπλάσεις !»

Εξάρχεια Real estate

«Τα Εξάρχεια θα γίνουν σαν την Πλάκα» («Ελευθεροτυπία», 18/6/93). Αυτό εξήγγειλε αποτελούμενο από μεγαλεπήβολα (μεσιτικά) σχέδια ο τότε υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Βουλγαράκης, του οποίου δεν είχαμε ακόμη γνωρίσει τις επιδόσεις του ως υπουργού Δημόσιας Τάξης, και κυρίως τις «νόμιμες και ηθικές» δουλείες του στις αγοραπωλησίες ακινήτων.
Το 1986 κάποιοι από τους «αγανακτισμένους» κατοίκους «χαιρέτισαν» την «πρωτοβουλία Κουλουμπή»  με ενθουσιασμό (και ίσως έβγαλαν απ’ την όλη διαδικασία σεβαστή υπεραξία) με αποτέλεσμα οι τιμές των ακινήτων να εκτιναχθούν  προς τα πάνω: «Ξύπνιοι επενδυτές κερδοσκόπησαν σε βάρος των κατοίκων στα Εξάρχεια» («Ελευθεροτυπία», 25/5/86). Στα μισά της δεκαετίας του ’90 που η μεταφορά των δικαστηρίων στην Ευελπίδων προκάλεσε «μεγάλη ζήτηση» στη περιοχή επαγγελματικής στέγης (σχετικά φθηνής) από εκατοντάδες νέους δικηγόρους «ανέβασε το ενδιαφέρον της αγοράς», ενώ διαβάσαμε αυτές τις μέρες ότι σημαντικός αριθμός επενδυτών ακινήτων ζητούσαν προς αγορά κτήρια και διαμερίσματα στη περιοχή για τη μετατροπή τους σε γραφεία επιχειρήσεων, μέσω ενός σχεδίου «ανάπλασης» που περιλαμβάνει τη φυσική συνέχεια του Κολωνακίου προς τα Εξάρχεια. Και δες πώς τα έφερε ο καιρός, να διαβάσουμε επίσης σε μια πρόσφατη ανακοίνωση της Κοινής Δράσης Αλληλεγγύης για τα Εξάρχεια ότι ο κ. Βουλγαράκης φέρεται ως ιδιοκτήτης παλαιάς πολυκατοικίας σε κεντρικό σημείο της συνοικίας – άρα και υποψήφιος να προσπορισθεί (ο ίδιος ή κάποια υπεράκτια;) τα κέρδη από την άνοδο των αξιών ακινήτων εάν η περιοχή «καθαρίσει» από «ενοχλητικά στοιχεία».
Όπως σ’ όλα τα χρηματιστήρια, έτσι κι εδώ, προϋπόθεση μιας καλής επένδυσης αποτελεί φυσικά η «εσωτερική πληροφόρηση».

 
















1990-1994. Τι ΠΑΣΟΚ τι Ν.Δ. ξύλο πέφτει από παντού…

Στην αυγή της δεκαετίας του 1990 ο πλανήτης βίωσε τεράστιες ιστορικές αλλαγές με προεξέχουσα τη κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης και της ΕΣΣΔ. Σε αυτή τη μικρή γειτονιά του πλανήτη που τη λένε Ελλάδα όμως, όπως ίσως γνωρίζετε οι παραδόσεις τιμούνται και ποτέ δε καταρρέουν. Γιορτάζοντας και τηρώντας τις παραδόσεις του έθνους, η «παραδοσιακή» καταστολή του Ελληνικού κράτους συνεχίστηκε με κάθε «επισημότητα». Οι επεμβάσεις του κράτους και κατά αυτή τη δεκαετία ήταν εξίσου σκληρές και διάχυτες. Τα Εξάρχεια δεν αποτελούν πλέον το «αποκλειστικό» πεδίο συγκρούσεων. Το 1989 γίνεται ένα «διάλλειμα» στη διακυβέρνηση της χώρας από το ΠΑΣΟΚ και την ολιγόμηνη  οικουμενική κυβέρνηση του 1989, με τη ΝΔ να αναλαμβάνει την εξουσία υπό τη πρωθυπουργία του Κ. Μητσοτάκη. Η καταστολή διαχέεται όχι μόνο στον πολεοδομικό ιστό της Αθήνας αλλά και σε άλλες πόλεις. Τέλη 1990 γίνονται εκατοντάδες καταλήψεις σχολείων σε όλη την Ελλάδα. Η κυβέρνηση και εν συνεχεία το παρακράτος τρομοκρατεί τους καταληψίες, πότε με εισαγγελικές παραγγελίες για λήξη των καταλήψεων και επεμβάσεις της αστυνομίας που συλλαμβάνουν παιδιά 14 και 15 ετών για να «συνετίσει» τους αγωνιστές μαθητές, και όταν δεν φτάνει το «μακρύ χέρι του κράτους», φτάνει αυτό του παρακράτους με την επιστράτευση  παρακρατικών-φασιστικών συμμοριών που απειλούν, δέρνουν και τρομοκρατούν τις νύχτες τους καταληψίες μαθητές. Αποκορύφωμα η δολοφονία του καθηγητή Λυκείου Νίκου Τεμπονέρα στη Πάτρα από τους παρακρατικούς νεοδημοκράτες Μαραγκό, Καλαμπόκα, στις 9 Γενάρη του 1991. Στην εξέγερση που ακολούθησε με αφορμή τη δολοφονία τις δυο επόμενες μέρες στην Αθήνα μετά από πανελλαδικό συλλαλητήριο για τη δολοφονία το οποίο δέχτηκε επίθεση από εκατοντάδες ΜΑΤαδες, 5 άτομα εγκλωβίζονται και καίγονται ζωντανά στο κτήριο του «Κ. Μαρούση»  από φωτιά η οποία ξεκίνησε από δακρυγόνα που τα ΜΑΤ εκτόξευσαν μέσα στο κτήριο. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κρατά 3 χρόνια και το βασικό της «έργο» είναι η άγρια καταστολή από τα ΜΑΤ όσων αγωνίζονται , «τιμώντας» την λιγοστή πια εργατική (και υποψήφια άνεργη) τάξη με άφθονο ξύλο. Από τους απεργούς της «Ολυμπιακής», μέχρι αυτούς της «ΕΑΣ», της «Πειραϊκής-Πατραϊκής», της «Πιρέλλι», κλπ.

1994-2004. «σοσιαλιστική ανάπτυξη». Καταστολή με… στυλ κοινωνικό.

Τέλη του ’93 το ΠΑΣΟΚ επανέρχεται στην εξουσία παρουσιάζοντας το «δημοκρατικό-σοσιαλιστικό» του προσωπείο για μια ακόμη φορά: Εισβολή στην ΑΣΟΕΕ, σύλληψη 52 αναρχικών και την καταδίκη τους σε 8 μήνες φυλάκιση τον Αύγουστο του ’94. Πολυάριθμες συλλήψεις αναρχικών έξω από το Πολυτεχνείο στις 17/11/1994 αφού προηγούμενα έγινε εισβολή σε τέσσερις καταλήψεις στέγης με συνολικό αριθμό συλλήψεων 96 ατόμων.
Το Χειμώνα του 1995 το άσυλο καταλύεται για δεύτερη φορά στα μεταπολιτευτικά χρονικά. Με αφορμή τη πολυήμερη εξέγερση στα κολαστήρια των ελληνικών φυλακών, γίνεται κατάληψη στο Πολυτεχνείο από αναρχικούς και αντιεξουσιαστές σε ένδειξη αλληλεγγύης στους εξεγερμένους φυλακισμένους. Το κράτος με εντολή των Πασοκικών διαχειριστών του, άρουν το άσυλο και οι σιδερόφρακτες ορδές των ΜΑΤ πανηγυρίζοντας  εισβάλουν στο χώρο του Πολυτεχνείου και συλλαμβάνουν 504 αναρχικούς.
Οι συλληφθέντες-αιχμάλωτοι στήνονται σε σειρές όπου κατά ομάδες οδηγούνται στις κλούβες έξω από τη κεντρική πύλη του Πολυτεχνείου, θυμίζοντας εικόνες από το γκέτο της Βαρσοβίας και το φόρτωμα των Εβραίων στα τραίνα προς το Άουσβιτς. Σημειολογική λεπτομέρεια: Ο «ένοπλος αγωνιστής» κατά της χούντας και υφυπουργός Δημοσίας Τάξης τότε, Σήφης Βαλυράκης είναι ο εμπνευστής της εισβολής όπως ο ίδιος επιβεβαίωσε σε μετέπειτα τηλεοπτική του συνέντευξη.
Η «σοσιαλιστική» καταστολή έχει ακόμη πολύ ξύλο να δώσει. Ενδεικτικά: Οι συγκρούσεις για τον ΑΣΕΠ που έγιναν πανελλαδικά το καλοκαίρι του ’95. Οι συγκρούσεις στη «θερμή» υποδοχή Κλίντον το 1999. Το Μάη του 2002 με πρωτοφανή αγριότητα οι κατασταλτικοί μηχανισμοί επιτίθενται στο Λιμάνι του Πειραιά σε βάρος των απεργών ναυτεργατών. Τότε κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Σημίτη χαρακτήριζαν τις κινητοποιήσεις ως «εκτροπή από τη νομιμότητα». Την ίδια χρονιά κτυπιούνται  αγρότες που προσπαθούν να φτάσουν στο μέγαρο Μαξίμου. Καταστολή από τα ΜΑΤ επίσης αγροτικών κινητοποιήσεων το 2002 με πλέον χαρακτηριστική την «επιχείρηση βουλκανιζατέρ» στη Θεσσαλία. Η βίαιη καταστολή της πορείας των συνταξιούχων έξω από το μέγαρο Μαξίμου,«το κοινωνικό πρόσωπο» του ΠΑΣΟΚ προς τη τρίτη ηλικία» σε όλη του τη «μεγαλοσύνη»! Παράλληλα, με την κατασταλτική τρομοκρατία, προχωρά και η λεηλασία των οικονομικών αποθεμάτων μέσω του «πάρτυ του χρηματιστηρίου» στο όνομα της ΠΑΣΟΚικής «ανάπτυξης», και η  εξαπάτηση του κόσμου. Η ουσιαστική ενίσχυση του νεοπλουτισμού μερίδας του κοινωνικού ιστού, ο καταναλωτισμός, η πλήρης εφαρμογή των κρατικών σχεδιασμών και η ενίσχυση των κεφαλαιούχων, τους οποίους υποτίθεται πως θα πολεμούσε όταν θα γινόταν κυβέρνηση, το 1981, δεν άφησαν και δεν αφήνουν κανένα περιθώριο ψευδαισθήσεων για το τι πρόκειται να ακολουθήσει κατά τη νέα περίοδο της πρωθυπουργίας Σημίτη και  της Πασοκικής διαχείρισης με αποκορύφωμα το μεγάλο φαγοπότι των Ολυμπιακών αγώνων του 2004. Το «δημοκρατικό έργο» του ΠΑΣΟΚ  σφραγίζεται με την ψήφιση του νόμου «για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας», γνωστού και ως «αντιτρομοκρατικού νόμου» που εισηγήθηκε ο τότε υπουργός Δημοσίας Τάξης 
(και σήμερα «προστασίας του πολίτη») Μ. Χρυσοχοϊδης.

2004-Σήμερα. Και τα Εξάρχεια; «το αυτόνομο κράτος» βρυχάται…

Το 2004, η ΝΔ με τον Κώστα Καραμανλή έρχεται στην εξουσία (για τη τυπική εναλλαγή διαχείρισης  του κράτους).
Τα Εξάρχεια ξαναβρίσκουν τη «χαμένη αίγλη» τους στα πρωτοσέλιδα των αστικών ΜΜΕ με αφορμή τις φοιτητικές κινητοποιήσεις του 2007 και τον «στρατηγό άνεμο» Βύρων Πολύδωρα στην ηγεσία του υπουργείου Δημοσίας Τάξης, ο οποίος θέλοντας να προσδώσει μια αρχαϊκή «αύρα» στα μαντρόσκυλα της ΕΛ.ΑΣ. τους ονομάζει χαϊδευτικά «πραίτορες». Ο Βύρων (γνωστός αρχαιολάτρης, διανοούμενος, και ποιητής) ομολογεί  σε μια στιγμή σπάνιας ειλικρινείας για πολιτικό, αυτό που όλος ο κόσμος ξέρει: «Μη χτυπάτε την αστυνομία. Οι αστυνομικοί οπλοφορούν, είναι και αυτοί άνθρωποι οι οποίοι μπορεί να απολέσουν τη ψυχραιμία των». Την «απώλεια ψυχραιμίας» την διαπιστώσαμε το Δεκέμβρη του 2008 με τη δολοφονία του 15 ετών Αλέξη Γρηγορόπουλου από τον ειδικό φρουρό της ΕΛ.ΑΣ. Επαμεινώνδα Κορκονέα.
«Ρητορεύοντας»  στη Βουλή ο Βύρων Πολύδωρας  χαρακτηρίζει επισήμως την περιοχή «άβατον» για την ΕΛ.ΑΣ. (27/4/07). Ένα μήνα μετά τα μεγάλα φοιτητικά συλλαλητήρια, η κυβέρνηση Καραμανλή, οι υπηρεσίες ασφαλείας και οι επικοινωνιακοί συνοδοιπόροι τους (ΜΜΕ) ετοιμάζονται κατά τα φαινόμενα να πάρουν τη ρεβάνς για τον ξεσηκωμό των φοιτητών το ίδιο έτος. Εφημερίδες και κανάλια δεν άργησαν να εντοπίσουν την εστία του «κακού» των φοιτητικών συγκρούσεων για το άρθρο 16, στα οικοδομικά τετράγωνα μεταξύ Σόλωνος και Στρέφη:  Για «κράτος των Εξαρχείων» μιλά η «Espresso» (30/4/), «300 “αναρχοληστές” των Εξαρχείων» βλέπει η «Καθημερινή» (29/4/), «μετατροπή ολόκληρων περιοχών της πρωτεύουσας σε ανοχύρωτες γειτονιές» διαπιστώνει ο Πρετεντέρης στο «Βήμα» (29/4/), «”ανεξάρτητο κράτος” από τους κουκουλοφόρους των Εξαρχείων» ανακαλύπτει, τέλος, το «Πρώτο Θέμα» (29/4/), εξηγώντας πως: «αστυνομικοί μιλάνε πλέον ανοιχτά για αναβίωση της προ του 1990 ανεξέλεγκτης κατάστασης». Το «αυτόνομο κράτος των Εξαρχείων» για μια ακόμη φορά, «απειλεί» να «καταλάβει την επικράτεια και να καταλύσει το κράτος». Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται οι περιγραφές των σχεδίων της ΕΛ.ΑΣ. Παρά τις διαφωνίες τους όσον αφορά την επιχειρησιακή ονομασία της επερχόμενης εκκαθάρισης («Τρίαινα», «Εξάρχεια» ή κάτι άλλο), τα ρεπορτάζ διακρίνονται κι εδώ από ενιαία ορολογία: «εισβολή» των ΜΑΤ στους «θυλάκους» της αναρχίας» («Ελ. Τύπος», 27/4), «εισβολή μακράς διαρκείας» στα Εξάρχεια» («Espresso», 29/4), «κατάλυση του “αβάτου” της πλατείας» («Βήμα», 29/4). Όπως ακριβώς αρμόζει, δηλαδή, σε πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον μιας εδαφικά καθορισμένης, κυρίαρχης επικράτειας. Το σχέδιο της «εισβολής», όπως αναλύεται στον φιλοκυβερνητικό «Ελεύθερο Τύπο» (27/4), αποτελεί άλλωστε αντιγραφή των κλασικών «μπλόκων» της Κατοχής: «Οι έφοδοι θα εκδηλωθούν μέσω των τριών βασικών οδών που καταλήγουν στην ομώνυμη πλατεία, προκειμένου να συμπιεστούν οι θαμώνες προς το κέντρο και να ακολουθήσουν μαζικές προσαγωγές και συλλήψεις».

Πρόλογος αντί επίλογου

Το παραπάνω κείμενο προσπαθεί να πληροφορήσει τον αναγνώστη μέσα από μια ιστορική αναδρομή. Εστιάζει λίγο παραπάνω στη δεκαετία του 1980-90 την οποία θεωρούμε σημαντική για τις μετέπειτα εξελίξεις, στις μεθόδους καταστολής του κράτους, που με οδηγό τα Εξάρχεια ασκήθηκαν όχι μόνο στον αστικό χώρο της Αθήνας, αλλά και των άλλων τριών μεγάλων αστικών κέντρων (Θεσ/νίκη-Πάτρα-Ηράκλειο), οι οποίες συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
Τα Εξάρχεια και οι κάτοικοι του έχουν αποδείξει ότι όχι μόνο δεν υποτάσσονται στην επί 35 σχεδόν χρόνια μόνιμη καταστολή, αλλά συνεχίζουν δυναμικά να δημιουργούν μικρές «νησίδες ελευθερίας» όπως παράδειγμα το αυτοδιαχειριζόμενο πάρκο στη Ναυαρίνου, τα κοινωνικά-πολιτικά και αλληλέγγυα στέκια, τα εναλλακτικά καταστήματα-συλλογικότητες που βρίσκονται στη περιοχή κ.λπ. επιμένοντας ενάντια στη βαρβαρότητα του κράτους όχι μόνο να υπάρχουν αλλά να αντιστέκονται. Γιατί είναι ένα «ζωντανό» κομμάτι (ίσως το πιο ζωντανό) του πολεοδομικού ιστού της Αθήνας. Και όπου υπάρχει ζωή: «ο θάνατος δεν θα έχει πια εξουσία».
*Για τη συγγραφή του άρθρου χρησιμοποιήθηκαν εκτενή αποσπάσματα από:
Άρθρο της δημοσιογραφικής ομάδας Ιός:
ΕΞΑΡΧΕΙΑ 1984-2007. Η ιστορία ενός ψευδοκράτους
http://archive.enet.gr/online/online_print?id=42797740
Εξάρχεια reloaded… Η καταστολή ως έργο τέχνης (αντιεξουσιαστική περιοδική έκδοση Black Out. Θεσσαλονίκη 2007, τεύχος#9)
Το ΠΑΣΟΚ είναι πάλι εδώ!
(Ε. από συλλογικότητα anarchypress και Συσπείρωση Αναρχικών. 23/10/09)
http://www.anarchypress.gr/
από την εφημερίδα δρόμου ΑΠΑΤΡΙΣ

Πηγή αφιερώματος : http://decontrol-archive.espivblogs.net

Τρίτη 2 Αυγούστου 2011

"Ελλάδα: H Eυρωπαϊκή εκδοχή του Δόγματος Σοκ. Στην αυγή μιας νέας αδιευκρίνιστης εποχής", του Κώστα Σβόλη
























[ Το συγκεκριμένο κείμενο έχει γραφτεί για τις ανάγκες ενημέρωσης συντρόφων στο εξωτερικό, σχετικά με την κατάσταση στην Ελλάδα.]

Όσα μέτρα έχει βιώσει από το 2010 μέχρι σήμερα ο ελληνικός λαός, αποτελούν ένα μικρό πρόλογο μπροστά στο τσουνάμι της κοινωνικής πτώχευσης και εξαθλίωσης που του έχουν για κύριο πιάτο το κεφάλαιο και η εκλεκτή του κυβέρνηση, το ΔΝΤ και το διευθυντήριο της Ε.Ε.

Η επίσημη ανεργία έχει ξεπεράσει το 16%, ενώ η πραγματική είναι πάνω από το 20%, στην νεολαία τα πράγματα είναι δραματικά με την ανεργία να αγγίζει το 40%, ενώ μέχρι το τέλος του 2011 υπολογίζεται ότι οι άνεργοι θα ξεπεράσουν το 1.000.000. Το εργατικό εισόδημα μειώνεται συνεχώς και υπολογίζεται ότι στην τριετία 2010- 2012 θα έχει μια πτώση 30%. Από τις μειώσεις των μισθών και των συντάξεων στο δημόσιο τομέα, έχουμε περάσει στην δραματική μείωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα με την κατάργηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας την κατάργηση των υπερωριών και την εφαρμογή των ελαστικών και επισφαλών σχέσεων εργασίας. Για τους νέους μέχρι 25 ετών τα αφεντικά μπορούν να τους απασχολούν με το 80% του κατώτατου μισθού. Ο νέος ασφαλιστικός νόμος από την μία μειώνει τις συντάξεις και από την άλλη αυξάνει τα απαιτούμενα χρόνια εργασίας και το όριο ηλικίας για να αποκτήσει κάποιος δικαίωμα σύνταξης ( 40 χρόνια εργασίας, 65 έτος ηλικίας ελάχιστες προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη). Παράλληλα οι αλλαγές στο σύστημα υγείας επιβαρύνουν τους συνταξιούχους και τους εργαζόμενους με μεγαλύτερη συμμετοχή στο κόστος των φαρμάκων και της νοσηλείας. Φυσικά δεν μιλάμε για τους άνεργους, τους κοινωνικά αποκλεισμένους και τους μετανάστες που ουσιαστικά βρίσκονται έξω από το δίχτυ προστασίας του συστήματος της δημόσιας υγείας.


Ταυτόχρονα τεράστιο πλήγμα έχουν δεχθεί οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ειδικά του λιανικού εμπορίου με το ποσοστό των κλειστών επιχειρήσεων στο κέντρο της πρωτεύουσας να έχει αυξηθεί από 17% που ήταν τον Αύγουστο του 2010, σε 23,4% σήμερα. Την τριετία 2010- 13 θα κλείσουν 200.000 μικρές επιχειρήσεις και θα χαθούν από αυτές πάνω από 350.000 θέσεις εργασίας, συνυπολογιζομένων των εργοδοτών. Ταυτόχρονα η Ελλάδα παραμένει η τρίτη χώρα στην Ε.Ε. σε σχέση με το ύψος του πληθωρισμού, ο οποίος στην αρχή του χρόνου διαμορφωνότανε κοντά στο 5% (όταν στην ευρωζώνη την ίδια περίοδο ήταν 2,2%), με την ακρίβεια να χτυπάει το κόκκινο σε πολλά βασικά είδη επιβίωσης και την ύφεση να είναι σχεδόν σταθερά στο 3,9%. Η δραματική αύξηση των άμεσων φόρων στα βασικά προϊόντα λαϊκής κατανάλωσης, αλλά και η αύξηση του φόρου εισοδήματος και στα μικρά περιουσιακά στοιχεία, μαζί με την αύξηση των επιτοκίων των στεγαστικών δανείων μειώνουν ακόμα πιο πολύ τα λαϊκά εισοδήματα. Έχουμε επιβολή κεφαλικού φόρου στους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και στους επισφαλώς εργαζόμενους που πληρώνονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών. Από την άλλη τα μεγάλα εισοδήματα, το ντόπιο κεφάλαιο και οι πολυεθνικές εταιρίες συνεχίζουν να φοροδιαφεύγουν επιδεικτικά και να χρωστάνε τεράστια ποσά στα ασφαλιστικά ταμεία. Η φορολογική μεταρρύθμιση που γίνεται στο όνομα των «επενδύσεων» δημιουργεί φοροελαφρύνσεις για το κεφάλαιο και φοροεπιδρομή για τα λαϊκά και μικρομεσαία εισοδήματα. Την ίδια ώρα οι καταθέσεις των ελλήνων μεγαλοκαταθετών στις Ελβετικές τράπεζες φτάνουν το ποσό των 600 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που μπορεί να καλύψει δυο φορές το ελληνικό δημόσιο χρέος!


Με την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος και του εφαρμοστικού νόμου η κυβέρνηση ετοιμάζεται να περάσει στην δεύτερη φάση που αφορά το μεγάλο ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου της χώρας και την διάλυση του σχεδόν έτσι και αλλιώς ανύπαρκτου κράτους πρόνοιας.


Οι πιο τραγικές συνέπειες θα προέλθουν από την διάλυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Στόχος είναι η μείωση των δαπανών για την υγεία κατά 75 εκατομμύρια ευρώ ως το τέλος του 2012 και άλλα 150 εκατομμύρια ευρώ από το 2012 ως το 2015. Φυσικά αυτή η «εξοικονόμηση» χρημάτων δεν θα γίνει με την καταπολέμηση την υπερτιμολόγησης του υγειονομικού υλικού και τον φαρμάκων, την κατάργηση των μιζών και τις διαφθοράς ανάμεσα στις διευθύνσεις των νοσοκομείων και τις φαρμακευτικές εταιρίες, ούτε με την μείωση των πλούσιων αμοιβών των διαφόρων μάνατζερ των νοσοκομείων, αλλά εις βάρος της υγείας του ελληνικού λαού. Θα γίνει με την μείωση των δημόσιων νοσοκομείων από 137 που είναι σήμερα σε 83, τον διαθέσιμων σε λειτουργία κρεβατιών από 36.000 σε 32.000 και την εκχώρηση 550 από αυτά σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες για οικονομική εκμετάλλευση. Επίκειται συγχώνευση κλινικών μέσα στα νοσοκομεία που θα μείνουν, πράγμα που θα οδηγήσει σε τεράστια μείωση του επιπέδου των υπηρεσιών που θα μπορούν να προσφέρουν τα νοσοκομεία. Υπολογίζεται ότι τα επόμενα χρόνια θα γίνουν απολύσεις 9.000 γιατρών και 26.000 νοσηλευτών. Ειδικά η επαρχία θα ερημοποιηθεί από τις υγειονομικές υπηρεσίες. Και ενώ η κυβέρνηση διέθεσε το ποσό τον 80 εκατομμυρίων ευρώ για την διεξαγωγή της φιέστας των παραολυμπιακών αγώνων, την ίδια στιγμή καταργεί μια σειρά από σχολεία ειδικής αγωγής οδηγώντας στον κοινωνικό αποκλεισμό χιλιάδες άτομα ΑΜΕΑ και αυξάνει την οικονομική συμμετοχή τους στην αγορά του απαραίτητου για τις ανάγκες τους εξοπλισμού.


Παρόμοιες αλλαγές προωθούνται και στην εκπαίδευση με συγχωνεύσεις των σχολείων, που ειδικά στην επαρχία θα οδηγήσει στο αποκλεισμό των παιδιών ακόμα και από την βασική εκπαίδευση. Ενώ στην τριτοβάθμια εκπαίδευση καταργείται η αυτοτέλεια και η αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων, τα οποία καλούνται να λειτουργήσουν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και κάτω από την εποπτεία μάνατζερ, άσχετων με το επιστημονικό τους περιεχόμενο. Το επίπεδο των σπουδών υποβαθμίζεται και μέσω των περικοπών στα δικαιώματα τις σίτισης της στέγασης και των δωρεάν συγγραμμάτων, ανοίγει σιγά σιγά ο δρόμος για την επιβολή διδάκτρων.


Και ενώ ο δημόσιος φορέας τηλεπικοινωνιών έχει πλέον ξεπουληθεί ουσιαστικά ολοκληρωτικά στους Γερμανούς, ετοιμάζονται να ξεπουληθούν όλα τα φιλέτα του δημόσιου πλούτου, με πρώτα και καλύτερα την ενέργεια και το νερό, την εκμετάλλευση των μεταλλευτικών κοιτασμάτων, τις παραλίες, δημόσια γη για τουριστική εκμετάλλευση και ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε, μέχρι και για αρχαιολογικούς χώρους έχει ακουστεί. Η κυβέρνηση έχοντας στα χέρια της τον νόμο fast track και το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Δημοσίου Α.Ε. μπορεί να συνεχίσει το καταστροφικό έργο χωρίς να εμποδίζεται από το σύνταγμα της χώρας, τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες, τις μελέτες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και ό,τι άλλο θα μπορούσε να αναστείλει την κερδοφορία της λεηλασίας του κεφαλαίου που κρύβεται κάτω από το ωραιοποιημένο τίτλο «επενδύσεις». Οι επενδυτές, ντόπιοι και ξένοι, δεν είναι άλλοι από αυτούς που έφεραν την χώρα σε αυτή την κατάσταση και τώρα θα μπορέσουν να βγάλουν και νέα κέρδη αγοράζοντας για ένα κομμάτι ψωμί δημόσιο πλούτο που θα τους αποφέρει υψηλά κέρδη με ελάχιστό κόστος και ρίσκο.


Το κόστος για την κοινωνία θα είναι πολλαπλό. Όχι μόνο θα χαθούν τα έσοδα του δημοσίου και άρα θα αυξηθεί το δημόσιο έλλειμμα, όχι μόνο θα ακριβύνουν τα τιμολόγια και θα χειροτερέψουν οι παρεχόμενες υπηρεσίες και προϊόντα των δημόσιων αγαθών που θα ιδιωτικοποιηθούν, αλλά βασικά η εκμετάλλευση θα γίνει με τέτοιους ληστρικούς όρους, ώστε το κεφάλαιο, για να εξασφαλίσει όσο δυνατόν μεγαλύτερη κερδοφορία, θα οδηγήσει στην υπερεκμετάλλευση των πόρων, την καταστροφή του περιβάλλοντος, στην αύξηση της μόλυνσης, υπονομεύοντας τις ίδιες τις μελλοντικές δυνατότητες της κοινωνίας να ικανοποιεί τις ανάγκες της μέσα από την σχέση της με την φύση και το περιβάλλον. Θα αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι στην Μ. Βρετανία μετά την ιδιωτικοποίηση των εταιρειών παροχής νερού, ο προϋπολογισμός για την επισκευή των δικτύων μειώθηκε περισσότερο από 50% οδηγώντας σε δραματική αύξηση των διαρροών. Αυξήθηκε το τιμολόγιο κατά 36% μέσα σε μια δεκαετία. Τα κέρδη των επενδυτών αυξήθηκαν 14,7% μέσα σε μια οκταετία. Δύο εκατομμύρια κάτοικοι είχαν εκπρόθεσμους λογαριασμούς, διακόπηκε η υδροδότηση σε περισσότερα από 18.500 νοικοκυριά και χάθηκαν 50.000 θέσεις εργασίας.


Έτσι μέσα από την ελαχιστοποίηση του εργατικού εισοδήματος και των εργατικών δικαιωμάτων, την συρρίκνωση της μικρής ιδιοκτησίας και της αυτόπασχόλησης, και την λεηλασία του δημόσιου πλούτου και τις φύσης, η ελληνική κοινωνία θα αποκτήσει τα χαρακτηριστικά που έχουν ορισμένες κοινωνίες της νότιας Αμερικής . Η οικονομική πόλωση ανάμεσα στον υπέρογκο πλούτο από την μια και την λαϊκή ανέχεια από την άλλη, θα οδηγήσει στην διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και τον γενικευμένο κοινωνικό κανιβαλισμό. Το «οικονομικό θαύμα» των δυο προηγούμενων δεκαετιών που οδήγησε την Ελλάδα στην ΟΝΕ και το ευρώ, βασίστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό την υποτιμημένη εργασία των εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών που εργάστηκαν κάτω από άθλιες συνθήκες, σε καθεστώς παρανομίας και με χαμηλές αμοιβές και είχε ως σύμβολο του τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004, που εκτός από το τεράστιο χρέος μας άφησαν και αρκετά πτώματα μεταναστών εργατών (την περίοδο κατασκευής των ολυμπιακών έργων, τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα υπολογίζονταν σε τρία την εβδομάδα).


Τώρα που η κρίση μαστίζει την χώρα οι μετανάστες και οι μετανάστριες που ως τώρα είχαν σηκώσει στις πλάτες τους το βάρος την οικονομικής ανάπτυξης, δουλεύοντας στις πιο σκληρές και κακοπληρωμένες δουλειές( οικοδομή, εργάτες γης, οικιακοί βοηθοί, αλιεργάτες κλπ) μετατρέπονται στα πρώτα θύματα όχι μόνο της ανεργίας, αλλά και του κοινωνικού κανιβαλισμού. Το κράτος αξιοποιεί την ρητορική, αλλά και τις ρατσιστικές επιθέσεις των ακροδεξιών και φασιστικών συμμοριών ενάντια στους μετανάστες για να διοχετεύσει την αγανάκτηση του κόσμου σ’ έναν γενικευμένο πόλεμο των «από κάτω» μεταξύ τους που παίρνει την μορφή του πολέμου όλων εναντίον όλων, ώστε αυτή η αγανάκτηση να μην μετατραπεί σε δύναμη ανατροπής των «από πάνω».


Το όλο σκηνικό έρχεται να συμπληρώσει η μετατροπή της Ελλάδας σε ανάχωμα των μεταναστευτικών ρευμάτων προς την υπόλοιπη Ευρώπη, ρόλος που της επιβλήθηκε με την συνθήκη Δουβλίνο 2. Χιλιάδες μετανάστες που σκοπό έχουν να περάσουν σε άλλες χώρες της Ε.Ε. εγκλωβίζονται στην Ελλάδα, χωρίς να υπάρχουν οι παραμικρές δομές φιλοξενίας και ένταξης στην κοινωνία, χωρίς να υπάρχουν οι προοπτικές να βρουν κάποια δουλειά που θα τους εξασφάλιζε μια στοιχειώδη διαβίωση. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι στοιβάζονται στις ήδη υποβαθμισμένες- από την εγκατάλειψη του κράτους και την ερημοποίηση της κρίσης- γειτονιές της Αθήνας και άλλων μεγάλων πόλεων προσπαθώντας να επιβιώσουν ή δημιουργούν πρόχειρους καταυλισμούς έξω από τα λιμάνια- εξόδους προς την Ευρώπη- της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας, ελπίζοντας να μπορέσουν να επιβιβαστούν κρυμμένοι στις ρόδες κάποιου φορτηγού, προτιμώντας να ρισκάρουν τη ζωή τους για να ξεπεράσουν την μιζέρια και την ανέχεια.


Δημιουργείται έτσι ένα ζοφερό κλίμα μέσα στο οποίο η εγκληματικότητα, τα ναρκωτικά, η πορνεία, ο πόλεμος των συμμοριών και φυσικά και πιο αναβαθμισμένα το αυγό του φιδιού, ο φασιστική βία, η αστυνομική καταστολή, θα αποτελέσουν στοιχεία του βιοπολιτικού ελέγχου των κυβερνώντων πάνω στα κομμάτια του πληθυσμού, μεταναστών και ντόπιων, τα οποία θα πετιούνται έξω από τον κοινωνικό ιστό λόγο κρίσης. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ευκαιρία, γύρω από το αίτημα της ασφάλειας, να ανασυγκροτηθεί η νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος που τώρα βρίσκεται στο ναδίρ της. Μπορεί όλο αυτό να φαντάζει κάπως υπερβολικό για τα ελληνικά δεδομένα αυτή την στιγμή, αλλά δεν πρέπει να το τοποθετούμε στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, αφού άλλωστε πρόκειται για μορφές «διαχείρισης» που τις έχουμε δει να εφαρμόζονται σε χώρες όπως το Μεξικό. Μια άλλη τέτοιου τύπου «διαχείριση» της κρίσης θα μπορούσε να ήταν η εμπλοκή της Ελλάδας σε «εθνικού χαρακτήρα ζητήματα και περιπέτειες», πχ με αφορμή την εκμετάλλευση κοιτασμάτων στο Αιγαίο και την ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο και τον επαναπροσδιορισμό της εξωτερικής της πολιτικής προς το Ισραήλ. Είναι χαρακτηριστική η στάση που κράτησε η ελληνική κυβέρνηση στην παρεμπόδιση του στόλου Free Gaza. 

 

Το απόνομιμοποιημένο πολιτικό σύστημα

Όμως αυτή την στιγμή το πολιτικό σύστημα μοιάζει πολύ αδύναμο για να μπορέσει να ενεργοποιήσει τέτοιους είδους μηχανισμούς, προς το παρόν μοιάζει να εξαντλεί όλες τις δυνάμεις του στην προσπάθεια εφαρμογής των τριών πυλώνων της οικονομικής ισοπέδωσης που αναφέραμε πιο πριν. Στην τελευταία δημοσκόπηση, που ουσιαστικά επικυρώνει και όλες τις προηγούμενες, η αδιευκρίνιστη ψήφος μετριέται στο 35%, αλλά ακόμα και με την αναγωγή τα ποσοστά των δύο μεγάλων κομμάτων κινούνται ανάμεσα στο 27-25%, χωρίς να δίνουν αυτοδυναμία σε κανένα κόμμα, με την συντηρητική αντιπολίτευση να προηγείται, και το 49,6% των ερωτηθέντων ναεγκρίνουν την δημόσιες διαμαρτυρίες εναντίον των βουλευτών που ψήφισαν το μνημόνιο και βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη της πολιτικής ζωής στην Ελλάδα. Η Αριστερά πάλι δεν φαίνεται να καρπώνεται με θεαματικό τρόπο αυτές τις φυγόκεντρες τάσεις του εκλογικού σώματος ενώ η αδυναμία της μοιάζει να είναι τόσο δομική, όσο και η κρίση του υπόλοιπού πολιτικού συστήματος.

Η κυβέρνηση του Παπανδρέου, που παραλίγο να παραιτηθεί μπροστά στην λαϊκή οργή κατά την διάρκεια της γενικής απεργίας και του αποκλεισμού της Βουλής στις 15 Ιουνίου, βρίσκεται πάνω σε κινούμενη άμμο. Δεν είναι μονάχα η ανεξαρτητοποίηση 5 βουλευτών από την αρχή της θητείας της μέχρι σήμερα, ούτε μόνο ο δημοσκοπικός της κατήφορός. Το βασικότερο είναι ότι διαρρηγνύει τις σχέσεις αντιπροσώπευσης με την κοινωνική της βάση και μάλιστα τον σκληρό της πυρήνα που είναι οι εργαζόμενοι στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι οποίοι εξασφάλιζαν και την πλειοψηφία του ΠΑΣΟΚ στα συνδικάτα, χωρίς όμως να μπορεί στην θέση τους να συγκροτήσει νέες συμμαχίες, με άλλα κοινωνικά στρώματα. Το ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται ακόμα στην εξουσία, οφείλεται μονάχα στις ισχυρές πιέσεις που δέχεται από τους εντολείς της στο εξωτερικό, αλλά και στα στηρίγματα της στο ελληνικό κεφάλαιο που ελέγχει τα ΜΜΕ. Παρ’ όλες τις φυγόκεντρες τάσεις στο κυβερνόν κόμμα, δεν έχουμε δει να συγκροτούνται ακόμα αξιόπιστες εναλλακτικές στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας.


Τα ερωτήματα που μπαίνουν είναι μέχρι πότε θα μπορεί να κυβερνάει το ΠΑΣΟΚ σηκώνοντας μόνο του όλο αυτό το πολιτικό κόστος και εάν θα υπάρχει ΠΑΣΟΚ και με ποια μορφή και εκλογική δύναμη μετά τις εκλογές, όποτε και εάν έρθουν αυτές. Αλλά το πιο ουσιαστικό είναι ποιες διεργασίες και δυναμικές θα αναπτυχθούν στην κοινωνική του βάση που αποσπάται μεν από την κομματική αντιπροσώπευση αλλά προς το παρόν παραμένει σιωπηρή και αδρανής.


Το συντηρητικό κόμμα της αντιπολίτευσης, η ΝΔ, μπορεί να καταψήφισε το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, αλλά ψήφισε την πλειοψηφία των άρθρων του εφαρμοστικού νόμου, προσπαθώντας έτσι να ικανοποιήσει τόσο τα αντιμνημονιακά αισθήματα των ψηφοφόρων του όσο και την απαίτηση των ευρωπαίων εταίρων για πολιτική συναίνεσης στα μέτρα. Μάταια όμως, και οι δύο έχουν μείνει δυσαρεστημένοι! Με δεδομένο ότι δεν μπορεί να συναινέσει σε μια συγκυβέρνηση με τον αιώνιο αντίπαλο του, το ΠΑΣΟΚ, χωρίς τεράστιο πολιτικό κόστος, είναι αναγκασμένο να ζητάει εκλογές, απευχόμενο όμως στα κρυφά την αυτοδυναμία, που έτσι και αλλιώς φαίνεται απίθανη.


Οι πολιτικές δυνάμεις των «πρόθυμων» που εκτείνονται σε όλο το φάσμα του πολιτικού συστήματος, από την άκρα Δεξιά (ΛΑΟΣ), την σκληρή νεοφιλελεύθερη Δεξιά(ΔΗ.ΣΥ.) και την πιο ρεφορμιστική εκδοχή της Αριστεράς (ΔΗ.ΑΡ.), αποτελούν τις εφεδρείες του πολιτικού συστήματος, στην πολύ πιθανή περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί. Η πιθανότητα μιας κυβέρνησης συνεργασίας ή εθνικής συνεννόησης είναι πολύ πιθανή, άσχετα είτε προέλθει από εκλογές είτε όχι. Τα μπαλαντέρ είναι πολλά (τα γκάλοπ δείχνουν βουλή με 9 κόμματα), οπότε πολλαπλασιάζονται και οι εναλλακτικές λύσεις. Φυσικά μια τέτοιου τύπου κυβέρνηση, στο όνομα μάλιστα της εθνικής ενότητας, θα περάσει πολύ πιο σκληρά μέτρα και δεν θα διστάσει να στηριχθεί ακόμα πιο πολύ στην ωμή βία των κατασταλτικών μηχανισμών.


Το ΚΚΕ παραμένει σταθερά στην γραμμή του απομονωτισμού και της περιχαράκωσης, όχι μόνο από τους άλλους πολιτικούς σχηματισμούς της Αριστεράς, αλλά και από τις όποιες κινηματικές διεργασίες και ζυμώσεις λαμβάνουν χώρα γύρω από τις διαδικασίες των πλατειών. Η μοναδική του στρατηγική συνοψίζεται στην αύξηση του εκλογικού του ποσοστού. Πέρα από τις επαναστατικές ρητορείες του, δεν χάνει στιγμή να κλείνει το μάτι στην αστική νομιμότητα, και αντίστοιχα να επιβραβεύεται από τα ΜΜΕ με τον τίτλο της σοβαρής, υπεύθυνης και περιφρουρημένης Αριστεράς. Ακόμα και όταν σε κάποιες απεργίες (πχ Ναυτικοί) σκληραίνει την στάση του, δεν δίνει προοπτική και συνέχεια στους αγώνες. Ως το πιο παλιό κόμμα στο πολιτικό στερέωμα ενδιαφέρεται πιο πολύ για την αναπαραγωγή του, παρά για τον καταλυτικό ρόλο που θα μπορούσε να παίξει σε ένα κίνημα ανατροπής, χαρακτηριστικό άλλωστε κάθε γραφειοκρατίας.


Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να τσαλαβουτάει στα θολά νερά των κινητοποιήσεων των πλατειών και της πλατείας Συντάγματος, παραμένει όμως δέσμιος όχι μόνο των εσωτερικών του αντιφάσεων και αντιπαραθέσεων, αλλά πιο πολύ μιας πολιτικής που ενώ μπορεί να φαντάζει κινηματική, στο δια ταύτα όμως αναζητάει τρόπους για την σωτηρία και όχι το ξεπέρασμα του υπάρχοντος συστήματος. Μπορεί να δέχεται τις επιθέσεις των ΜΜΕ ότι είναι ο πολιτικός χώρος που βρίσκεται πίσω από τις δημόσιες διαμαρτυρίες των πολιτών και την «βία» ενάντια στα κυβερνητικά στελέχη (εδώ και μερικούς μήνες τα κυβερνητικά στελέχη και οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν δημόσια χωρίς να γίνουν αποδέκτες των διαμαρτυριών των πολιτών), αλλά ταυτόχρονα το μόνο που προτείνει σε σχέση με την διέξοδο με την κρίση είναι ένα ρυθμιστικό σχέδιο λειτουργίας του χρηματιστικού κεφαλαίου, την επαναδιαπραγμάτευση του χρέους, αναπτυξιακά μέτρα, χωρίς να κάνει καμία ρηξικέλευθη πρόταση για τον κοινωνικό επαναπροσδιορισμό της παραγωγικής δραστηριότητας.


Όμως για πρώτη φορά η κοινωνική και πολιτική πόλωση και η ετερόκλητη αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος καταγράφεται στα γκάλοπ, δίνοντας στην ακροαριστερή ΑΝΤΑΡΣΥΑ 1,5-2% και στην νεοναζιστική ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ 1-1,5%. 

 

Υπάρχει αντίπαλο δέος;

Και όμως απέναντι σ’ αυτό το εφιαλτικό σκηνικό εμφανίζεται η λαϊκή αμφισβήτηση και ανυπακοή, χαοτική, μπερδεμένη, αμφιλεγόμενη, αντιφατική αλλά εμφανίζεται. Το ερώτημα είναι εάν θα συγκροτηθεί σε αντίπαλο δέος.

Οι οκτώ 24ώρες γενικές απεργίες που έχουν γίνει από την στιγμή που η χώρα μπήκε στο ΔΝΤ και η μια 48ώρη που έγινε τον Ιούνιο, δείχνουν την κοινωνική δυναμική, που δεν βασίζεται φυσικά στα παρακμασμένα και ανυπόληπτα κεντρικά συνδικάτα. Η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ έχουν βασικό κορμό τουςεργαζόμενους στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, αφού η συνδικαλιστική πυκνότητα στον ιδιωτικό τομέα δεν ξεπερνάει το 10%. Στην πραγματικότητα, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα άλλο από το κηρύσσουν, κάτω από την συνεχώς αυξανόμενη πίεση της εργατικής βάσης, κάποιες γενικές απεργίες. Έχουν αποκοπεί τελείως από τα στρώματα των συνδικαλισμένων εργαζομένων, και δεν μπορούν να οργανώσουν κανέναν σοβαρό εργατικό αγώνα. Ακόμα και σε κλάδους που βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα των ιδιωτικοποιήσεων και άρχισαν απεργίες διαρκείας (αστικές συγκοινωνίες, ΔΕΗ κλπ), οι συνδικαλίστικες ηγεσίες μπήκαν τροχοπέδη στους αγώνες και τους οδηγήσανε στον εκφυλισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τελευταία 48ώρη απεργία κηρύχτηκε κάτω από την πίεση των κινητοποιήσεων στην πλ. Συντάγματος και για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να χάσουν οι ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ και το ελάχιστο κύρος που τους έχει απομείνει.


Από την άλλη, τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί μια σειρά μαχητικών σωματείων βάσης κυρίως από αγωνιστές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και του Αναρχικού χώρου. Τα σωματεία αυτά αναφέρονται κυρίως στα επισφαλή κομμάτια του ιδιωτικού τομέα όπως: στους κούριερ, τους σερβιτόρους, τους εργαζόμενους στα τηλεφωνικά κέντρα, στους βιβλιουπάλληλους, στους καθηγητές στα φροντιστήρια, της μισθωτούς τεχνικούς κλπ. Τα σωματεία αυτά έχουν ως χαρακτηριστικά τους την μαχητική άμεση δράση, την αντιεραρχική δομή και μια έντονη αντικαπιταλιστική πολιτικοποίηση σε αντίθεση με την κομματικοποίηση των γραφειοκρατικών συνδικάτων. Είναι αρκετά μικρά συνδικάτα, θα έλεγε κανείς ότι είναι προπλάσματα συνδικάτων, αλλά έχουν πολύ σοβαρές επιτυχίες στην δράση τους. Δίνουν μάχες ενάντια στις απολύσεις, για την υπογραφή κλαδικών ΣΣΕ και για την κατάκτηση επιμέρους δικαιωμάτων όπως επιδόματα σε διάφορες ειδικότητες κλπ. Η δύναμη τους είναι ότι στις κινητοποιήσεις τους ενάντια στα αφεντικά, στις οποίες το κύριο όπλο εκτός από την απεργία είναι και το μποϊκοτάζ, καταφέρνουν να κινητοποιήσουν μεγάλο κομμάτι αλληλέγγυων αγωνιστών από το ευρύτερο αντικαπιταλιστικό κίνημα. Ταυτόχρονα η εξωκοινοβουλευτική αριστερά έχει σχετικά αξιόλογες δυνάμεις στους εκπαιδευτικούς, τους νοσοκομειακούς γιατρούς και στους ΟΤΑ, στο ΥΠ.ΠΟ. κλπ. Όμως στην σημερινή συγκυρία η δράση τους βρίσκει σοβαρά εμπόδια, από την μια έχουν να αντιμετωπίσουν την κατάργηση των διαπραγματεύσεων για τις ΣΣΕ, που ψήφισε η κυβέρνηση και από την άλλη ένα τεράστιο κύμα απολύσεων που σε συνδυασμό με την μεγάλη ανεργία, κάνει τους αγώνες για τις επαναπροσλήψεις πολύ δύσκολους.


Δεν θα μπορούσε να παραλείψει κανείς και μια ακόμα σειρά κοινωνικών αγώνων, οι οποίοι αποκτάνε όλο και πιο ριζοσπαστική φυσιογνωμία. Χαρακτηριστικοί είναι ο αγώνας των 300 εργατών μεταναστών εργατών για το θέμα των αδειών παραμονής και των κατοίκων της Κερατέας ενάντια στην κατασκευή χωματερής στην περιοχή τους. Πρόκειται για αγώνες που συγκροτούνται από τα κάτω και πολλές φορές παίρνουν συγκρουσιακό χαρακτήρα και διακρίνονται από μια έντονη διάθεση αμφισβήτησης της κεντρικής εξουσίας και των αποφάσεων της.


Η ύπαρξη οργανώσεων της άκρας Αριστεράς, αλλά κυρίως ενός ευρύτερου αντικαπιταλιστικού χώρου με έντονα Αυτόνομα, Αντιεξουσιαστικά και Αναρχικά χαρακτηριστικά, αποτελεί σίγουρα έναν πόλο έλξης αυτής της κοινωνικής αμφισβήτησης, πέρα από τα τεράστια προβλήματα και αντιφάσεις που υπάρχουν, με κυρίαρχα αυτό του σεχταρισμού από την άκρα Αριστερά και της φετιχοποίησης της σύγκρουσης με τις μονάδες καταστολής, από την μεριά των Αναρχικών. Αν ο Δεκέμβρης του 2008 ήταν μια νεολαιίστικη εξέγερση όπου ο Αναρχικός και ευρύτερος Αντικαπιταλιστικός χώρος έβαλε την σφραγίδα του, σήμερα ήρθε η στιγμή να ξεπεράσει τον εαυτό του και την δικιά του «κανονικότητα», ξεκινώντας πρώτα από όλα από την διεύρυνση της κοινωνικής του αναφοράς πέρα από το κομμάτι της νεολαίας. Αφορμές σίγουρα για αυτό το άλμα θα δοθούνε πολλές το επόμενο διάστημα, από τις διεργασίες που ξεκίνησαν στην πλατεία Συντάγματος, μέχρι τους τοπικούς και μερικούς αγώνες και τις αντιστάσεις στις ιδιωτικοποιήσεις των δημόσιων αγαθών.


Η συμβολή του ευρύτερου Αντικαπιταλιστικού χώρου, όχι μόνο στους εργατικούς και κοινωνικούς αγώνες της επόμενης περιόδου, αλλά και στις μορφές και τις δομές κοινωνικής αλληλεγγύης και αναπαραγωγής, ώστε να μπορέσει η κοινωνία να σταθεί στα πόδια της μέσα σε ένα σκηνικό κοινωνικής πτώχευσης, θα είναι κομβική τόσο για την ίδια την κοινωνία, όσο και για την πολιτική ύπαρξή του Αντικαπιταλιστικούχώρου. Από την υπεράσπιση και τηνδιεύρυνσητου κοινωνικού χαρακτήρα των δημόσιων αγαθών και πόρων που η κυβέρνηση θέλει να ξεπουλήσει, μέχρι την ανασύσταση κομματιών του παραγωγικού τομέα για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών έξω από τα κριτήρια της αγοράς, είναι θέματα που πρέπει να μπουν στην ημερήσια ατζέντα κάτω από ένα διαφορετικό πρίσμα, που θα συνδυάζει τις άμεσες απαντήσεις με την στρατηγική προοπτική. Στην πραγματικότητα είμαστε πολύ πίσω, οι δομές κοινωνικής αλληλεγγύης είναι εμβρυακές και πειραματικές, λειτουργώντας στο εσωτερικό των πολιτικών συλλογικοτήτων, ενώ οι προσπάθειες για παραγωγικές κολεκτίβες είναι ανύπαρκτες.


Τα ζητήματα είναι ανοικτά μπροστά μας, αλλά έτσι και αλλιώς η σκιά του μέλλοντος έχει πέσει πάνω μας.



Το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ : 
http://www.anarkismo.net/article/20114

Δευτέρα 25 Ιουλίου 2011

" ΤΙ ΕΧΩ ΝΑ ΧΑΣΩ? ΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟΛΥΤΩΣ…" , από την Ομάδα Καλλιτεχνών Πλατείας Συντάγματος
































ΤΙ ΕΧΩ ΝΑ ΧΑΣΩ??? ΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟΛΥΤΩΣ…
ΜΕΝΩ ΣΕ ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ 40 τ.μ. ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗ.
ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΧΙΟΝΙΑ, ΠΑΩ ΑΡΓΑ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΓΙΑ ΥΠΝΟ Ή ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΕΧΩ ΚΑΠΟΥ ΝΑ ΠΑΩ, ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ ΓΥΡΙΖΩ ΚΑΙ ΧΩΝΟΜΑΙ ΣΤΑ ΣΚΕΠΑΣΜΑΤΑ Ή ΚΑΘΟΜΑΙ ΜΕ ΤΟ ΜΠΟΥΦΑΝ.
ΘΥΜΑΜΑΙ ΠΟΥ ΔΥΟ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΜΟΥ ΗΡΘΑΝ ΓΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΡΑΤΗΣΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΑΚΑΤΑΣΤΑΤΑ... ΕΙΧΑ ΞΕΧΑΣΕΙ ΟΤΙ ΦΟΡΟΥΣΑ ΤΟ ΜΠΟΥΦΑΝ ΜΟΥ.. ΝΤΡΑΠΗΚΑ...

ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ ΔΕΝ ΑΠΑΝΤΑΩ ΣΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΣΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΝΟΥΜΕΡΑ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΖΕΨΟΥΝ ΛΕΦΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΤΟΥΣ... ΔΛΔ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ... ΜΕ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΣΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΟ ΚΛΕΙΝΩ ΓΙΑΤΙ ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΜΟΥ ΟΤΙ ΧΡΩΣΤΑΩ...

ΕΙΜΑΙ ΜΟΝΗ ΜΟΥ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΛΕΣΩ ΚΑΠΟΙΟΝ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ, Ή ΝΑ ΒΓΑΙΝΩ ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΕΞΩ... ΔΕΝ ΕΧΩ ΛΕΦΤΑ.... ΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ ΠΡΟΤΙΜΩ ΝΑ ΔΟΥΛΕΥΩ ΣΤΗΝ ΑΔΕΙΑ ΜΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΚΛΕΙΝΩ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ.. ΔΕΝ ΓΥΡΙΖΩ ΠΟΤΕ ΞΕΚΟΥΡΑΣΤΗ...
Η ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΜΟΥ ΜΕ ΠΑΤΑΕΙ ΣΤΟΝ ΛΑΙΜΟ ΓΙΑΤΙ ΞΕΡΕΙ ΟΤΙ ΕΧΩ ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕ ΞΕΦΤΥΛΙΖΕΙ... ΚΑΙ ΕΓΩ ΤΑ ΚΑΤΑΠΙΝΩ ΟΛΑ ΚΑΙ ΣΚΥΒΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΣΩ ΤΗΝ ΜΟΝΗ ΠΗΓΗ ΕΣΟΔΩΝ....
ΤΟ ΧΕΙΜΩΝΑ ΠΗΓΑ ΣΕ ΨΥΧΟΛΟΓΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ... ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΚΑΙ ΤΑΣΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ.... ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΚΑΤΑΠΙΩ ΟΥΤΕ ΤΟ ΣΑΛΙΟ ΜΟΥ.... ΤΙ ΕΙΡΩΝΙΑ ΕΕΕ? ΕΚΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΦΟΥ ΜΟΝΟ ΛΙΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΦΕΣ ΕΤΡΩΓΑ ΚΑΙ ΑΥΤΕΣ ΜΕ ΔΥΣΚΟΛΙΑ.... ΠΕΙΝΟΥΣΑ ΟΜΩΣ… ΚΑΙ ΕΧΩ ΠΕΙΝΑΣΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΜΟΥ… ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΗΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ…
Η ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΟΥ... ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΤΑΠΙΩ ΤΙΠΟΤΑ ΑΛΛΟ ΠΙΑ....
ΛΕΩ ΑΛΗΘΕΙΑ ΑΡΑΓΕ??? ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ???

ΣΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΟΠΩΣ ΖΩ??? ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΖΕΙΣ ΟΠΩΣ ΕΓΩ??? ΜΕ ΛΥΠΑΣΑΙ??? ΣΕ ΛΙΓΟ ΚΑΙΡΟ ΘΑ ΖΕΙΣ ΕΤΣΙ .... ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΤΙ ΞΕΡΩ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΝΩ ΣΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ.... ΕΧΩ ΣΥΝΗΘΙΣΕΙ.. ΕΣΥ??? ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΠΕΙΝΑΣΕΙΣ??? ΝΑ ΚΡΥΩΣΕΙΣ??? ΝΑ ΑΠΟΜΟΝΩΘΕΙΣ??? ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΟΥ??? ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΚΑΝΕΙΣ ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΑΥΤΟ??? ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣ ΤΩΡΑ??? ΤΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΕΙΣ ΙΣΩΣ.... ΘΑ ΛΥΠΟΘΥΜΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΝΑ... ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΡΑΣΗ... ΘΑ ΦΟΒΑΣΑΙ.... 




ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΖΕΙΣ ΕΤΣΙ??? ΟΧΙ??? ΑΝΤΙΣΤΑΣΟΥ...
...ΕΝΩΘΕΙΤΕ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ....

Πέμπτη 21 Ιουλίου 2011

"Τι είναι κίνημα;" από το Giorgio Agamben














Οι σκέψεις που ακολουθούν πηγάζουν από μια δυσφορία και προέκυψαν από μια σειρά ερωτήματα που μου δημιουργήθηκαν πρόσφατα όταν βρέθηκα σε μία συνάντηση στη Βενετία με τον Tόνι [Νέγκρι], τον Καζαρίνι κ.λπ. Μια λέξη επανερχόταν διαρκώς σε αυτή τη συνάντηση: κίνημα. Πρόκειται για μια λέξη με μακρά ιστορία στην παράδοσή μας. Στο βιβλίο του Tόνι για παράδειγμα αυτή η λέξη ξεπηδά στρατηγικά κάθε φορά που το πλήθος χρειάζεται έναν ορισμό, για παράδειγμα όταν η έννοια του πλήθους πρέπει να αποσυνδεθεί από το ψευδοδίλημμα μεταξύ κυριαρχίας και αναρχίας.
Η δυσφορία μου οφειλόταν στο ότι πρώτη φορά συνειδητοποίησα πως, όσοι χρησιμοποιούν αυτή η λέξη, δεν την ορίζουν ποτέ.
Θα μπορούσα να μην την ορίσω ούτε εγώ. Στο παρελθόν χρησιμοποίησα ως άρρητο κανόνα της πρακτικής σκέψης μου τη φόρμουλα: «όταν το κίνημα υπάρχει, κάνε σαν να μην υπάρχει, και όταν δεν υπάρχει κάνε σαν να υπάρχει». Δεν ήξερα όμως τι σήμαινε αυτή η λέξη. Όλοι μοιάζουν να την κατανοούν, αλλά κανένας δεν την ορίζει.
Για παράδειγμα, από πού προέρχεται αυτή η λέξη; Γιατί μια αποφασιστική πολιτική βαθμίδα ονομάστηκε «κίνημα»; Τα ερωτήματά μου προκύπτουν από αυτή τη συνειδητοποίηση, ότι δεν είναι δυνατό να αφεθεί αυτή η έννοια χωρίς ορισμό, πρέπει να σκεφτούμε πάνω στο κίνημα επειδή αυτή η έννοια είναι το «αδιανόητό» μας, και εφ’ όσον παραμένει τέτοιο μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις επιλογές και τις στρατηγικές μας. Δεν πρόκειται απλώς για ένα φιλολογικό ενδοιασμό λόγω του ότι η ορολογία είναι η ποιητική, άρα η παραγωγική στιγμή της σκέψης, ούτε θέλω να το κάνω επειδή δουλειά μου είναι να ορίζω έννοιες, από συνήθεια. Πραγματικά θεωρώ ότι η άκριτη χρήση των εννοιών μπορεί να ευθύνεται για πολλές ήττες. Προτίθεμαι λοιπόν να αρχίσω μια έρευνα με στόχο να ορίσουμε αυτή την λέξη. Θα αρχίσω με μερικές βασικές θεωρήσεις, ως προσανατολισμό για τη μελλοντική έρευνα.
Πρώτα, μερικά πεζά ιστορικά στοιχεία: η έννοια του κινήματος, η οποία στις επιστήμες και τη φιλοσοφία έχει μια μακροχρόνια ιστορία[1], στην πολιτική αποκτά μια ειδική τεχνική σημασία μόλις το 19ο αιώνα. Μια από τις πρώτες εμφανίσεις του ανατρέχει στη γαλλική επανάσταση του Ιουλίου του 1830, όταν οι φορείς της αλλαγής ονομάστηκαν partie du mouvement [μερίδα της κίνησης] και οι αντίπαλοί τους partie de l’ordre [μερίδα της τάξης]. Μόνο με τον Lorenz von Stein, ένα συγγραφέα που επηρέασε τόσο τον Μαρξ όσο και τον Σμιτ, η έννοια αυτή γίνεται ακριβέστερη και αρχίζει να ορίζει ένα στρατηγικό πεδίο εφαρμογής. Στο έργο του Η ιστορία του κοινωνικού κινήματος στη Γαλλία (1850), ο φον Στάιν θέτει την έννοια του κινήματος σε διαλεκτική αντιπαράθεση προς την έννοια του κράτους. Το κράτος είναι το στατικό και νομικό στοιχείο, ενώ το κίνημα είναι η έκφραση των δυναμικών τάσεων της κοινωνίας. Έτσι, το κίνημα είναι πάντα κοινωνικό και σε ανταγωνισμό με το κράτος, εκφράζει τη δυναμική προτεραιότητα της κοινωνίας επί των δικαστικών και κρατικών θεσμών. Ωστόσο, ο φον Στάιν δεν δίνει ορισμό για το κίνημα, ούτε του αποδίδει κάποιο συγκεκριμένο τόπο [στο πρωτότυπο: topos].
Κάποιες ενδιαφέρουσες ιστορικές ενδείξεις για την ιστορία των κινημάτων μπορούμε να βρούμε στο βιβλίο της Arendt για τον ολοκληρωτισμό. Η Άρεντ δεν ορίζει το κίνημα, δείχνει όμως ότι γύρω από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, αμέσως πριν και αμέσως μετά, τα κινήματα στην Ευρώπη γνωρίζουν εξαιρετική ανάπτυξη σε στρατηγική αντιδιαστολή προς τα κόμματα, όταν τα τελευταία εισέρχονται σε περίοδο κρίσης. Σε αυτή την περίοδο υπάρχει μια έκρηξη της έννοιας και του φαινομένου του κινήματος, μια ορολογία που χρησιμοποιείται τόσο από τη δεξιά όσο και από την αριστερά: ο φασισμός και ο ναζισμός ορίζονται πάντα ως κινήματα πρώτα και μόνο δευτερευόντως ως κόμματα.
Ωστόσο,  ο όρος υπερβαίνει την πολιτική σφαίρα: όταν ο Φρόιντ θέλει να γράψει ένα βιβλίο το 1914 για να περιγράψει αυτό του οποίου αποτελεί μέρος, το αποκαλεί «ψυχαναλυτικό κίνημα». Προφανώς σε ορισμένες ιστορικές στιγμές, ορισμένες λέξεις-κλειδιά επιβάλλονται ακαταμάχητα και υιοθετούνται από ανταγωνιστικές τοποθετήσεις, χωρίς να χρειάζεται να οριστούν.
Το αμήχανο σημείο της έρευνάς μου ήταν όταν διαπίστωσα ότι ο μόνος που προσπάθησε να ορίσει  τον όρο ήταν ένας ναζιστής νομικός: ο Καρλ Σμιτ.
Το 1933, σε ένα δοκίμιο με τίτλο Κράτος, Κίνημα, Λαός και με υπότιτλο Η τριμερής διάκριση της πολιτικής ενότητας, προσπαθεί να ορίσει την πολιτική-συνταγματική λειτουργία της έννοιας του κινήματος. Σε αυτό το δοκίμιο ο Σμιτ προσπαθεί να ορίσει τη συνταγματική δομή του ναζιστικού Ράιχ. Θα συνοψίσω τη θέση του, διότι αυτοί οι χαριεντισμοί με έναν φιλόσοφο του ναζισμού απαιτούν σαφήνεια. Για τον Σμιτ, η πολιτική ενότητα του ναζιστικού Ράιχ θεμελιώνεται σε τρία στοιχεία ή μέλη: το κράτος, το κίνημα και το λαό. Η συνταγματική άρθρωση του Ράιχ προκύπτει από την άρθρωση και τη διάκριση αυτών των τριών στοιχείων. Το πρώτο στοιχείο είναι το κράτος, που είναι η στατική πολιτική πλευρά: ο μηχανισμός των δημόσιων λειτουργιών. Ο λαός, από την άλλη, προσέξτε εδώ, είναι το απολιτικό στοιχείο που αυξάνεται υπό τη σκιά και υπό την προστασία του κινήματος. Το κίνημα είναι το πραγματικό, το δυναμικό πολιτικό στοιχείο, που βρίσκει την ειδική μορφή του στη σχέση με το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα και την ηγεσία του –αλλά για τον Σμιτ ο Φύρερ είναι απλώς προσωποποίηση του κινήματος. Ο Σμιτ επίσης υπονοεί ότι αυτή η τριμερής διάκριση είναι επίσης παρούσα στο συνταγματικό μηχανισμό του σοβιετικού κράτους.
Η πρώτη εκτίμησή μου είναι ότι η πρωτοκαθεδρία της έννοιας του κινήματος συνίσταται στο ότι αποπολιτικοποιεί την έννοια του λαού. Έτσι το κίνημα γίνεται η αποφασιστική πολιτική έννοια όταν η δημοκρατική έννοια του λαού, ως πολιτικού σώματος, τελεί υπό κατάρρευση. Η δημοκρατία τελειώνει όταν προκύπτουν κινήματα. Ουσιαστικά δεν υπάρχει δημοκρατικό κίνημα (εάν δημοκρατία παραδοσιακά σημαίνει να θεωρούμε το λαό ως πολιτικό σώμα). Σε αυτή την προκείμενη, οι επαναστατικές παραδόσεις της αριστεράς συμφωνούν με το ναζισμό και το φασισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι σύγχρονοι φιλόσοφοι που προσπαθούν να σκεφθούν νέα πολιτικά σώματα, όπως ο Tόνι, παίρνουν απόσταση από το λαό. Για μένα είναι σημαντικό ότι γύρω από τον Ιησού δεν υπάρχει ποτέ λαός* ή δήμος* αλλά μόνο όχλος* (μια μάζα, πλήθος). Η έννοια του κινήματος προϋποθέτει την έκλειψη της έννοιας του λαού ως συντακτικού πολιτικού σώματος.
Η δεύτερη συνεπαγωγή είναι ότι ο λαός είναι ένα απολιτικό στοιχείο, την ανάπτυξη του οποίου το κίνημα πρέπει να προστατεύσει και να στηρίξει (ο Σμιτ χρησιμοποιεί τον όρο wachsen=βιολογική αύξηση). Σε αυτό τον απολιτικό λαό αντιστοιχεί η απολιτική σφαίρα της διοίκησης –ο Σμιτ επικαλείται εδώ και το συντεχνιακό κράτος του φασισμού.
Κοιτάζοντας σήμερα αυτό τον ορισμό του λαού ως απολιτικού, δεν μπορούμε να μη δούμε μια έμμεση αναγνώριση, την οποία ο Σμιτ δεν τολμά ποτέ να αρθρώσει, του βιοπολιτικούχαρακτήρα του. Ο λαός μετατρέπεται τώρα από συντακτικό πολιτικό σώμα σε πληθυσμό: μια δημογραφική βιολογική οντότητα, απολιτική καθεαυτή. Μια οντότητα που χρήζει προστασίας, στήριξης. Όταν κατά το 19ο αιώνα ο λαός έπαψε να είναι πολιτική οντότητα και μετατράπηκε σε δημογραφικούς και βιολογικούς πληθυσμούς, το κίνημα έγινε αναγκαιότητα. Εμείς ζούμε σε μια εποχή όπου ο μετασχηματισμός του λαούσε πληθυσμό είναι τετελεσμένο γεγονός. Ο λαός είναι μια βιοπολιτική οντότητα με την έννοια του Φουκώ, και αυτό καθιστά την έννοια του κινήματος απαραίτητη. Εάν θέλουμε να σκεφτούμε την έννοια της βιοπολιτικής διαφορετικά, όπως κάνει ο Tόνι, εάν σκεφτόμαστε την εκ των έσω πολιτικοποίηση του βιοπολιτικού, το οποίο είναι ήδη εξ ολοκλήρου πολιτικό και δεν χρειάζεται να πολιτικοποιηθεί μέσω του κινήματος, τότε πρέπει να ξανασκεφτούμε και την έννοια του κινήματος.
Αυτή η εργασία ορισμού είναι απαραίτητη επειδή, εάν συνεχίσουμε να διαβάζουμε τον Σμιτ, βλέπουμε να μας απειλούν διάφορες απορίες: εφ’ όσον το καθοριστικό πολιτικό στοιχείο, το αυτόνομο στοιχείο, είναι το κίνημα, ενώ ο λαός το απολιτικό, τότε το κίνημα μπορεί να βρει την πολιτική του ύπαρξη μόνο αν εισαγάγει στο απολιτικό σώμα του λαού ένα εσωτερικό ρήγμα που να επιτρέπει την πολιτικοποίησή του. Αυτό το ρήγμα για τον Σμιτ είναι αυτό που αποκαλεί ταυτότητα του βιολογικού είδους [specie], δηλ. ο ρατσισμός. Εδώ ο Σμιτ φθάνει στον υψηλότερο βαθμό ταύτισης με το ρατσισμό και τη μέγιστη συνυπευθυνότητα με το ναζισμό. Αυτό είναι γεγονός, αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι αυτή η επιλογή, η ανάγκη να εντοπίσουμε ένα ρήγμα στο απολιτικό σώμα του λαού, είναι άμεση συνέπεια της σύλληψής του για τη λειτουργία του κινήματος. Εάν το κίνημα είναι το πολιτικό στοιχείο ως αυτόνομη οντότητα, από πού μπορεί να αντλεί την πολιτική του; Η πολιτική του μπορεί μόνο να θεμελιωθεί στην ικανότητά τoυ να εντοπίζει έναν εχθρό στο εσωτερικό του λαού –στην περίπτωση του Σμιτ, ένα φυλετικά ξένο στοιχείο. Όπου υπάρχει κίνημα, υπάρχει πάντα μια ρωγμή που τέμνει εγκάρσια και διαιρεί το λαό· εν προκειμένω, εντοπίζοντας έναν εχθρό. Γι’ αυτό νομίζω ότι πρέπει να ξανασκεφτούμε την έννοια του κινήματος και τη σχέση του με το λαό και το πλήθος. Στον Σμιτ βλέπουμε ότι τα στοιχεία που έχουν αποκλειστεί από το κίνημα επιστρέφουν ως «αυτό για το οποίο πρέπει να αποφασίσουμε»· το πολιτικό πρέπει να αποφασίσει για το απολιτικό. Το κίνημα αποφασίζει πολιτικά για το απολιτικό. Μπορεί να είναι φυλετικό ζήτημα, αλλά μπορεί και να είναι μια διαχείριση-διακυβέρνηση των πληθυσμών, όπως σήμερα.
Τα ερωτήματά μου είναι τα εξής:
Πρέπει άραγε να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε την έννοια του κινήματος; Εάν δηλώνει ένα κατώφλι πολιτικοποίησης του απολιτικού, μπορεί να υπάρξει ένα κίνημα που να είναι διαφορετικό από τον εμφύλιο πόλεμο;
ή
Σε ποια κατεύθυνση μπορούμε να ξανασκεφτούμε την έννοια του κινήματος και της σχέσης του με τη βιοπολιτική;
Εδώ δεν θα σας δώσω απαντήσεις· πρόκειται για ένα μακροπρόθεσμο ερευνητικό πρόγραμμα. Έχω όμως μερικές ενδείξεις:
  • Η έννοια της κινήσεως είναι κεντρική στον Αριστοτέλη, ως σχέση μεταξύ δυνάμεως και πράξεως. Ο Αριστοτέλης ορίζει την κίνηση ως πράξη της δυνάμεως ως δυνάμεως, όχι ως «πέρασμα στην πράξη». Κατά δεύτερον, λέει ότι η κίνηση είναι ατελής, πράξη χωρίς σκοπό (ή χωρίς τελειότητα). Εδώ θα πρότεινα μια τροποποίηση στην άποψή του, και σ’ αυτό ίσως ο Tόνι συμφωνήσει για μια φορά μαζί μου: ότι η κίνηση [/το κίνημα] είναι η συγκρότηση της δυνάμεως ως δυνάμεως. Αν όμως αυτό ισχύει, τότε δεν μπορούμε να σκεφτούμε το κίνημα ως εξωτερικό ή αυτόνομο σε σχέση με το πλήθος. Δεν μπορεί ποτέ να υπάγεται σε μια απόφαση, οργάνωση, κατεύθυνση του λαού, ή να αποτελεί στοιχείο πολιτικοποίησης του πλήθους ή του λαού.
  • Μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή στον Αριστοτέλη είναι ότι η κίνηση είναι μια πράξη ατελής, χωρίς τέλος, πράγμα που σημαίνει ότι η κίνηση διατηρεί ουσιαστική σχέση με μια στέρηση, μια απουσία τέλους. Η κίνηση είναι πάντοτε, συστατικά, η σχέση με την έλλειψή της, την απουσία τέλους ή έργου. Αυτό στο οποίο διαφωνώ πάντα με τον Tόνι είναι αυτή η έμφαση που δίνει στην παραγωγικότητα. Εδώ πρέπει να ξαναδιεκδικήσουμε την απουσία έργου ως κεντρική. Είναι αδύνατο να υπάρξει τέλος και έργον για την πολιτική: η κίνηση είναι η απροσδιοριστία και η ατέλεια κάθε πολιτικής, αφήνει πάντα ένα υπόλειμμα.
Σε αυτή την οπτική, το ρητό που ανέφερα στην αρχή ως κανόνα μου θα μπορούσε να αναδιατυπωθεί οντολογικά ως εξής: η κίνηση είναι αυτή που, όταν υπάρχει, είναι σαν να μην υπάρχει, υπολείπεται του εαυτού της, ενώ, όταν δεν υπάρχει, είναι σαν να υπάρχει, περισσεύει από τον εαυτό της. Είναι ένα κατώφλι απροσδιοριστίας ανάμεσα σε μια υπερβολή και μια έλλειψη που χαράζει το όριο κάθε πολιτικής στη συστατική της ατέλεια.


[1] Υπενθυμίζεται ότι ο όρος movimento που χρησιμοποιείται εδώ, όπως και οι αντίστοιχοί του σε όλες τις λατινογενείς γλώσσες, σημαίνει ταυτόχρονα κίνημα και κίνηση (σ.τ.μ.).
* Στο πρωτότυπο οι ελληνικές λέξεις με λατινικά στοιχεία (σ.τ.μ.).
To παραπάνω κείμενο προέρχεται από διάλεξη του Αγκάμπεν με τίτλο Che cos’è un movimento, στο πλαίσιο σεμιναρίου του δικτύου Uni.Nomade, στις 29 Ιανουαρίου 2005 στην Πάντοβα, με τίτλο Democrazia e Guerra (Δημοκρατία και πόλεμος).
Μετάφραση: Άκης Γαβριηλίδης, με βάση τη μεταγραφή και μετάφραση στα αγγλικά από την Arianna Bove
Πηγή κειμένου: Nomadic Universality